پالتویی ها 2: کلاهبردار من - گزارشی از مواجهه با مال باختگی

کتاب «کلاهبردارِ من» نوشت? حنيف قريشي
گزارشي جذاب از يک کلاهبرداري مالي. کتاب «کلاهبردارِ من: گزارشي از مواجهه با مال‌باختگي»، با عنوان اصلي A Theft: My Con Man، اگرچه اثري غيرداستاني و اتوبيوگرافيک و روايت يک ماجراي واقعي است که براي نويسنده اتفاق افتاده اما کشش و جذابيت يک داستان را در خود دارد.
آن‌ها که آثار داستاني حنيف قريشي را خوانده‌اند و با طنز سياه و درعين‌حال شيرين اين آثار آشنايي دارند در کتاب کوتاه و غيرداستاني «کلاهبردارِ من» نيز با همان حنيف قريشي شوخ‌طبع و درعين‌حال تلخِ داستان‌هايش روبه‌رو خواهند شد.
حنيف قريشي در کتاب «کلاهبردار من» ماجراي کلاهبرداريِ مالي از خودش را نقل مي‌کند اما نقل او به شرح ماوقع محدود نمي‌ماند و به عرصه‌اي بدل مي‌شود براي تأمل درباب بعضي مسائل بنياديني که انسان در زندگي با آن‌ها مواجه است.
کتاب «کلاهبردار من» چنانکه در مقدم? پژمان طهرانيان بر ترجم? فارسي اين کتاب اشاره شده، جزو کتاب‌هاي کمتر ديده و خوانده شد? حنيف قريشي است. اين کتابِ کوتاه، هم متني جذاب و پرکشش است و هم خواننده را به تأمل فرامي‌خواند.
متن اصلي کتاب «کلاهبردار من» اولين بار در سال 2014 منتشر شده است.

مروري بر کتاب «کلاهبردارِ من»
حنيف قريشي در کتاب «کلاهبردار من» ماجراي سرقت پس‌اندازش توسط يک مرد کلاهبردار را روايت مي‌کند و از خلال روايت اين ماجرا به مسائل و موضوعات گوناگوني نقب مي‌زند.
ماجراي کتاب «کلاهبردار من» از اين قرار است که راوي، يعني خود حنيف قريشيِ نويسنده، در زماني که به شصت‌سالگي نزديک مي‌شود، نياز به برنامه‌ريزي براي آيند? خود و فرزندانش را احساس مي‌کند و از همين‌رو حسابداري را از شرکتي معتبر استخدام مي‌کند تا در يک برنامه‌ريزي مالي سودمند و آينده‌نگرانه به او کمک کند. حسابدار به راوي پيشنهادِ يک سرمايه‌گذاري را مي‌دهد و قريشي به پيشنهاد او عمل مي‌کند اما درمي‌يابد که حسابدار، کلاهبردار بوده و تمام پس‌اندازش برباد رفته است.
قريشي در کتاب «کلاهبردار من» از خلال نقل ماجراي مال‌باختگي خود و گزارش فرايند اين مال‌باختگي و اينکه چطور سرانجام با اين قضيه کنار آمده است، به تأمل درباب بعضي تناقض‌ها و معضلات زندگي آدمي مي‌پردازد و از موضوعاتي چون ارزش واقعي پول و نقش فريب و دغل در هنر سخن مي‌گويد و مسائلي را دربار? فريبکاري‌هاي دنياي مالي پيش مي‌کشد.
يکي از موضوعاتي که قريشي در کتاب «کلاهبردار من» با ظرافت و طنز سياه خاص خودش و وسط کشيدن پاي تحليل‌هاي فرويدي، به آن مي‌پردازد مسئل? عشق و نفرت توأمان به کسي است که آدم را فريب داده است. او تعريف مي‌کند که چطور به‌تدريج مي‌ديده که دارد به کلاهبردارِ خود علاقمند مي‌شود و نفرتش از او به عشق تغيير مي‌کند طوري که مدام به او فکر مي‌کند.
در بخشي از کتاب «کلاهبردار من» مي‌خوانيد: «با مردي آشنا شدم که کِرمي را توي گوشم فرو کرد و آن کرم بيش از يک سال آنجا زندگي کرد، جا خوش کرد و رفته‌رفته ذهنم را بلعيد و مغزم را جويد. منِ غارت‌زد? عفونت‌گرفته نگران و نااميد بودم و گاهي هم فقط کالبدي تهي بودم. مثل آدمي روبه‌موت، تلوتلو مي‌خوردم و تا مي‌توانستم مي‌خوابيدم؛ بيداربودن هيچ لطفي نداشت. اهميتِ پنهان شدن و انکار کردن و اشتياق به جهل را درک کرده بودم.
عقل و منطق معمولاً آخرين چيزي است که آدم مي‌خواهد با آن روبه‌رو شود، ولي بالأخره حقيقت خودش را تحميل مي‌کند تا جايي که مجبور مي‌شوي چشم‌هايت را باز کني. کم‌کم از اين مرد بدم آمد، مردي که به‌تازگي با او آشنا شده بودم، ولي فريبم داد و بعد سرم کلاه گذاشت و از من دزدي کرد. حتي دوره‌اي هم به نظر مي‌رسيد که دارد وانمود مي‌کند خودِ من است. بعد از آن ديگر ناپديد شد، ولي ماه‌ها هرروز تلفن مي‌زد و معذرت مي‌خواست و پيشنهاد کمک و وعده‌وعيدهاي نامعقول مي‌داد.
مي‌ديدم نفرتم آن‌قدر متورم شده که نه‌تنها دارد تباهم مي‌کند – نگاهم به دنيا را طوري داشت زير و رو مي‌کرد که مطمئن شده بودم دنيا چيزي جز پليدي نيست – که، درکمال تعجبم، به‌واسط? يک جور معجز? مرموز دارد تبديل به عشق مي‌شود. داشتم عاشقِ سارقم مي‌شدم، مردي که عملاً نمي‌شناختمش، ولي به او اعتماد کرده و حتي علاقه‌مند شده بودم، مردي که فقط يکي از جرم‌هايش اين بود که پس‌اندازم را برداشته و رفته بود.»

دربار? حنيف قريشي، نويسند? کتاب «کلاهبردارِ من»
حنيف قريشي (Hanif Kureishi)، متولد 1954، نمايشنامه‌نويس، فيلمنامه‌نويس، فيلمساز، داستان‌نويس و جستارنويس بريتانيايي است. او در جنوب لندن، از پدري پاکستاني و مادري انگليسي، متولد شده است.
قريشي براي آثارش جوايز مختلفي گرفته و نامش در سال 2008 در نشري? تايمز در فهرست پنجاه نويسند? برتر بريتانيايي از سال 1945 آمده است. او همچنين داراي نشان شوالي? هنر ادبيات فرانسه و مدال امپراتوري بريتانيا است.
از آثار حنيف قريشي مي‌توان به کتاب‌هاي «نزديکي»، «بوداي حومه»، «اگر گابريل نبود» و «عشق سال‌هاي غم» اشاره کرد.

دربار? ترجم? فارسي کتاب «کلاهبردارِ من»
کتاب «کلاهبردارِ من: گزارشي از مواجهه با مال‌باختگي» با ترجمه و مقدم? پژمان طهرانيان و همراه با بخشي از مصاحبه‌اي با حنيف قريشي، که نويسنده در آن از تجربه‌هايي که باعث نوشتن اين کتاب شده سخن گفته، در انتشارات مان کتاب منتشر شده است.
پژمان طهرانيان، متولد 1357 در تهران، مترجم، ويراستار و مقاله‌نويس ايراني است. طهرانيان داراي ليسانس علوم تغذيه از دانشگاه آزاد اسلامي، واحد علوم و تحقيقات است. او همچنين يک دور? يک‌سال? روزنامه‌نگاري را در مرکز مطالعات و تحقيقات رسانه‌ها و نيز دور? دوسال? نشر و ويرايش و ترجمه را در مرکز نشر دانشگاهي گذرانده و از اوايل ده? 80 خورشيدي وارد کار کتاب و نشر شده است.
طهرانيان با ترجم? کتاب‌هاي حوز? کودک و نوجوان براي انتشارات هرمس، به‌طور حرفه‌اي‌تر وارد کار ترجمه شد.
نمونه‌خواني و نسخه‌پردازي در انتشارات کتاب خورشيد، ويراستاري براي انتشارات هرمس، نشر نو، نشر ماه‌ريز و نشر مشکي، همکاري با نشريات مختلف به‌عنوان مقاله‌نويس و مترجم، همکاري با دفتر سازمان يونيسف در تهران به‌عنوان مترجم و نيز ترجم? کتاب‌هاي مختلف در حوز? ادبيات بزرگسال و کودک و نوجوان از جمله فعاليت‌هاي پژمان طهرانيان از ده? 80 خورشيدي تاکنون است.
طهرانيان همچنين عضو انجمن مترجمان ادبي کانادا و انجمن مترجمان ايالت آلبرتا در کانادا و مؤسس انتشارات مانِ کتاب است. او در اين انتشارات، سري کتاب‌هايي را با عنوان کتاب‌هاي مانَک، در حوز? داستان کوتاه و شعر، منتشر کرده است.
از ترجمه‌هاي پژمان طهرانيان مي‌توان به کتاب‌هاي «جزيره»، «وقايع کلاغيه»، «داستان‌هاي برق‌آسا»، «زندگي و مرگ شهردار کاستربريج»، «آشنايي با رمز و رازهاي نويسندگي»، «مباني مطالعات سينمايي و نقد فيلم»، «اگر گابريل نبود» و «استبداد: بيست درس از قرن بيستم» اشاره کرد.