کتاب در جستجوی زمان از دست رفته اثر مارسل پروست
کتاب در جستجوی زمان از دست رفته اثر مارسل پروست، عنوان طولانیترین رمان تاریخ را دارد. رمان از آثار کلاسیک جهان است که در هفت جلد نوشته شده است. هر جلد از رمان عنوانی مستقل دارد. با اینکه خط محور اصلی داستان هفت جلد را بهم پیوند میدهد اما هر یک از کتابها از دیدگاهی مستقل و کامل تشکیل شدهاند. ناگفته نماند: رمان در جستجوی زمان از دست رفته رکورد طولانیترین رمان تاریخ را از آنِ خود کرده است. داستان بیشتر تحلیل ادبی، هنری، فلسفی و اجتماعی جامعه فرانسه را در اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم میلادی در بر دارد و به واکاوی عمیق میپردازد همچنین چندان شرح و توضیحات کلاسیک در داستان به چشم نمیخورد. حساسیت، ظرافت و اندیشه گسترده مارسل پروست سبب شهرت جهانی رمان است. پروست با جملهسازیهای نو در ادبیات فرانسه توانسته اثرش را از دیگر آثار ادبی معاصرش متمایز سازد.
قابل ذکر است: لویی فردینان سلین از منتقدان جدی پروست، علت شهرت را مذهب یهودی نویسنده و لابیگری یهودیان دانسته است. در مقابل بسیاری دیگر از منتقدان هم مارسل پروست را بزرگترین نویسنده قرن بیستم نام نهادهاند. والتر بنیامین عقیده دارد: عرفان خاص رمان «در جستجوی زمان ازدست رفته» یکی از مؤلفههای سنتزی ممتنع است که مؤلفههایش به طور کلی عبارتند از: استغراق عارف در ذات خویش، اثری «اتوبیوگرافیک»، هنر نثرنویسی، کلام طنزپردازانه، علم فاضلانه، و یکسونگری معطوف به وسواسی خاص و ثابت. بنیامین شرایط بنیانگذار رمان را «به حداعلا بیمارگونه» توصیف میکند و مرضی بسیار نادر، ثروتی هنگفت، انحراف جنسی را از موارد حاکم بر داستان بر میشمرد.
درباره کتاب در جستجوی زمان از دست رفته
عناوین هفت جلد کتاب عبارتند از: طرف خانه سوان، در سایه دوشیزگان شکوفا، طرف گرمانت، سدوم و عموره، اسیر 1304، آلبرتین گمشده، زمان بازیافته. داستان درباره مردی میانسال است که با مرور خاطرات خوش کودکی آغاز میشود و خواننده را به شکلی یاد مارسل پروست میاندازد. مردی که در حال پژوهش درباره معنای زندگی است. او به درک و ارزشمندی بودن و وجود میپردازد و از وقت تلف کردن دست بر میدارد. سیر و سلوکی که دنیوی است و انسان سرگشته را در این دنیا با حقیقت روبهرو میکند. در این توصیفها شخصیتهایی به یادماندنی به خواننده معرفی میشوند.
در چند جمله برگزیده داستان میخوانیم:
در تئوری میدانیم که زمین میچرخد. اما در عمل این را نمیبینیم و آسوده زندگیمان را میکنیم، چون زمینی که رویش گام میزنیم، نمیجنبد. زمان زندگی نیز چنین است و برای نشان دادن گریزش، قصهنویسان ناگزیر به چرخش عقربهها شتابی دیوانهوار میدهند، ده، بیست، سی سال را در دو دقیقه به خواننده مینمایانند.
کوته فکران، میپندارند که ابعاد بزرگ پدیدههای اجتماعی، فرصت بسیار خوبی برای رخنه و کاوش در روان آدمی به دست میدهد. اما باید بدانند که برعکس: تنها با فرو رفتن در ژرفناهای یک فرد میتوان به درک آن پدیدهها رسید.
درباره نویسنده کتاب در جستجوی زمان از دست رفته
مارسل پروست نویسنده و مقالهنویس فرانسوی بود که سال 1871 در پاریس به دنیا آمد. پدرش پزشکی مشهور و مادرش زنی فرهیخته و دوستدار هنر و ادبیات بود. مادر مارسل یهودی بود اما او با مذهب پدرش که کاتولیک بود رشد کرد. مارسل سال 1882 به مدرسه رفت و سال 1886 با مری دو بنارداکی که دختر یک اشرافزداه لهستانی بود در شانزه لیزه آشنا شد. این دختر یکی از الگوهای ژیلبر سوان در کتاب رمان در جستجوی زمان از دست رفته است. پروست همزمان با مدرسه به کلاس فلسفه میرفت که بسیار بر او تأثیرگذار بود. در دبیرستان با مجله ادبی همکاری کرد و همین موضوع باعث شد به محافل اشرافی راه پیدا کند.
فعالیت جدی پروست سال 1892 و با همکاری او در نشریه لوبانکه آغاز شد. این نشریه 15 مقاله از پروست چاپ کرد که بعدها در کتابی با نام «خوشیها و روزها» دوباره منتشر شد. در رفت و آمدهای پروست به محافل اشرافی او با آناتول فرانس آشنا شد. پس از دریافت لیسانس حقوق و رفت و آمدهای مکرر با اشرافیان او توانست با درس خصوصی نزد دارلو برای لیسانس ادبیات در سوربن درس بخواند. سپس با اسکار وایلد آشنا میشود و ماه مارس سال 1895 هم موفق به دریافت لیسانس ادبیات میشود.
پروست همکاری با نشریات را ادامه میدهد و پس از فراز و نشیبهای زندگی و از دست دادن مادر و پدرش مدتی بستری میشود. او سال 1908 شروع به نگارش رمان عظیم در جستجوی زمان از دست رفته میکند و از هر رفت و آمدی کناره میگیرد. پروست چهارده سال یکسره به کار نگارش رمان مشغول شد. پس از چاپ رمان جایزه ادبی گنکور به جلد دوم رمان با عنوان «سایه دوشیزگان شکوفا» تعلق گرفت و مارسل پروست نویسندهای مشهور شد.
پروست که از کودکی سلامتی شکنندهای داشت، سرانجام سال 1922 از دنیا رفت.
مارسل پروست به سبب نوشتن رمان در جستجوی زمان از دست رفته یکی از بزرگترین نویسندگان تاریخ ادبیات جهان شناخته میشود.
درباره ترجمه فارسی کتاب در جستجوی زمان از دست رفته
رمان کلاسیک در جستجوی زمان از دست رفته را مهدی سحابی به فارسی برگردانده است. کتاب نخستینبار سال 1369 توسط نشر مرکز، برای دوستداران مطالعه ادبیات چاپ و منتشر شده است. بهتر است بدانید: هارولد پینتر و ادی ترویس از رمان بازنویسیای برای تئاتر انجام دادند، نسخه مذکور توسط عباس پژمان به فارسی ترجمه و از سوی نشر هرمس منتشر شده است.
رتبه کتاب «در جستجوی زمان از دست رفته» در گودریدز: 4.5 از 5
