کاپیتالیسم و تاریخ نگاران

معرفی کتاب کاپیتالیسم و تاریخ نگاران اثر فریدریش آگوست فون هایک

تلاشی برای بازخوانی تاریخ انقلاب صنعتی از منظر مکتب اتریش و لیبرالیسم کلاسیک: کاپیتالیسم و تاریخ نگاران مجموعه مقالاتی است که با ارائه شواهد تاریخی، روایت مسلط از دوران جهنمی کارخانه‌ها را به چالش می‌کشد و استدلال می‌کند که سرمایه‌داری، علی‌رغم سختی‌های گذار، عاملی برای رشد اقتصادی و بهبود رفاه مادی مردم بوده است. کتاب کاپیتالیسم و تاریخ نگاران مجموعه‌ای از مقالات ویرایش‌شده توسط فریدریش فون هایک است که در سال ۱۹۵۴ منتشر شده است. این کتاب به‌عنوان یک اثر تأثیرگذار و در عین حال بحث‌برانگیز در تاریخ‌نگاری اقتصادی و دفاع از نظام سرمایه‌داری شناخته می‌شود.

درباره رساله کاپیتالیسم و تاریخ نگاران

نویسندگان مجموعه مقالات کاپیتالیسم و تاریخ نگاران عبارتند از: تی. اس. اشتون، لوئیس مورتون هکر، برتراند دو ژوونل، ویلیام هارولد هات و فریدریش هایک هستند. کتاب پس از پیشگفتار و درآمد به تاریخ و سیاست می‌پردازد. سپس در دو بخش به برخورد تاریخ‌نگاران با کاپیتالیسم، سوگیری ضدکاپیتالیستی در تاریخ‌نگاران آمریکایی، برخورد روشنفکران اروپا با کاپیتالیسم، استاندارد زندگی کارگران در انگلستان ۱۸۳۰-۱۷۹۰ و نظام کارخانه‌ای اوایل قرن نوزدهم می‌پردازد. در پایان کتاب نیز یادداشت‌ها و نمایه آمده است.

فرضیه اصلی رساله کاپیتالیسم و تاریخ نگاران این است که تصویر منفی رایج از انقلاب صنعتی و نظام کارخانه‌ای، تا حد زیادی ریشه در روایتی جانب‌دارانه و گاه تحریف‌شده دارد که توسط تاریخ‌نگاران، روشنفکران و گزارش‌های پارلمانی معاصر شکل گرفته است. به عقیده ویراستار و نویسندگان، این روایت، شرایط وخیم کارگران را بزرگ‌نمایی کرده و نقش مثبت سرمایه‌داری در بهبود استانداردهای زندگی را نادیده می‌گیرد.

مقالات کاپیتالیسم و تاریخ نگاران در بخش تاریخ‌نگاری و سوگیری ضدسرمایه‌داری به بررسی چرایی مخالفت تاریخ‌دانان و روشنفکران با سرمایه‌داری پرداخته‌اند. برای مثال، اشتون در مقاله‌اش استدلال می‌کند که تاریخ‌نگاران، تحت‌تأثیر دیدگاه‌های بدبینانه، دستاوردهای انقلاب صنعتی را نادیده گرفته‌اند. برتراند دو ژوونل نیز به ذات مخالفِ روشنفکران با نظام بازار اشاره می‌کند.

در بخش مستندات تاریخی کتاب کاپیتالیسم و تاریخ نگاران با تکیه بر شواهد اقتصادی، روایت‌های رایج به چالش کشیده شده‌اند. مثلا اشتون با آمار و ارقام نشان می‌دهد که اگرچه شهرنشینی و کار در کارخانه‌ها سختی‌هایی داشتند، اما استاندارد زندگی کارگران در مجموع نسبت به دوران پیش از انقلاب صنعتی بهبود یافته است.

خلاصه مجموعه مقالات کاپیتالیسم و تاریخ نگاران

تفکر کاپیتالیسم‌ستیزی عواقب فراگیری دارد که کسی نمی‌تواند از آن مصون باشد. پس جا دارد این نه مصرانه به بازار آزاد و کاپیتالیسم دقیقا مورد بازبینی قرار گیرد. مجلدی که در دست دارید، یکی از زوایای دید برای بررسی تاریخی همین مسئله است چرا از کاپیتالیسم بیزار بودیم یا بیزاریم؟ مسلم بودن نفرت از کاپیتالیسم از کجا می‌آید؟ اگر اندیشه سیاسی در ایران جدید وامدار تفکراتی است که در غرب، بدون اطلاع و بازبینی ما شکل گرفته است چرا ما باید میراثدار تفکراتی شویم که خاستگاهی مشکوک و معیوب داشته است؟

درباره فریدریش آگوست فون هایک نویسنده کتاب کاپیتالیسم و تاریخ نگاران

فریدریش آگوست فون هایک از اقتصاددانان و فیلسوفان مشهور سده بیستم و از مدافعان بازار آزاد و آزادی فردی و اقتصادی بود. هایک در هشتم ماه مه 1899 در اتریش متولد شد و در جنگ جهانی اول در جبهه ایتالیا در ارتش امپراتوری اتریش-هنگری خدمت کرد. با اتمام جنگ هایک به وین بازگشت و به ادامه تحصیل پرداخت. او ابتدا در رشته حقوق با گرایش اقتصاد و پس از آن در علوم سیاسی تا مقطع دکتری تحصیل کرد. هایک مقام رهبری مکتب اترش را از دهه 1930 به بعد به همراه دیگر اقتصاددان اتریشی یعنی لودویک فون میزس داشت. هایک در 1923 در کمیسیون غرامات جنگی اتریش به دستیاری فون میزس منصوب شد و در 1926 به مدیریت موسسه پژوهش‌های اقتصادی اتریش رسید. او در سال 1927 موسسه پژوهش در دور بازرگانی را تاسیس کرد و در حالی که فون میزس معاونش بود ریاست آن را بر عهده گرفت. در سال 1929 هایک در ضمن نوشته‌های دیگر، مقاله‌ای با عنوان «پارادکس پس‌انداز» منتشر کرد که موجب شهرتش شد و سپس دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی لندن از او به ایراد یک سلسله سخنرانی دعوت کرد که در 1931 با عنوان «قیمت‌ها و تولید» منتشر شد. موفقیت این سخنرانی‌ها بود که موجب شد هایک به استادی کرسی اقتصاد و آمار در دانشگاه لندن منصوب شود که تا 1948 در این سمت باقی ماند. در سال 1950 هایک با سمت استادی فلسفه اجتماعی و فلسفه اخلاق به دانشگاه شیکاگو رفت و تا 1962 در آنجا تدریس کرد. از 1962 تا 1967 هایک استاد سیاستگذاری اقتصادی در دانشگاه فرایبورگ، و سپس تا 1974 استاد اقتصاد در دانشگاه سالزبورگ بود. بعد به دانشگاه فرایبورگ برگشت و تا زمان مرگ در 1992 عنوان استادی ممتاز آن دانشگاه را حفظ کرد. هایک در 23 مارس 1992 درگذشت. در سنگر آزادی، راه بردگی، منشور آزادی و قانون، قانون ‌گذاری و آزادی 3 جلدی عناوین برخی از آثار هایک است.

کتاب کاپیتالیسم و تاریخ نگاران برای چه کسانی مناسب است؟

کتاب به خوانندگانی که به تاریخ اقتصادی، تکامل نظام سرمایه‌داری و نحوه شکل‌گیری روایت‌های تاریخی علاقه‌مندند پیشنهاد می‌شود.