در بارگاه خاطر سعدی - شرح تفصیلی ده غزل از سعدی

شیخ اجل سعدی شیرین‌سخن و خداوندگار غزل در گسترۀ زبان فارسی، بی‌نیاز از تعریف و تمجید است و زمزمۀ حدیثش را از هر دهان و به هر بیان که بشنویم نامکرر است. هشتصدسال است که پارسیان و جهانیان در عظمت جایگاه و صلابت سخنش می‌نویسند و هنوز در معرفت مقامش اندر خم یک کوچه‌اند. هر کسی از ظن خود یار افکارش می‌شود و به قدر بضاعت از خرمن بی‌پایانش خوشه می‌چیند: یکی از بلاغت متنبی‌وار سخنش می‌گوید و یکی از فصاحت سحبانی کلامش، آن دگر او را با قدما قیاس می‌کند و دیگری هم از تأثیر و نفوذش بر متأخران داد سخن می‌دهد و همگی کلامشان متین است و تلاش‌هایشان در این حوزه مأجور و محفوظ.

این کتاب شامل شرح تفصیلی ده غزل سعدی است. عباس هدایتی‌اصل نویسنده کتاب، متولد ۱۳۵۵ در قزوین، پزشک خوشنویس و سعدی‌پژوه است و کتاب حاضر اولین کتاب اوست. آنچه این کتاب را از سایر آثار مشابه در شرح غزل سعدی متمایز می‌کند، تلاش نویسنده در آوردن ارجاعات به دیگر بخش‌های کلام سعدی مثل بوستان و گلستان و ذکر شاهد مثال از سایر منابع همچون قرآن کریم، مثنوی معنوی، غزلیات شمس، دیوان حافظ، سوانح العشاق و … است.

«در بارگاه خاطر سعدی» به ‌گفته نویسنده‌اش، نه از مقوله تحقیقی ادبی، بلکه حکایت شیفتگی و زیستن یک پزشک با شاعر و اندیشمندی است که می‌توان در بارگاه خاطرش قدم زد، در گلستانش خرامید و از درختان پرثمر بوستانش میوه‌های فراوان برچید.

با آنکه در این کتاب ده غزل و به طور دقیق 113 بیت شرح داده شده، ولی ارجاعات فراوان به دیگر بخش‌های «کلیات سعدی» به‌ویژه غزلیات سعدی، سبب می‌شود مطالب موقوف به ده غزل نباشد.

با آنکه معمولاً غزل برای شاعران مجالی جهت پرداختن به زیبایی‌های ظاهری معشوق است، ولی نویسنده کوشیده است بیشتر از منظر زیبایی‌های معنوی به این غزل نگریسته باشد؛ هر چند در صورت لزوم و به فراخور موضوع از زیبایی‌های صوری نیز غافل نشده است. بنابراین در این کتاب توضیح مبسوطی دربارۀ صنایع و بدایع ادبی در مطالب تخصصی ادبیات وجود ندارد.