کتاب «در سنگر آزادی» اثر فریدریش فون هایک، ترجمهی عزتالله فولادوند، نشر ماهی
گزیدهای از متون و مقالات یکی از مهمترین مدافعان لیبرالیسم کلاسیک و بازار آزاد. کتاب «در سنگر آزادی» شامل منتخبی از دو کتاب مهم فریدریش فون هایک به همراه مقالاتی مستقل از او با انتخاب و ترجمه عزتالله فولادوند است.
هایک از اقتصادانان و فیلسوفان سیاسی مشهور قرن بیستم است که در سال 1974 برنده جایزه نوبل هم شد. هایک تحت تاثیر فون میزس و بانیان مکتب اتریش یعنی کارل منگر و فریدریش فون ویزر و درواقع پرورده آن مکتب و معتقد به محوریت بازار بود. در کتاب «سنگر آزادی» میتوان به شکل مختصر با مهمترین وجوه آرا و نظریات او آشنا شد.
بخشی از مقالاتی که در کتاب «در سنگر آزادی» منتشر شدهاند پیش از انتشار در این کتاب در نشریات چاپ شده بودند و آنطور که مترجم اثر توضیح داده، اقبال از ترجمه این مقالات دلیلی برای تجدیدچاپ آنها در کتاب «در سنگر آزادی» بوده است.
مروری بر کتاب «در سنگر آزادی»
کتاب «در سنگر آزادی» گزیدهای از نوشتههای فریدریش فون هایک است که بخشی از آن قسمتهایی از کتابهای او است و بخشی دیگر مقالاتی مستقل از هایک. درواقع سه قسمت از کتاب «در سنگر آزادی» فصلهایی منتخب از دو کتاب مشهور هایک یعنی «راه آزادی» و «بنیان آزادی» است و سایر بخشهای کتاب مقالاتی مستقل است که هریک جداگانه منتشر شدهاند.
عزتالله فولادوند، مترجم کتاب «در سنگر آزادی»، در بخشی از مقدمهاش درباره چگونگی انتخاب بخشهای این کتاب و شکلگیری آن نوشته: «در گزینش نوشتهها کوشش بر این بود تا حد امکان گستره و جنبههای گوناگون اندیشه بدیع و پربار هایک و شهامت وی در گفتار به خوانندگان نمایان گردد. نطفه این کتاب با ترجمه چند مقاله بسته شد که نخست در مجله راه نو انتشار یافت. چون دیدیم که با علاقهای که به ویژه در میان جوانان دانشپژوه ابراز میشود، تجدیدچاپ آنها ممکن است سودمند باشد، نوشتههای دیگری نیز به آنها افزودیم تا به صورت کتاب منتشر شود.»
ترتیب فصلهای کتاب «در سنگر آزادی»، به جز یکی دو مورد، بر حسب زمان انتشار آنها معین شده تا به این ترتیب سیر تحولی اندیشههای هایک از خلال آنها روشن شود. عناوین بخشهای مختلف کتاب «در سنگر آزادی» عبارت است از: «چرا فرومایهترین عناصر در صدر مینشینند»، «پایان حقیقت»، «کاربرد شناخت در جامعه»، «معضل لاینحل تخصص»، «مسئولیت و آزادی»، «اقسام خردگرایی»، «آزادی اقتصادی و حکومت انتخابی»، «پیام آدام اسمیت به زبان امروزی»، «مردهریگی به نام عدالت اجتماعی»، «دموکراسی به کجا میرود» و «سوسیالیسم و علم».
کتاب «در سنگر آزادی» مقدمهای مفصل و پرنکته به قلم فولادوند دارد. او در این مقدمه به زندگی و آثار، معرفتشناسی هایک، تاثیرات و میراث او پرداخته و درواقع مقدمه مترجم برای آشنایی اولیه با هایک و اندیشه او مفید و کاربردی است. یکی از رئوسی که فولادوند درباره آن نوشته «لیبرالیسم راستین و دروغین» نزد هایک است و در بخشی از آن درباره اعتقاد هایک توضیح داده که: «آنچه به اعتقاد هایک، لیبرالیسم راستین را از لیبرالیسم دروغین ممتاز میکند فردگرایی راستین و فردگرایی دروغین است. با انتساب لیبرالیسم و، بنابراین، مدرنیسم به خردگرایی برساختگرایانه، تاریخ اندیشه تحریف شد و معاندان هر کسی را که به خردگرایی تکاملی معتقد بود محافظهکار و حتی مرتجع خواندند. هایک استدلال میکند که این بخشبندی کاذب است. لیبرالیسم دیگری وجود دارد که لازمه آن فردگرایی راستین است و کاملا با مدرنیته انطباق دارد و، بنابراین، نه تنها ارتجاعی نیست به معنای اینکه بخواهد نهادها و شرایط پیش از مدرن را بازگرداند، بلکه طرفدار فهم عمیقتر نهادها و تکامل جامعه مدرن است و بنا را بر تشکیک در نیرو و گستره عقل آدمی میگذارد.»
درباره فریدریش فون هایک نویسنده کتاب «در سنگر آزادی»
فریدریش آوگوست فون هایک از اقتصاددانان و فیلسوفان مشهور سده بیستم و از مدافعان بازار آزاد و آزادی فردی و اقتصادی بود. هایک در هشتم ماه مه 1899 در اتریش متولد شد و در جنگ جهانی اول در جبهه ایتالیا در ارتش امپراتوری اتریش-هنگری خدمت کرد. با اتمام جنگ هایک به وین بازگشت و به ادامه تحصیل پرداخت. او ابتدا در رشته حقوق با گرایش اقتصاد و پس از آن در علوم سیاسی تا مقطع دکتری تحصیل کرد. هایک مقام رهبری مکتب اترش را از دهه 1930 به بعد به همراه دیگر اقتصاددان اتریشی یعنی لودویک فون میزس داشت. هایک در 1923 در کمیسیون غرامات جنگی اتریش به دستیاری فون میزس منصوب شد و در 1926 به مدیریت موسسه پژوهشهای اقتصادی اتریش رسید. او در سال 1927 موسسه پژوهش در دور بازرگانی را تاسیس کرد و در حالی که فون میزس معاونش بود ریاست آن را بر عهده گرفت. در سال 1929 هایک در ضمن نوشتههای دیگر، مقالهای با عنوان «پارادکس پسانداز» منتشر کرد که موجب شهرتش شد و سپس دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی لندن از او به ایراد یک سلسله سخنرانی دعوت کرد که در 1931 با عنوان «قیمتها و تولید» منتشر شد. موفقیت این سخنرانیها بود که موجب شد هایک به استادی کرسی اقتصاد و آمار در دانشگاه لندن منصوب شود که تا 1948 در این سمت باقی ماند. در سال 1950 هایک با سمت استادی فلسفه اجتماعی و فلسفه اخلاق به دانشگاه شیکاگو رفت و تا 1962 در آنجا تدریس کرد. از 1962 تا 1967 هایک استاد سیاستگذاری اقتصادی در دانشگاه فرایبورگ، و سپس تا 1974 استاد اقتصاد در دانشگاه سالزبورگ بود. بعد به دانشگاه فرایبورگ برگشت و تا زمان مرگ در 1992 عنوان استادی ممتاز آن دانشگاه را حفظ کرد. هایک در 23 مارس 1992 درگذشت. «در سنگر آزادی»، «راه بردگی»، «خصوصیسازی پول» و «قانون، قانونگذاری و آزادی» از جمله آثار اوست که به فارسی ترجمه شدهاند.
درباره ترجمه کتاب «در سنگر آزادی»
کتاب «در سنگر آزادی» با ترجمه عزتالله فولادوند در نشر ماهی منتشر شده است.
عزتالله فولادوند، متولد 1314، مترجم نامآشنا و قابل اعتماد حوزه فلسفه است که در طول چند دهه فعالیتاش کتابها و مقالات متعددی از فیلسوفان مطرح غربی به فارسی برگردانده است. برخی ترجمههای فولادوند جوایزی در حوزه ترجمه به دست آوردهاند. «قدرت اندیشه»، «فلاسفه بزرگ»، «انقلاب»، «آزادی و خیانت به آزادی»، «فلسفخ کانت»، «جامعه باز و دشمنان آن» و «آمریکایی آرام» عناوین برخی از ترجمههای فولادوند هستند.
