قصه‌ های راز و خیال - 2 جلدی

معرفی کتاب قصه های راز و خیال، اثر ادگار آلن پو، ترجمه احسان مهتدی

درست است که ادگار آلن پو نویسنده قرن نوزدهم است، اما منتقدین ادبی او را یک کارآگاه‌نویس مدرن می‌دانند. زندگی عجیب او همراه با بیماری جنون سر از داستان‌هایش درآورد و آثارش را تبدیل به نمونه‌های اولیه داستان وحشت در جهان کرد، داستان‌هایی که بعدها روی بسیاری از نویسندگان بعد از خودش تأثیرات بسیاری گذاشت. او بیشتر با داستان‌های کوتاهش شهرت دارد و کتاب قصه های راز و خیال کامل‌ترین مجموعه آثار اوست و به دلیل اینکه نوشته‌هایش همیشه با راز و رمز ژانر جنایی و خیال‌انگیزی همراه بوده، عنوان کتاب دقیقا گویای آن چیزی است که درونش اتفاق می‌افتد.

ترس و اضطراب، آشفتگی و فروپاشی، وسواس فکری و جسمی، مواجهه با مرگ و فراطبیعه، عذاب وجدان و انتظارهای طولانی و بیهوده... همگی این مفاهیم در داستان‌های او که در این مجموعه قرار دارند تکرار شده‌اند اما هر بار به شکلی متفاوت. کارهای او هم به دلیل شیوه داستان‌گویی‌اش و هم به این دلیل که نمونه‌های اولیه و پیشرو جریان‌های ادبی هستند ارزش بسیار زیادی دارند. داستان گربه سیاه یا داستان افول خاندان آشر که از مشهورترین نوشته‌های اوست در این مجموعه‌اند و آینه‌ای از ترس‌ها و انزواهای انسان. به دلیل اینکه آلن پو همیشه از مفاهیمی حرف می‌زند که از ابتدا با بشر همراه بوده، آثارش کهنه نمی‌شوند و حتی امروز هم خواندنی‌‌اند و معنای خود را در جهان معاصر پیدا می‌کنند. مجموعه داستان قصه‌ های راز و خیال که به همت نشر چشمه منتشر شده با ترجمه احسان مهتدی است و به همراه مقدمه‌ای مفصل درباره نویسنده کتاب و فضای داستانی آثار او به آشنایی بیشتر خواننده کمک می‌کند.

درباره کتاب قصه های راز و خیال

فضاسازی‌های هراس‌انگیز در ادبیات وحشت، معمایی و گوتیک شاید به نظر کاری تکرارشده یا ساده بیاید، اما اگر با دقتی کم‌نظیر انجام نشود تبدیل به داستانی لو رفته به‌لحاظ معمایی و مضحک می‌شود که ذهن هیچ مخاطبی را درگیر فضا و روایتش نمی‌کند. از این رو کاری که ادگار آلن پو در داستان‌هایش انجام داده است دشوار، یکه‌تاز، ارزشمند و تأثیرگذار بوده. بی‌دلیل نیست که او را نویسنده‌ای جریان‌ساز می‌دانند. این امر را می‌توان به وضوح در تک‌تک داستان‌های کتاب قصه‌ های راز و خیال دید. در تمامی آن‌ها فضاسازی‌ها، بدون تکراری شدن، جدید و نوآورانه‌اند اما از دل بیماری جنون نویسنده نیز بیرون آمده‌اند. آشفتگی‌ها و پیچیدگی‌های ذهنی، بیماری وسواس روانی، اضطراب‌ها و تاریکی‌های زندگی شخصی آلن پو، زندگی کولی‌وارش... همگی به نوعی سر از آثارش بیرون آورده‌اند. زبان قصه‌گویی‌اش ایده‌های فانتزی و فضای وهم را به‌خوبی منتقل می‌کند و توصیف‌هایش تعلیق را به بهترین شکل می‌سازند، به‌گونه‌ای که می‌توان آن‌ها را سرچشمه مهم‌ترین داستان‌های پلیسی و جنایی جهان مانند شرلوک هولمز دانست.

بیشتر نویسندگان مطرح جهان، از دویل و بورخس تا حتی ژول ورن، معتقدند که آلن پو بر روزگار نویسندگی‌شان تأثیر گذاشته بود. مترجم کتاب قصه‌ های راز و خیال در مقدمه آورده است که پو تمامی خط و مرزهای مکانی و زمانی را در قصه درمی‌نوردد و داستان‌هایش علاوه بر اینکه کاوشی برای معما در جهان بیرون‌اند، از یک‌جور خودکاوی درونی نیز بهره می‌برند که نوعی هراس را در دل خود دارند. مکان‌های تاریک و پیچیده با معماری‌های پر از سایه و نوک‌تیز، فضاسازی‌های ترسناک و دلهره‌آور، داستان‌هایی درباره اضطراب که اسرارآمیزند، شخصیت‌هایی که گاهی با ماورا در ارتباط‌اند، و ترس‌ از مرگ یا انزوا یا درونی‌ترین ترس‌های انسان که گاهی رو به انفجار می‌گذارند از ویژگی‌های ادبیات گوتیک‌اند که در این مجموعه داستان‌ می‌توان نمونه‌هایش را دید. درهم‌تنیدگی درون انسان با جهان بیرونی‌ او که هم در روایت‌های داستانی و هم در ساخت فضای داستانی آثار پو وجود دارد به این مجموعه ویژگی‌های بصری نیز بخشیده، چنان‌که می‌توان علاوه بر خواندن، داستان‌ها را به چشم دید یا در میان آن‌ها خود را تصور کرد.

کتاب قصه‌ های راز و خیال یک مجموعه دو جلدی از کامل‌ترین آثار داستانی ادگار آلن پو برای شناخت و لذت بردن از فضای ذهنی اوست، کسی که خاطره و خواب همیشه راهی برای ورود اعجاب‌انگیز به داستان‌هایش پیدا کرده‌اند.

خلاصه کتاب قصه های راز و خیال

رودریک آشر دوستی در دوران کودکی خود دارد که پس از سال‌ها، به دلیل مریضی عجیبی که پیدا کرده، برایش نامه می‌نویسد و از او کمک می‌خواهد. دوست او، که در داستان بی‌نام است، به خانه آشر می‌رود و متوجه می‌شود که خواهر دوقلوی رودریک نیز به یک بیماری عجیب دچار است که اضطراب و وسواس و حالت چهره خاصی گرفته است. در دیدار دو دوست، رودریک می‌گوید که احساس می‌کند خانه آشر دارای یک نوع رمز و پوشش گیاهی است که این بیماری نتیجه آن است. بعد از مدتی رودریک به دوستش خبر می‌دهد که خواهرش مرده و برای تدفینش به او کمک کند. بعد از قرار گرفتن مُرده در تابوت، هر دو احساس آشفتگی و بیماری می‌کنند و از اینجا پیچش داستانی به سمت اضطراب و تاریکی و اسرار خانه آشر آغاز می‌شود. جسد و روح خواهر رودریک یک آشفتگی را درون خانه شروع می‌کند و حتی دیوارهای خانه نیز در اضطراب و راز فرومی‌روند. راوی داستان دوست رودریک است و صحنه پایانی فرو‌ریختن خانه است که راوی از دور در حال تماشای آن است.

این خلاصه معروف‌ترین داستان از مجموعه قصه‌ های راز و خیال است که آلن پو آن را نوشته. تمامی داستان‌های مجموعه نیز به همین شکل تصویر یا بازتابی از آشفتگی‌اند. گستره موضوعی این اثر بسیار وسیع است، مثلاً از داستان‌های خیال‌انگیز تا پلیسی. همین‌طور در این کتاب داستان‌های ترجمه نشده یا کمتر شناخته شده ادگار آلن پو نیز قرار گرفته‌اند و این زمینه‌ای برای شناخت و آشنایی با این نویسنده را فراهم می‌کند.

درباره نویسنده کتاب قصه های راز و خیال، ادگار آلن پو

ادگار آلن پو متولد سال 1809 در بوستون آمریکاست و در چهل‌سالگی، یعنی در سال 1849، درگذشت. جسم نیمه‌جان او را در خیابان پیدا کرده بودند، درحالی‌که در جوی آب افتاده بود و مانند یک کولی زندگی می‌کرد و با لباس‌های پاره‌پاره از حال رفته بود. بعد از اینکه او را به‌عنوان مردی ناشناس به بیمارستان رساندند، چهار روز بیشتر زنده نماند و بعد هم درگذشت. مرگ او نیز مانند داستان‌هایش پر از راز و رمز باقی ماند که البته بعدها پزشکان گفتند میزان قابل‌توجهی الکل در خونش وجود داشته. زندگی او مانند مرگش تلخ، تاریک و با حفره‌هایی ناشناخته همراه بود. او روزگار سخت و تلخی داشت، در کنار خانواده بزرگ نشده بود، اما هراس‌ها و اضطراب‌هایش او را به سمت سرودن شعر بردند و بعدتر در مجلات ادبی شروع به نوشتن داستان کوتاه کرد. بی‌سروسامانی، آشفتگی، شکست‌ها و ناکامی‌های زندگی عاطفی و مالی او را ضعیف کرده بود اما در نوشتن پرکار بود. در سال 1842 به بیماری سل مبتلا شد و عوارض بیماری نیز بیشتر شکسته‌اش کرد. از او داستان‌ها و اشعار بسیاری بر جای مانده که می‌توان به این عنوان‌ها اشاره کرد: کافه نقاشی، داستان های کوتاه ادگار آلن پو، قصه‌ های راز و خیال.

درباره مترجم کتاب قصه های راز و خیال، احسان مهتدی

احسان مهتدی متولد 1361 است. او نویسنده، شاعر و مترجم زبان انگلیسی است و در ترجمه داستان و شعر انگلیسی زبان نیز تجربه بسیاری دارد. علاوه بر کتاب، در مجلات مختلف ادبی نیز همکاری داشته و همچنین به‌عنوان پژوهشگر مقالات ادبی زیادی هم نوشته است. علاوه بر ترجمه آثار آلن پو، ترجمه آثار شاعران مهمی مانند فرناندو پسوا، آرتور رمبو و شارل بودلر را نیز در کارنامه کاری‌اش دارد. بخشی از آثار او عبارت‌اند از: فرشته شعله در یخ تبعید، شاعر رنج های فرزانه، عاشقانه‌های چهار فصل (از مجموعه اشعار مترجم)، آشوب النگوها، کمی بزرگ تر از تمام کائنات.

کتاب قصه های راز و خیال برای چه کسانی مناسب است؟

این کتاب به دوست‌داران ادبیات قرن نوزده، ادبیات جنایی، داستان‌های معمایی، ادبیات گوتیک، مفاهیمی مانند مرگ و وسواس و بیماری روان، فضاهای تاریک و وهم‌انگیز، ادبیات خیال‌انگیز و فانتزی، داستان‌های کارآگاهی، علاقه‌مندان به داستان کوتاه و داستان‌های آمریکایی پیشنهاد می‌شود.