کتاب «کلکسيون شن» نوشت? ايتالو کالوينو
نوشتههايي در باب همهچيز. «کلکسيون شن» مجموعهاي است شامل جستارها و نوشتههايي متنوع و شيرين و پُر از ظرافت و باريکبيني از ايتالو کالوينو است که او آنها را از پاريس براي روزنامههاي ايتاليايي ميفرستاده است. «کلکسيون شن» کتابي است که موضوعات مختلف، از شرح گشتوگذار در موزهها تا ادبيات و سفر به نقاط گوناگون جهان و...، را دربرميگيرد. در پشت هم? نوشتههاي کتاب «کلکسيون شن» قصهنويس و قصهگويي متفکر و باريکبين و شوخطبع را ميبينيم که خوب ميداند چطور همهچيز را به هم ربط بدهد يا به بياني ديگر ربط ميان چيزهاي بهظاهر بيربط را کشف کند.
کالوينو در کتاب «کلکسيون شن» شيوه نگاه کردن به چيزها را به ما ميآموزد. گفتني است که در بخشي از اين کتاب، که به شرح سه سفر کالوينو اختصاص دارد، شرح او از سفر به ايران نيز آمده است.
مروري بر کتاب «کلکسيون شن»
نوشتههاي کتاب «کلکسيون شن» در چهار بخش تنظيم شدهاند که عبارتند از: «کلکسيون شن»، «پرتو نگاه»، «گزارشهايي از چيزهاي شگفتانگيز» و «شکل زمان». ايتالو کالوينو در کتاب «کلکسيون شن» با تخيل بيکران خود واقعيت را سکوي پرش به دنياي ناشناختهها ميکند و از دمِ دستيترين چيزها دستمايهاي ميسازد براي تأمل در جهان و سفر به گذشته و اعماق اساطيري جهان کهن و بازگشت به اکنون و سيري در جهان مدرن. کالوينو در «کلکسيون شن» همهچيز را در چشماندازي تاريخي و هستيشناختي قرار ميدهد و زندگيهاي پنهان در اشياء را جستجو ميکند و آنها را در تخيل خود بازسازي ميکند. از چشم تيزبين کالوينو هر چيزي ميتواند روايتگر تاريخ طولاني حيات انسان در زمين و تاريخ طولاني جهان باشد. او که جستارنويس و قصهگو و قصهپردازي قهار است در جستارهاي کتاب «کلکسيون شن» با کشاندن واقعيت به عرص? خيالپردازي ميکوشد به درون چيزها راه يابد و حافظ? اشياء را بخواند و از اين طريق زندگيهاي انباشته در آنها را کشف کند. «کلکسيون شن» کتاب تأمل است؛ کتابي که هيجان و شيريني ماجراجويي و قصهگويي را با تفکر و نکتهسنجي و کنجکاويهايي که خاص جستارهاي هنرمندانه است ميآميزد و ما را با خود به سفري شگرف ميبرد؛ سفري که گاه جغرافيايي است و گاه سفر در درون اشياء و پديدههاست و در هم? اين موارد کالوينو ميکوشد از ظاهر هر چيز عبور کند و به جان و جوهر پديدهها راه يابد و مفهوم آنها را دستماي? تأمل قرار دهد. «کلکسيون شن» را چه بسا بتوان نوعي فلسفهورزي از طريق مشاهده امور ملموس که انسان در زندگي روزانه با آنها برخورد ميکند به شمار آورد. کالوينو در جستارهاي اين کتاب با نکتهسنجي به جزئيات اين امور ملموس ميپردازد و ميکوشد آنها را از منظري تازه بنگرد و ما را نيز وادارد که حجاب عادت را از مقابل چشمانمان برداريم و آنچه را که شايد عادي به نظر برسد جور ديگر ببينم و راز درون چيزها و قصهها و سرگذشتهاي انباشته در آنها را تخيل کنيم و پيش چشم آوريم.
بعضي مطالبي که در کتاب «کلکسيون شن» ميخوانيد عبارتند از: «جديد، همانند جهان جديد»، «مسافر در نقشهي جغرافيا»، «موزهي هيولاهاي مومي»، «ميراث اژدها»، «پيش از الفبا»، «شگفتيهاي اخبار جنايي»، «داستان درون يک نقاشي»، «نويسندگاني که نقاشي ميکنند»، «خاطرهي رولان بارت»، «شهر مکتوب: کتيبهها و ديوارنوشتهها» و «خانم مسن با کيمونوي بنفش».
در بخش چهارم کتاب «کلکسيون شن»، با عنوان «شکل زمان»، شرح سفرهاي کالوينو به مکزيک و ژاپن و ايران آمده است.
درباره ايتالو کالوينو، نويسنده کتاب «کلکسيون شن»
ايتالو کالوينو (Italo Calvino)، متولد 1923 و درگذشته به سال 1985، داستاننويس، روزنامهنگار و جستارنويس ايتاليايي بود. کالوينو در کوبا و از مادر و پدري گياهشناس متولد شد. تا پنج سالگي در کوبا بود و بعد از آن به ايتاليا رفت. در جواني و در دوران دوران جنگ جهاني دوم به نهضت مقاومت ايتاليا پيوست. سپس عضو حزب کمونيست ايتاليا شد و مدتي هم با روزنام? «لونيتا» که از روزنامههاي حزب کمونيست ايتاليا بود و نشريات کمونيستي ديگري همکاري کرد. از جمله مطالبي که براي روزنام? «لونيتا» مينوشت و بابتشان جايزه هم دريافت کرد يادداشتهاي سفرش به اتحاد جماهير شوروي بود. کالوينو اما در سال 1957 از حزب کمونيست بيرون آمد. او در ده? 60 به همراه اليو ويتوريني نشري? ادبي «منابو» را درآورد.
ايتالو کالوينو را از نويسندگان پستمدرن به شمار آوردهاند. طنز و فانتزي و گره زدن تخيل و افسانه و واقعيت از ويژگيهاي اصلي سبک نويسندگي کالوينو است. او همچنين نويسندهاي است که به تاريخ نظر دارد و اين را بهويژه در سهگان? معروف او به نام «نياکان ما»، که از سه رمان «ويکنت دونيمشده» و «بارون درختنشين» و «شوالي? ناموجود» تشکيل شده است، ميبينيم. او در ژانر علمي ـ تخيلي نيز نوشته است. کالوينو همچنين ادبيات کلاسيک را خوب خوانده بود و مقالاتش در کتاب «چرا بايد کلاسيکها را خواند» گواه اشراف او بر ادبيات کلاسيک است.
از ديگر آثار کالوينو ميتوان به «اگر شبي از شبهاي زمستان مسافري»، «کمديهاي کيهاني»، «کاخ سرنوشتهاي متقاطع» و «شهرهاي نامرئي» اشاره کرد.
درباره ترجم? فارسي کتاب «کلکسيون شن»
کتاب «کلکسيون شن» با ترجم? هاله ناظمي در انتشارات هرمس منتشر شده است. هاله ناظمي، متولد 1341 در تهران، مترجم ايراني و فارغالتحصيل کارشناسي مترجمي زبان ايتاليايي از دانشگاه تهران است. ناظمي کار ترجمه را از سال 1370 آغاز کرد. نخستين ترجمههاي او مقالات ادبي و هنري و قصههايي کوتاه بود که در نشريات گوناگون منتشر ميشد. ناظمي تا کنون آثار مختلفي را از ادبيات ايتاليايي به فارسي ترجمه کرده است که از جمل? آنها ميتوان به «يک زندگي ديگر»، «سرنوشت در دست کلوتيلد» و «براي رفتن به آن دنيا خيلي زود است» اشاره کرد.
رتب? کتاب «کلکسيون شن» در گودريدز: 3.86 از 5.
