قبیله علیه آزادی

معرفی کتاب قبیله علیه آزادی اثر ماریو بارگاس یوسا

زندگی‌نامه فکری ماریو بارگاس یوسا: کتاب قبیله علیه آزادی اثری غیرداستانی از نویسنده مشهور امریکای لاتین است که در آن یوسا سیر تحول اندیشه خود را از یک هوادار انقلاب کوبا و ایدئال‌های سوسیالیستی، به یکی از سرسخت‌ترین مدافعان لیبرالیسم در جهان اسپانیایی‌زبان روایت می‌کند. قبیله علیه آزادی با زیرعنوان گذر از چپ‌گرایی به اندیشه آزاد در سال 2018 منتشر شد و فراتر از یک اثر سیاسی، روایتی صمیمانه از نبرد یک نویسنده با وسوسه جمع‌گرایی و دفاع از ارزش فردیت است. این کتاب نه یک دفاعیه خشک و متعصبانه، بلکه شرح سفر فکری یوسا و مروری بر اندیشه‌مندانی است که به او در این مسیر یاری رساندند.

درباره رساله قبیله علیه آزادی

عنوان کتاب قبیله علیه آزادی به مفهومی اشاره دارد که یوسا از کارل پوپر، فیلسوف اتریشی، وام گرفته است. یوسا در این اثرش درواقع مفهوم قبیله را در برابر آزادی قرار داده است. فراخوان قبیله یا ندای قبیله نیروی وسوسه‌انگیزی است که انسان را به سمت زندگی جمعی، امنیت فکری و هویتی یکدست می‌کشاند؛ جایی که فرد، خود را به جمع می‌سپارد و از بار سنگین مسئولیت و آزادی فردی رها می‌شود.

به اعتقاد یوسا، این گرایش ریشه‌ای کهن در تاریخ بشر دارد و می‌تواند به اشکالی مانند ناسیونالیسم افراطی، تعصب مذهبی یا پیروی از دیکتاتورها و ایدئولوژی‌های تمامیت‌خواه ظاهر شود. در مقابل، یوسا در زندگی‌نامه فکری قبیله علیه آزادی  می‌گوید که لیبرالیسم به عنوان یک دستاورد فرهنگی شکننده، از انسان می‌خواهد که در برابر این فراخوان مقاومت کند و مسیر دشوارترِ زیستن به عنوان یک فرد مستقل و آزاد را برگزیند.

رساله قبیله علیه آزادی شرح یک سفر میان آرای تعدادی از متفکران مهم لیبرالیسم است. یوسا شرح تاثیر‌پذیری‌اش از این متفکران را بیان کرده و نشان داده که چگونه آنها کمکش کرده‌اند تا نظام فکری جدیدی بنا کند. آدام اسمیت، فریدریش هایک، کارل پوپر و ریمون آرون تعدادی از چهره‌های مورد توجه یوسا در قبلبیه علیه آزادی هستند. نکته قابل توجه نوع نگاه یوسا به این چهره‌ها است. برای مثال او برخلاف تصور رایج، اسمیت را نه فقط به عنوان پدر علم اقتصاد، بلکه به عنوان یک فیلسوف اخلاق معرفی می‌کند.

به این ترتیب جستارهای قبیله علیه آزادی دفاعیه یوسا از لیبرالیسم است. برنده نوبل ادبیات در این کتاب، تصویری دقیق و به‌دورازتعصب از لیبرالیسم ارائه می‌دهد و آن را فراتر از یک ایدئولوژی اقتصادی می‌داند. لیبرالیسم برای یوسا، یک نگرش به زندگی و جامعه است که بر پایه تساهل و مدارا و دفاع از آزادی به عنوان یک ارزش عالی بنا شده است. او با اقتصاددانان جزم‌اندیشی که بازار آزاد را درمان تمام مشکلات می‌دانند، به شدت مخالف است و این طرز فکر را«بیماری کودکی لیبرالیسم می‌نامد.

یوسا همچنین بر اهمیت برابری فرصت‌ها تاکید دارد. او در کتاب قبیله علیه آزادی بر نقش حیاتی دولت در فراهم کردن آموزش باکیفیت برای همه تأکید می‌کند تا نقطه شروع عادلانه‌ای برای شهروندان فراهم شود. او برابری فرصت‌ها را یک اصل عمیقا لیبرالی می‌داند که با نابرابریِ ناعادلانه ناشی از موقعیت اجتماعی مبارزه می‌کند. از نگاه یوسا، یک لیبرال واقعی می‌داند که جهان پیچیده است و پاسخ‌های قطعی و نهایی برای همه چیز وجود ندارد. به اعتقاد او، این ویژگی، لیبرالیسم را از ایدئولوژی‌های تمامیت‌خواه جدا می‌کند.

خلاصه کتاب قبیله علیه آزادی

یوسا در این کتاب فقط خاطرات شخصی خود را بازگو نمی‌کند، بلکه تلاش می‌کند نشان دهد چگونه مواجهه با اندیشه‌های لیبرالی، او را از گرایش‌های رادیکال اولیه‌اش دور کرده و به دفاع از آزادی فردی، دموکراسی و نقد اقتدارگرایی رسانده است.

درباره ماریو بارگاس نویسنده کتاب قبیله علیه آزادی

ماریو بارگاس یوسا نویسنده، منتقد و روزنامه‌نگار مشهور پرویی و از مهم‌ترین چهره‌های ادبیات امریکای لاتین است که در سال 2010 برنده جایزه نوبل ادبیات شد. یوسا در سال 1936 در آرکیپای پرو متولد شد. با جدایی پدر و مادر، او نزد خانواده مادری‌اش ‌ماند که خانواده‌ای نیمه‌اشرافی بودند. به دلیل ماموریت‌های این خانواده، یوسا مدتی همراه با آنها به بولیوی می‌رود و سپس دوباره به پرو برمی‌گردد. پس از آن، بخش عمده‌ای از زندگی یوسا در اروپا سپری شده اما با این‌حال او ارتباطش با پرو را نیز همیشه حفظ کرده است. یوسا اولین مجموعه داستانی‌اش را با عنوان «رهبران» در سال 1959 منتشر کرد. یوسا نویسنده پرکاری است و بخش عمده‌ای از آثارش شامل رمان‌هایی است که در سال‌های مختلف نوشته است و در آنها به مسایل مختلفی از جمله تاریخ و حکومت‌های امریکای لاتین پرداخته است. سور بز،  روزگار سخت، سال های سگی، مرگ در آند و قهرمان فروتن برخی از آثار یوسا است که به فارسی ترجمه شده است. همچنین دختری از پرو و قهرمان عصر ما توسط نشر کتاب پارسه منتشر شده‌اند.

کتاب قبیله علیه آزادی برای چه کسانی مناسب است؟

قبیله علیه آزادی اثری جذاب برای هر خواننده‌ای است که به تاریخ اندیشه علاقه دارد.