جنایت سیلوستر بونار

معرفی کتاب جنایت سیلوستر بونار، اثر آناتول فرانس، ترجمه محمدرضا پارسایار

آناتول فرانس در سال 1921 برنده جایزه نوبل ادبی شد و کتاب جنایت سیلوستر بونار اولین رمان اوست که در 1881 چاپ و منتشر شد. او از معدود نویسندگانی بود که در همان رمان اول نیز خودش را در ادبیات داستانی ثابت کرد و باعث شد نامش سر زبان‌ها بیفتد و کتابش در بین خوانندگان ادبیات دست به دست و خوانده شود. تعلیق رمان فرانس از همان عنوان کتاب شروع می‌شود. با شنیدن کلمه جنایت، ما به‌عنوان خواننده، مدام دنبال قتل یا جرمی غیرقابل بخشش هستیم و فکر می‌کنیم با اثری کارآگاهی یا پلیسی طرف هستیم، ولی این‌گونه نیست.

داستان درباره مردی به نام سیلوستر بونار است که عاشق کتاب است. روزی از کتابفروشی دوره‌گرد کتابی می‌خرد و ماجراهایش با این کتاب و تأثیری که در زندگی‌اش می‌گذارد شروع می‌شود. داستان جنایت سیلوستر بونار در تمام کتاب به‌صورت یادداشت‌های روزانه او روایت می‌شود. تنهایی و انزوای مردی خوره کتاب شاید برای تمامی خوانندگان ادبیات جذابیت نداشته باشد، اما زبان لطیف و طنز کلاسیک و به‌موقع کتاب نمی‌گذارد که آن را در نیمه رها کنیم. کتابی که در دوره کلاسیک و مربوط به قرن نوزدهم ادبیات جهان است، اما به‌خاطر زبان صمیمی و از دل برآمده شخصیت اصلی داستانش آن فخر و شکوه و دور بودن از فضای زندگی روزمره را که در ادبیات قرن نوزده وجود داشت ندارد.

جنایت سیلوستر بونار با سیر آرام روایت از یک داستان‌خوان و زندگی‌اش بعد از مدت‌ها دوباره از نشر پارسه و با ترجمه محمدرضا پارسایار منتشر شده. کتابی که لطافت در داستان و زبانش نسبت به نامش پیشروست و جلوتر حرکت می‌کند.

درباره کتاب جنایت سیلوستر بونار

«من به قدری به متون پرداختم که در دنیا فقط واژه‌ها برایم جا مانده‌اند. هرکس رؤیای زندگی را به‌گونه‌ای در ذهن خود می‌پرورد. من هم در کتابخانه‌ام رؤیا می‌پرورم و از خدا می‌خواهم که در آن دم که عمرم به سر می‌رسد، روی نردبان کتابخانه‌ام در برابر قفسه‌های پر از کتاب جانم را بستاند.» این جمله‌های شخصیت مرد داستان‌ جنایت سیلوستر بونار است که می‌توان او را یک کتابخوان حرفه‌ای دانست که ماجرای جنایتی را که در نظر خودش بسیار بزرگ است از روی دستنوشته‌هایش می‌فهمیم. شروع کتاب با تصویری سینمایی یا شبیه به نقاشی از یک سرما شروع می‌شود و در فضایی شاعرانه غرقمان می‌کند. کتاب این ویژگی را دائماً در خود دارد که از فضای زبانی شاعرانه به فضای زندگی روزمره برمی‌گردد و این اتفاق به‌قدری نرم می‌افتد که دچار دوگانگی ذهنی نمی‌شویم.

خاطره نویسی و یادداشت روزانه معمولاً شیوه و فرمی در ادبیات برای آدم منزوی و تنهاست و از این رو آناتول فرانس به دقت این فرم داستان‌گویی را برای کتاب جنایت سیلوستر بونار انتخاب کرده است. فضاسازی خانه شخصیت داستان یادآور ادبیات کلاسیک است و توصیف حال‌و‌هوای خانه آدم را کاملاً در فضای داستانی نگه می‌دارد. رمان جنایت سیلوستر بونار به نظر می‌رسد یک چرخه در ارتباط‌های کوتاه، انزوا، خاطره، کتابخانه و داستان‌ها و کودکی است. خاطرات کودکی که پر از تصویرند بخشی از این داستان را به خود اختصاص داده که حس و‌ حالی لطیف و درعین‌حال غم‌انگیز به داستان می‌بخشند.

یکی دیگر از ویژگی‌های این اثر این است که علاوه بر خط روایی اصلی داستان، ما را با کتابخانه‌ای وسیع و کتاب‌هایی زیاد آشنا می‌کند و سفری است در دل هزاران خرده داستان و کتاب. بی‌شک کسی که خواننده حرفه‌ای ادبیات باشد از این کتاب لذت بیشتری خواهد برد. حرف زدن درباره نویسندگانی مانند شکسپیر یا داستان‌های کتاب مقدس به آن محتوایی عمیق می‌بخشد. علاوه بر این‌ها، یک سفر هم در این کتاب وجود دارد که فرم داستان‌گویی به‌واسطه آن تغییر می‌کند و در بخشی از کتاب انگار با یک سفرنامه طرف هستیم، ولی سفرنامه‌ای که از جنس زبان راوی داستان است و نه یک گزارش سرد و خشک. زندگی یک رؤیا‌بین با کتاب‌هایش و جنایتی که مرتکب آن شده و بزرگ می‌پنداردش شاید همه‌خوان نباشد، اما خواندنش سخت نیست و برعکس، احساسی لطیف در سراسر رمان جنایت سیلوستر بونار جاری است.

خلاصه کتاب جنایت سیلوستر بونار

سیلوستر بونار پیرمردی تنهاست که در خانه‌ای قدیمی با خدمتکارش و یک گربه زندگی می‌کند. او یک کتابخوان حرفه‌ای است و کتابخانه‌ای بزرگ دارد که تمام زندگی‌اش را در میان کتاب‌ها گذرانده. روزی مردی که کتابفروشی دوره‌گرد است به خانه بونار می‌آید و به او کتابی می‌فروشد که یک نسخه بسیار قدیمی و خطی از یک کتاب بین آن است و بونار مدت زیادی برای پیدا کردن کتاب کامل آن نسخه تلاش می‌کند و در این مسیر ماجراهای زیادی برایش پیش می‌آید. در ادامه بونار با دختری آشنا می‌شود که نوه زنی است که روزی عاشقش بوده و به هم نرسیدند. اما این دختر مشکلاتی دارد که بونار تلاش می‌کند به‌خاطر آن عشق قدیمی از او محافظت کند. او برای این کار دختر را می‌دزدد و موقع ازدواج دختر تمام کتابخانه‌اش را برای شروع زندگی دختر می‌فروشد. بونار که تمام زندگی را در انزوا و میان کتاب‌ها و رؤیاها زندگی کرده، با به وجود آمدن این ماجراها قدم به زندگی واقعی‌تری می‌گذارد و از پیله تنهایی‌اش بیرون می‌آید. این روایتی از پیدا شدن عشق به زندگی در دل آدمی تنها و از دنیا بریده است که فکر می‌کند با دزدیدن دختر به جنایتی بزرگ مرتکب شده، اما راهی مسیری برای پیدا کردن زندگی به شکلی تازه است.

درباره نویسنده کتاب جنایت سیلوستر بونار، آناتول فرانس

آناتول فرانس در نیمه قرن نوزدهم به دنیا آمد و در سال 1924 از دنیا رفت. او علاوه بر داستان‌نویسی، شاعر و منتقد ادبی بود و کتاب جنایت سیلوستر بونار، اولین رمانش، یکی از معروف‌ترین آثار او در رمان‌نویسی است. علاقه او به افسانه‌ها و داستان‌های کهن، شعر و داستان‌های کتاب مقدس و اساطیر زیاد بود و نمونه این علاقه را می‌توان در همین رمان دید. او در رشته تاریخ نیز تحصیل کرده بود و هم در مقاله‌های ادبی‌اش و هم در داستان‌ها و رمان‌هایش از تاریخ بهره برد. می‌توان او را یکی از پرکارترین نویسنده‌های فرانسه در زمان حیاتش نام برد. فرانس اشعار زیادی سرود، جایزه نوبل ادبی گرفت، از نظر ایمان و اعتقاد در نیمه عمر به تردید و شک رسید، در مجلات مختلف کار کرد و نویسنده‌ای تیزبین و گاه با نگاهی طنز بود. بخشی از آثار او عبارت‌اند از: جزیره پنگوئن ها، خدایان تشنه اند، تائیس، جنایت سیلوستر بونار.

درباره مترجم کتاب جنایت سیلوستر بونار، محمدرضا پارسایار

محمدرضا پارسایار متولد سال 1341 و مترجم ایرانی است که به زبان فرانسه مسلط است. او پژوهشگر ادبی و فرهنگ‌نویس و مترجم اشعار غیر فارسی نیز هست و از نویسندگان بزرگی در ایران ترجمه کرده است. بودلر، سارتر، کامو، مارکز، روسو و موپاسان از نویسندگانی هستند که پارسایار از آن‌ها کتاب‌هایی به فارسی برگردانده است. تعدادی از ترجمه‌های او عبارت‌اند از: گل های رنج، تهوع، بیگانه، صد سال تنهایی، دست نامرئی، تنهایی جهان، زورق مست، به زیبایی زن، وهم سبز، خیال پردازی های رهرو تنها، تپلی، گوژپشت نتردام، بینوایان.

کتاب جنایت سیلوستر بونار برای چه کسانی مناسب است؟

این کتاب به دوست‌داران ادبیات کلاسیک، ادبیات قرن نوزده، علاقه‌مندان به داستان‌هایی در فرم یادداشت روزانه، خاطره، بیوگرافی، ادبیات فرانسه، موضوعاتی مانند استفاده از کتاب و داستان در ادبیات، تنهایی و انزوا، داستان عاشقانه، و طنز کلاسیک در ادبیات پیشنهاد می‌شود.