قطار نیمه‌‌ شب

معرفی کتاب قطار نیمه شب، اثر مت هیگ، ترجمه سامره عباسی

حسرت و رؤیا بر سر انتخاب‌هایی که داشته‌ایم یا زندگی‌هایی که نکرده‌ایم و به‌خاطرشان به جهانی پرتاب شده‌ایم که شاید نتیجه آنچه می‌خواستیم نبوده دغدغه مشترک بیشتر ما آدم‌هاست. مت هیگ این ایده را در دو اثرش یعنی ابتدا در کتابخانه نیمه شب و حالا در کتاب قطار نیمه شب پرداخت کرده، اما هر کدام به شیوه و فرمی تازه‌. همان‌طور که رمان کتابخانه نیمه شب داستان دختری بود که با خواندن هر کتاب به سفری تازه می‌رفت و نمونه‌ای دیگر از خودش را در جهانی تازه بازمی‌یافت، در قطار نیمه شب نیز شخصیت داستان با سفری در قطار به حسرت‌های مختلفش پرتاب می‌شود و از مسیر رؤیاهایش عبور می‌کند و طور دیگری خودش را می‌یابد، اما این‌ بار با اندوه بیشتر، حسرت‌های تازه‌تر، گذشته‌ای غم‌بارتر و آدمی که اسیر خاطرات بیشتر است. رمان قطار نیمه شب ادامه ماجراهای کتابخانه نیمه شب است اما خودش اثری مستقل است و نیازی به دانستن حتمی رمان قبلی ندارد، ولی با خواندن این دو اثر پشت‌سرهم لذت بیشتری برای مخاطبش دارد.

مت هیگ که سال‌ها از بیماری افسردگی رنج می‌برد روزگارش با کتاب‌ها را در این دو اثر تبدیل به داستان کرده. گاهی غرق شدن در کتاب‌ها نشانی از آدم تنها و افسرده است که روزگاری در انزوا زندگی کرده، اما نویسنده در این دو اثر به‌خوبی و با روایتی داستانی احوالش را تبدیل به داستان کرده و از این نظر می‌توان گفت این دو رمان فقط یک حسرت درباره زندگی و گذشته نیستند، بلکه پر از داستان‌ها و ماجراهای مختلف است. او در رمان تازه‌اش زندگی‌اش را به سان یک قطار در حال عبور در نظر گرفته و نام داستان نیز از همین ایده بیرون آمده. کتاب قطار نیمه شب که به‌سرعت یکی از پرفروش‌ترین کتاب‌های انگلیسی زبان شد و در کشورهای زیادی ترجمه شد از نشر مون و با ترجمه سامره عباسی در ایران به چاپ رسیده است.

درباره کتاب قطار نیمه شب

کتاب قطار نیمه شب چیزی درباره عشق، خاطره و زمان است و این سه مفهوم همیشه در سطوحی عمیق و در لایه‌های زیرینشان به یکدیگر پیوند خورده‌اند. وقتی نویسنده‌ای سراغ نوشتن از زمان می‌رود، معمولاً داستانش جذابیت‌های بسیاری برای خواننده دارد چراکه همه ما آدم‌ها به نوعی به زمان پیوند خورده‌ایم، هر کدام به شیوه خودمان، اما کسی نیست که زمان در زندگی‌اش وجود نداشته باشد. حتی وقتی زمان در زندگی کسی حذف شود، باز هم به شکلی درگیر زمان است. از این رو می‌توان گفت داستان‌هایی که این مسئله را در مرکز روایت خود قرار می‌دهند با بخشی از ذهن مخاطب پیوند می‌خورند که دوست‌داشتنی، پر از حسرت و خاطره، نزدیک به احوال درونی او، و پر از لحظه‌های عاطفی و احساسی از عشق‌اند که در درونش زنده می‌شوند. کتاب قطار نیمه شب نیز بر همین ایده استوار است.

بازگشت به گذشته در این کتاب شبیه سفری با قطار در نظر گرفته شده که در گذر از هر مسیر چیزی از خاطره را بازسازی می‌کند و این فرم روایت̊ داستان را صمیمی و نزدیک به روحیات هر مخاطبی می‌کند. این حسرت‌ها که با گذر زمان شکل می‌گیرند در رمان قطار نیمه شب مانند تکه‌هایی از انتخاب‌های انجام‌نشده خواننده است و این مسئله به‌شدت حس همذات‌پنداری را در او زنده می‌کند. یکی دیگر از ویژگی‌های این داستان، همان طور که بازگشت به گذشته آن را ایجاد می‌کند، پرسش‌های بسیاری است که خواننده را با آن روبه‌رو می‌کند. پرسش‌هایی از خودش، زندگی‌اش، انتخاب‌ها و گذشته‌اش. اینکه آیا می‌توان با چیزهایی که ازشان عبور کرده‌ایم کنار آمد؟ می‌شود بخشی از آدم‌ها یا بخشی از خودمان را ببخشیم؟ آیا برای نجات چیزهایی دیر شده یا زمان این فرصت را دوباره به ما می‌دهد؟ کندوکاو در خود و جست‌و‌جو در درون از مهم‌ترین ویژگی‌های این نوع داستان‌پردازی است که داستان قطار نیمه‌شب آن را در اختیار مخاطبش می‌گذارد. ساختن راوی غمگین و نشان دادن بار اندوه همیشه بد نیست؛ گاهی می‌تواند روزهای روشن‌تری پیش رویمان بگذارد.

خلاصه کتاب قطار نیمه شب

ویلبر باد، شخصیت داستان قطار نیمه شب، آدمی تنهاست که سال‌ها با کتاب‌ها زندگی کرده و خانه‌اش پر از قفسه‌های کتاب است و یک کتاب‌خوان حرفه‌ای بوده. حالا که زمان زیادی از زندگی‌اش گذشته و خود را در پایان راه و سفر زندگی می‌بیند، احساس می‌کند سوار قطاری شده و خاطراتش از زندگی واقعی و زندگی با کتاب‌ها را مرور می‌کند. هر بازگشت به گذشته داستانی مجزا دارد و در هر کدام یک ارتباط، یک انتخاب، داستان یک عشق، حسرت‌ها و ماجراهای جوانی‌اش از برابر چشمانش عبور می‌کنند و درست مانند کسی که سوار قطار است و در هر ایستگاه می‌ایستد، او هم عبور می‌کند و می‌ایستد و به یاد می‌آورد و حسرت می‌خورد. کتاب بر خاطرات و زمان استوار شده و ویلبرد خودش را در موقعیت‌هایی جا می‌گذارد که اگر انتخابی دیگر داشت چه می‌شد. رمان قطار نیمه شب که جلد دوم کتابخانه نیمه شب محسوب می‌شود یک جور زندگی در جهان کتاب‌هاست و از این نظر پر از خرده داستان‌ها و روایت‌های متنوع و بسیار است. این داستان از حال روحی مت هیگ، نویسنده کتاب، به دور نیست. کسی که سال‌ها با انزوا و افسردگی دست و پنجه نرم کرد و دوستانش کتاب‌ها، خاطرات و گذشته‌اش بودند.

درباره نویسنده کتاب قطار نیمه شب، مت هیگ

مت هیگ در سال 1975 در انگلیس به دنیا آمد و یک نویسنده معاصر انگلیسی زبان است. او در دانشگاه در رشته ادبیات انگلیسی و بعد تاریخ درس خواند و علاوه بر نویسندگی برای کودک و بزرگ‌سال، روزنامه‌نگاری هم کرده است. آثار او به‌سرعت در جهان شهرت پیدا کردند و به زبان‌های مختلف ترجمه شدند. آثار داستانی او بسیار متأثر از روحیات و بیماری افسردگی‌ای بود که چند سالی به آن دچار بود. این رمان‌ها از آثار موفق اوست: کتابخانه نیمه شب، کتاب آرامش، بهانه هایی برای زنده ماندن، تسلانامه‌ای برای زندگی، راهنمای علمی متوقف کردن زمان، یادداشت هایی بر سیاره مشوش، زندگی ناممکن، ردلی ها، انسان ها: هیچ جا خانه نمی شود.

درباره مترجم کتاب قطار نیمه شب، سامره عباسی

سامره عباسی، مترجم معاصر ایرانی، کتاب‌های بسیاری در زمینه داستان، رمان و روان‌شناسی زندگی روزمره ترجمه کرده است. او علاوه بر مت هیگ از نویسندگان مهمی مانند موراکامی نیز ترجمه‌ای در کارنامه خود دارد. بخشی از کتاب‌های او در ترجمه این عنوان‌ها هستند: خوک چاق، پنج زبان عشق، پیش از آنکه قهوه ات سرد شود، جهان شناور، برایتان گربه تجویز می کنیم، رییس ایستگاه، گرگ و میش.

کتاب قطار نیمه شب برای چه کسانی مناسب است؟ این کتاب به دوست‌داران ادبیات انگلیس، ادبیات قرن بیست و یک، داستان روان‌کاوانه، خاطره، بیوگرافی، داستان با موضوع کتاب و شخصیت کتابخوان،مفاهیم زندگی و حسرت و مرگ در ادبیات پیشنهاد می‌شود.