حرمسرای قذافی

کتاب «حرمسراي قذافي» اثر آنيک کوژان، نشر ثالث
اثري پژوهشي و مستند درباره جنايت‌هاي جنسي معمر قذافي که بر پايه روايت قربانيان واقعي او نوشته شده است. کتاب «حرمسراي قذافي» نشان مي‌دهد که ديکتاتور سابق ليبي پشت ظاهري که مي‌کوشيد از خود نشان دهد چهره‌اي هيولايي داشته و چيزي بدتر از يک مستبد متعارف بوده است.
آنيک کوژان، نويسنده کتاب «حرمسراي قذافي»، در اکتبر سال 2011، در يکي از روزهاي به يادماندني پس از دستگيري و مرگ معمر قذافي با زني ديدار مي‌کند که روايت او شکل‌هنده اصلي اين کتاب است.
ثريا نام کسي است که دليل شکل‌گيري کتاب «حرمسراي قذافي» بوده است. او شخصيتي واقعي است با چشماني سياه و دهاني محزون و خنده‌هايي بلند که خنده‌هاي بلند و پرسروصدايش به سرعت بدل به گريه مي‌شود. ثريا يکي از بسيار قربانيان قذافي است.
نويسنده کتاب «حرمسراي قذافي» پس از فروپاشي ديکتاتوري قذافي از طرف روزنامه لوموند به طرابلس مي‌رود تا درباره نقش زنان در انقلاب تحقيق کند اما ناباورانه مي‌بيند که زنان در فيلم‌ها و عکس‌هاي مربوط به انقلاب حضور ندارند. او در مسير تحقيقاتش با ثريا که فقط بيست و دو سال سن داشت اما بيست سالي پيرتر به نظر مي‌رسيد ملاقات مي‌کند و روايت او پايه کتاب «حرمسراي قذافي» مي‌شود.
آنيک کوژان براي کتاب «حرمسراي قذافي» چند جايزه معتبر جهاني به دست آورد.

مروري بر کتاب «حرمسراي قذافي»
شخصيت اصلي کتاب «حرمسراي قذافي» ثريا نام دارد که يکي از قربانيان تجاوز جنسي است. او شخصيت واقعي و زني شجاع است که توانست بر سکوت‌اش غلبه کند و چهره قذافي را به عنوان متجاوز عيان کند.
شخصيت اصلي کتاب «حرمسراي قذافي» يک برده جنسي اسير در دست معمر قذافي، ديکتاتور سابق ليبي، بود. او با رسوا کردن قذافي وجه ديگري از چهره ويرانگر قذافي را نشان داد. قذافي در سال‌هاي ديکتاتوري‌اش مي‌کوشيد چهره‌اي بزک کرده از خود نشان دهد اما با اين حال او نه فقط خودکامه‌ و مستبد بلکه بسيار فاسد هم بود.
اغلب کساني که مورد آزار و تجاوزهاي جنسي قذافي قرار گرفته بودند از سر ترس و نيز خطر بي‌آبرو شدن سکوت کردند اما ثريا که شخصيت محوري کتاب «حرمسراي قذافي» است راهي ديگر در پيش گرفت. مترجم «حرمسراي قذافي» در بخشي از مقدمه‌اش درباره ثريا و و کار او نوشته است: «ثريا که يک شخصيت واقعي است در اين کتاب نقاب از چهره مردي برمي‌دارد که خود را همچون يک رهبر مسلمان انقلابي به مردم کشورش و کشورهاي منطقه جا زده بود. اما واقعيت قضيه‌ اين بود که معمر قذافي با توسل به ابزار تجاوز جنسي توانسته بود براي مدت چهل و دو سال بر ليبي حکومت کند. در اين چهل و دو سال صدها زن و مرد جوان قرباني جرائم جنسي اين هول‌انگيزترين ديکتاتور تاريخ بشر بودند.»
از ميان همه آنهايي که قرباني قذافي بودند عده‌اي اندک زبان به سخن گشودند و دست به افشاگري زدند. در کتاب «حرمسراي قذافي» مي‌بنيم که رازهاي وحشتناک مربوط به قذافي ممکن بود تا سال‌ها و حتي تا هميشه پنهان بماند اگر برخي از قربانيان دست به افشاگري نمي‌زدند.
آنيک کوژان، نويسنده کتاب «حرمسراي قذافي»، در اين اثر توانسته با برخي از قربانيان قذافي صحبت کند و درواقع آنها را به سخن گفتن وادارد. کتاب «حرمسراي قذافي» روايتي تکان‌دهنده است که براي نخستين‌بار مردم ليبي و سراسر جهان را با بخشي از چهره مخوف ديکتاتور ليبي آشنا کرد.
کوژان روايت‌هاي قربانيان را در کتاب «حرمسراي قذافي» نوشته و نشان داده که چهره واقعي قذافي بسي منحط‌تر و وحشت‌آورتر از چيزي بوده که به نظر مي‌رسيد.
کتاب «حرمسراي قذافي» زندگينامه ديکتاتور ليبي نيست چرا که تنها به يکي از وجوه مخرب زندگي قذافي مربوط است. آنيک کوژان در بخش‌هاي مختلف کتاب «حرمسراي قذافي» نشان مي‌دهد که چگونه قذافي تعرض و تجاوز جنسي را به ابزاري براي سلطه بر ديگران تبديل کرده بود.
کوژان در کتاب «حرمسراي قذافي» نشان مي‌دهد که حرمسراي ديکتاتور ليبي بسيار وحشتناک‌تر از حرمسراهاي معمول بوده و قربانيان او نيز افراد متعددي را شامل مي‌شده‌اند؛ از بردگان جنسي ساکن در حرمسرا تا رقباي سياسي بالقوه و بالفعل قذافي و نيروهاي شبه‌نظامي‌اي که در ماه‌هاي پاياني حيات قذافي با او مبارزه مي‌کردند.
کتاب «حرمسراي قذافي» اثري مستند است که بر پايه روايت‌هاي واقعي کساني نوشته شده که به شکل مستقيم مورد تجاوز و تعرض و آزار قذافي بوده‌اند. کوژان در اين کتاب وجوهي کمتر ديده شده از قذافي را نشان داده و به قول مترجم کتاب؛ «قذافي‌اي که در اين کتاب به تصوير کشيده شده به قدري هول‌انگيز است که شايد باورش براي خوانندگان مشکل باشد. اما کتاب به قدري مستند و خوب پژوهش شده است که جاي هيچ ترديدي باقي نمي‌گذارد.»

درباره آنيک کوژان نويسنده کتاب «حرمسراي قذافي»
آنيک کوژان روزنامه‌نگار و خبرنگار جنگ و فعال حقوق زنان است که در سال 1957 در فرانسه متولد شده است. کوژان در «لوموند» کار مي‌کند و به خصوص با کتابي که پس از انقلاب ليبي نوشت شناخته مي‌شود. کوژان به خاطر کتاب «حرمسراي قدافي» چند جايزه از جمله جايزه بزرگ باشگاه بين‌المللي مطبوعات را به دست آورده است.

درباره ترجمه کتاب «حرمسراي قذافي»
کتاب «حرمسراي قذافي» با ترجمه بيژن اشتري توسط نشر ثالث منتشر شده است.
بيژن اشتري، متولد 1342، مترجم ايراني است که عمدتا کتاب‌هايي در زمينه تاريخ ترجمه کرده است. او فارغ‌التحصيل رشته ميکروب‌شناسي از دانشگاه تهران است اما علاقه‌اش به تاريخ سبب شده به سراغ ترجمه برود. «ادبيات عليه استبداد»، «حرمسراي قذافي»، «اميد عليه اميد»، «دختر استالين» و «خودآموز ديکتاتورها» برخي از ترجمه‌هاي او هستند.