کتاب «اقتصاد سياسي صندوقهاي قرضالحسنه و مؤسسات اعتباري: سقوط يک ايدئولوژي» نوشت? بهمن احمدي امويي
آسيبشناسي اقتصاد ايران با بررسي تأثير صندوقهاي قرضالحسنه و مؤسسات اعتباري بر نظام بانکي کشور. بهمن احمدي امويي در کتاب «اقتصاد سياسي صندوقهاي قرضالحسنه و مؤسسات اعتباري: سقوط يک ايدئولوژي» بخشي از مسائل اقتصاد ايران در سالهاي بعد از انقلاب را با تمرکز بر معضلات مربوط به صندوقهاي قرضالحسنه و مؤسسات اعتباري و تأثير منفي آنها بر نظام بانکي ايران مطرح کرده است. نقط? تمرکز کتاب «اقتصاد سياسي صندوقهاي قرضالحسنه و مؤسسات اعتباري»، چنانکه از عنوان اين کتاب نيز برميآيد، بررسي انتقادي نقش و کارکرد عملي صندوقهاي قرضالحسنه و مؤسسات اعتباري در اقتصاد و نظام بانکي ايران است و اين موضوع در اين کتاب در چشماندازي تاريخي مورد بررسي قرار گرفته است. بهمن احمدي امويي در کتاب «اقتصاد سياسي صندوقهاي قرضالحسنه و مؤسسات اعتباري»، ضمن پيش کشيدن بحثي انتقادي درباره آسيبهاي اقتصادي ناشي از نظامهاي شبهبانکي قرضالحسنهها و مؤسسات اعتباري و پيامدهاي منفي اين نظامها در نظام بانکي ايران، تاريخچهاي هم از نقط? آغاز شکلگيري اين نظامهاي شبهبانکي در قبل از انقلاب و تحول و گسترش و عموميت يافتن آنها در سالهاي بعد از انقلاب به دست داده و چندوچونِ پديد آمدن صندوقهاي قرضالحسنه و مؤسسات اعتباري و سيري را که اين نهادها از آغاز تا اواخر ده? 80 خورشيدي طي کردهاند روايت کرده است. در بخشي از اين کتاب تصويري از اقتصاد و برنامههاي اقتصادي ايران در ده? 40 خورشيدي ارائه شده و از اين موضوع سخن رفته است که صندوقهاي قرضالحسنه و تعاونيهاي اعتباري چگونه در تقابل با اقتصاد رسمي پيش از انقلاب بهصورت خصوصي پديد آمدند و نخستين تلاشها براي راهاندازي اين صندوقها و تعاونيها در سالهاي قبل از انقلاب با چه هدفي صورت گرفته و اين آغاز بعدها به کجا انجاميده است.
کتاب «اقتصاد سياسي صندوقهاي قرضالحسنه و مؤسسات اعتباري» مناسب کساني است که به مطالعات مربوط به اقتصاد سياسي و بهويژه مطالعه در زمين? اقتصاد سياسي ايران علاقمندند.
مروري بر کتاب «اقتصاد سياسي صندوقهاي قرضالحسنه و مؤسسات اعتباري»
کتاب «اقتصاد سياسي صندوقهاي قرضالحسنه و مؤسسات اعتباري» از مقدمهاي بهقلم حسين عبده تبريزي و هشت فصل تشکيل شده است. فصل نخست کتاب به سالهاي پيش از انقلاب اختصاص دارد و در آن، ضمن ترسيم برنامهها و اوضاع اقتصادي ايران در ده? 40، نقل شده است که چطور در تقابل با سياستهاي اقتصادي حکومت پهلوي نخستين جرقههاي صندوقهاي قرضالحسن? خصوصي و تعاونيهاي اعتباري زده شد. در بخشهاي ديگر کتاب «اقتصاد سياسي صندوقهاي قرضالحسنه و مؤسسات اعتباري» به تبديلِ اين صندوقها و تعاونيها از حالت خصوصي به عمومي اشاره شده و به اين موضوع که چگونه با عموميشدن اين صندوقها آسيبي به نظام بانکي کشور و اقتصاد ايران وارد آمده و نيت خيري که در آغاز پشت تأسيس صندوقهاي قرضالحسنه و تعاونيهاي اعتباري بوده در ادامه به نتايجي خلاف آنچه مؤسسان اولي? آنها در نظر داشتهاند انجاميده است.
در بخشي از مقدم? حسين عبده تبريزي بر کتاب «اقتصاد سياسي صندوقهاي قرضالحسنه و مؤسسات اعتباري» در معرفي اين کتاب و مباحث محوري آن آمده است: «کتاب بهمن احمدي امويي ما را با تاريخچ? پيدايي صندوقهاي قرضالحسنه و تعاوني اعتباري آشنا ميکند: اين نهادها چگونه و چرا شکل گرفتند و وسعت عمل يافتند؟ چه اشتباهاتي رخ داد که اين نهادهاي خصوصي به نهادهاي عمومي بدل شدند و از وجوه عمومي استفاده کردند و از آن مجرا مشکلات گستردهاي براي کشور ايجاد کردند؟ اينها ديگر مواردي است که در اين کتاب به آنها پرداخته شده است.
وي توضيح ميدهد که چرا نيات خير مؤسسان و شرکاي اولي? صندوقهاي قرضالحسنه متأسفانه به عملکرد نامناسب امروز آنها تبديل شده است، و چگونه ندانمکاري پارهاي از دولتيان به صدور مجوز تعاونيهاي اعتباري عام انجاميده که بلاي جان سيستم بانکي امروز کشور شدهاند. نويسنده نشان ميدهد که هرچند گسترش بدترين اين نهادهاي پولي غيررسمي در دولتهاي نهم و دهم صورت گرفته، اما شکلگيري آنها ريشه در سالهاي آغازين انقلاب دارد و از همان روزهاي اول هم تکنوکراتهاي دولتهاي مختلف جمهوري اسلامي، نگران اخلال اين نهادهاي غيررسمي در اقتصاد کشور بودهاند.»
فصلهاي هشتگان? کتاب «اقتصاد سياسي صندوقهاي قرضالحسنه و مؤسسات اعتباري» عبارتند از: «مهمترين 10 سال 100 سال اخير»، «انقلاب 1357 و آغاز دگرگونيهاي بيسابق? بانکي و پولي»، «قوانين بانکي – پولي و صندوقهاي قرضالحسنه»، «پايان جنگ و آغاز دوران جديد رونق صندوقها»، «اصفهان؛ شروع بحران صندوقهاي قرضالحسنه»، «مجلس و صندوقهاي قرضالحسنه»، «1384؛ آغاز پايان رونق صندوقها» و «1389؛ زمان برخورد».
کتاب «اقتصاد سياسي صندوقهاي قرضالحسنه و مؤسسات اعتباري: سقوط يک ايدئولوژي» در بنگاه ترجمه و نشر کتاب پارسه منتشر شده است.
درباره بهمن احمدي امويي، نويسنده کتاب «اقتصاد سياسي صندوقهاي قرضالحسنه و مؤسسات اعتباري»
بهمن احمدي امويي، متولد 1348 در انديمشک، روزنامهنگار اقتصادي و اجتماعي و پژوهشگر اقتصاد ايران و مترجم ايراني و دانشآموخت? رشت? اقتصاد در دانشگاه مازندران است. او بهعنوان روزنامهنگار با روزنامههاي جامعه، توس، صبح امروز، نوروز، شرق، وقايع اتفاقيه و سرمايه همکاري داشته است. از بهمن احمدي امويي، به جز کتاب «اقتصاد سياسي صندوقهاي قرضالحسنه و مؤسسات اعتباري»، کتاب «مردان جمهوري اسلامي چگونه تکنوکرات شدند؟» نيز در زمين? اقتصاد ايران در سالهاي بعد از انقلاب به چاپ رسيده است. از او در زمين? ترجمه نيز کتاب «مسير آشتي؛ از استبداد به دموکراسي» منتشر شده است.
احمدي امويي همسر ژيلا بنييعقوب، روزنامهنگار اجتماعي، است.
رتب? کتاب «اقتصاد سياسي صندوقهاي قرضالحسنه و مؤسسات اعتباري» در گودريدز: 3.77 از 5.
