کتاب «نان و شراب» اثر اينياتسيو سيلونه
داستان ايثار و مقاومت؛ حماسهاي از فداکاريهاي مردمي که در زير فشار تحول اجتماعي ايتالياي گرفتار فاشيسم گير کردهاند و براي خلق جهاني بهتر براي خود و ديگران با همه وجود تلاش ميکنند. کتاب «نان و شراب» از مشهورترين و مهمترين رمانهاي ايتاليايي قرن بيستم است که مثل بسياري ديگر از آثار نويسندهاش به ايتالياي گرفتار فاشيسم پرداخته است.
اينياتسيو سيلونه رمان «نان و شراب» را اولينبار در سال 1936 منتشر کرد و اين زماني است که او در سوئيس در تبعيد به سر ميبرد.
سيلونه در آثارش و از جمله در اثر شاخصش يعني رمان «نان و شراب»، اغلب به مبارزات ضدفاشيستي آزاديخواهان و سوسياليستهاي فعال ايتاليا پرداخته و همچنين به زندگي مصيبتبار و محنتزده کشاورزان فقر منطقه زادگاهش توجه کرده است.
اينياتسيو سيلونه نويسندهاي چيرهدست است که با به کارگيري رئاليسمي جسورانه آثاري شاخص خلق کرده است. او اولينبار با همين کتاب «نان و شراب» به فارسزبانان معرفي شد.
مروري بر کتاب «نان و شراب»
داستان کتاب «نان و شراب» ماجرايي مهيج از زندگي دهقانان فقير ايتاليا است که در آن عادات و آداب و رسوم و باورهاي خرافي و وضع زندگي اسفبار آنها به زباني شيوا و ساده و همراه با طنز و کنايه روايت شده است.
قهرمان اصلي داستان «نان و شراب»، پيترو سپينا، درواقع شبحي از خود نويسنده است و از اينرو ميتوان اين کتاب را اثري اتوبيوگرافيک به شمار آورد. او به سوسياليسم اعتقاد دارد و با خودانتقادي از اعتقادات جزمي رايج در اطرافش فاصله ميگيرد.
اينياتسيو سيلونه در رمان «نان و شراب» نشان ميدهد که چگونه فاشيسم در ايتاليا قدرت گرفت و ناآگاهي مردم به خصوص دهقانان روستايي راه را براي آن هموار کرد و پس از آن آزادي و سعادت همه مردم از دست رفت.
محمد قاضي، مترجم شناختهشده و برجسته معاصر، سالها پيش «نان و شراب» را به فارسي برگردانده بود و در بخشي از مقدمهاش در ابتداي اين کتاب نوشته بود که «نان و شراب»، «کتابي است سرشار از هيجان و مملو از صحنههاي زنده و جالب توجه انساني که در همه جاي آن احساس انساندوستي و عواطف بشري و وجدان سياسي و اجتماعي و عشق به آزاد زيستن و آزاد انديشيدن موج ميزند. تنها در بند خود نبودن و رفاه و تنعم توام با بردگي را حقير و خوار شمردن و به خاطر اجتماع زيستن درسي است که اين اثر زيبا و ارزنده به ما ميآموزد. در حقيت قهرمان اين اثر، که بيشک يکي از شاهکارهاي مدرن ادبيات اجتماعي و سياسي قرن اخير به شمار ميرود، تنها خود نويسنده نيست بلکه همه مردم ايتاليا از زشتترين و پليدترين و غيرانسانيترين سرشتها گرفته تا چهرههاي تابناکي چون دنبنهدتو کشيش قريه روکا و کريستينا دخترک نجيبزاده و حساس و مذهبي ولي انساندوست و با شرف بيانکيتا زن لوند و هرزه و در عين حال شريف و فداکار در آن نقش عمدهاي بر عهده دارند.»
محمد قاضي براي ترجمه کتاب «نان و شراب» از دو متن ترجمه فرانسه و انگليسي آن استفاده کرده است. البته طبق توضيحات خودش متن فرانسوي به دليل کامل بودن بيشتر و پيروي دقيقتر از سبک سيلونه ملاک کارش قرار داشته و از متن انگليسي فقط براي مقابله دو متن استفاده کرده است.
در بخشي از رمان «نان و شراب» ميخوانيم: «توده مردم هيچ فکري نميکند. رفتارش طوري است که گويي جنگ اصلا ربطي به او ندارد. زبان بيانيهاي که از خارج براي ما رسيده است و ما شروع به توزيع آن کردهايم از اين نظر کاملا قاصر است. گويي بدين منظور نوشته شده است که علاقه و توجه مردم را به نفع جنگي که در پيش است برانگيزد زيرا از اين جنگ تحت عنوان اقدام راهزني ياد ميکند. اگر ما تازه موفق شديم بيکارها را متقاعد کنيم که در حبشه واقعا چيزي براي دزديدن هست بسياري از ايشان داوطلبانه سرباز ميشوند. در حال حاضر چيزي که ايشان را از اعلام داوطلبي خود براي رفتن به جنگ باز داشته است اين است که اطمينان ندارند در آنجا چيزي براي دزديدن پيدا بشود. از طرفي، بسياري از انقلابيون چنين ميپندارند که جنگ موجب سقوط دولت فعلي خواهد شد و به ما آزادي خواهد بخشيد.»
درباره اينياتسيو سيلونه نويسنده کتاب «نان و شراب»
اينياتسيو سيلونه، مشهور به سکوندو ترانکويلي، از شاخصترين نويسندگان معاصر ايتاليا است که در يکم مه سال 1900 در منطقه فوچينو متولد شد. کودکي سيلونه در فقر گذشت و حادثه زلزله در سال 1915 پدر و مادر و بردارهايش را از او گرفت. تحصيلات مقدماتي سيلونه در مدرسه معقول و منقول و سپس در کالج ماسيمو در رم سپري شد. پس از پايان تحصيلات به سوسياليسم گرايش پيدا کرد و در 1921 يکي از بنيانگذاران حزب کمونيست ايتاليا بود و به مبارزه عليه فاشيسم ميپرداخت. سيلونه در فاصله سالهاي 1921 تا 1931 يکي از فعالين و سازمان دهندگان فعاليتهاي مخفي ضدفاشيستي بود. سيلونه مدتي در روسيه به سر برد و پس از آنکه در سال 1930 از حزب کمونيست ايتاليا اخراج شد ساکن سوئيس شد. او در آنجا نيز به فعاليتهاي ضدفاشيستي و مبازرات مخفي عليه حکومت موسوليني ادامه داد و تقريبا تمام آثارش را در اين دوران نوشته است. در نهايت پس از سقوط حکومت موسوليني در سال 1945 سيلونه به ايتاليا بازگشت و از طرف حزب سوسيال دموکرات به عنوان نماينده مجلس شوراي ملي ايتاليا انتخاب شد. سيلونه در نهايت در سال 1978 از دنيا رفت. «مکتب ديکتاتورها»، «فونتامارا» و «راز دل لوکا» برخي از آثار سيلونه هستند که به فارسي ترجمه شدهاند.
درباره ترجمه کتاب «نان و شراب»
کتاب «نان و شراب» با ترجمه محمد قاضي در نشر اميرکبير منتشر شده است.
محمد قاضي در دوازدهم مرداد 1292 در شهر مهاباد متولد شد و در روز چهارشنبه 24 ديماه 1376 در تهران درگذشت. او سالهاي کودکي و نوجوانياش را در کردستان گذراند و سپس به تهران آمد و تحصيلاتش را در تهران ادامه داد. قاضي زبان فرانسه را در مدرسه دارالفنون آموخت و با گرفتن ديپلم ادبي به دانشگاه تهران رفت و در رشته حقوق تحصيل کرد. پس از اين به استخدام وزارت دارايي درآمد و البته بيشتر وقتش چه در محل کار و چه در خانه به ترجمه ميگذشت. قاضي مترجم پرکاري بود که آثاري متنوع و گوناگون از نويسندگان و زبانهاي مختلف ترجمه کرد و جزو نسلي از مترجمان بود كه بسياري از آثار مهم ادبيات جهاني را به ايران معرفي كردند. قاضي در مصاحبهاي گفته بود اولين اثري که ترجمه کرده سناريوي «دنکيشوت» بود. آنچه قاضي ترجمه کرده بود سناريويي بود که فيلم صامت «دنکيشوت» را از روي آن ساخته بودند. قاضي با تلاش بسيار با زبان فرانسه آشنا شد و با شناختي كه از سنت ادبي فارسي داشت توانست گامي مهم در ترجمه ادبي بردارد و در کارنامه او آثار مهمي وجود دارد که از ميان آنها ميتوان به اين آثار اشاره کرد: «دن کيشوت»، «کلود ولگرد»، «قلعه مالويل»، «نيه توچکا»، «مادر»، «زورباي يوناني»، «قرباني»، «سقوط پاريس»، «دکامرون»، «آزادي يا مرگ» و «مسيح بازمصلوب».
