خواب گردها
مشخصات
معرفی
کتاب سه گانه ی خوا گردها اثر هرمان بروخ
رمانی اجتماعی – فلسفی که یکی از مهمترین آثار کلاسیک رمانِ مدرن است. کتاب سه گانه ی خوا گردها، با عنوان اصلی Die Schlafwandler: Eine Romantrilogie، معروفترین و مهمترین اثر هرمان بروخ است. این رمان، در کنار رمانهایی چون «در جستجوی زمان از دست رفته» مارسل پروست و «اولیس» جیمز جویس، از نمونههای مثالی و کلاسیک رمان مدرن به حساب میآید. هرمان بروخ در کتاب «سه گانه ی خوا گردها» از روزگاری سپریشده در تاریخ اروپا و برآمدن عصری تازه سخن میگوید.
کتاب «سه گانه ی خوا گردها» هم تصویری از جامعه و فرهنگ آلمان، از سالهای پایانی قرن بیستم تا سالِ پایانِ جنگ جهانی اول، ارائه میدهد و هم اضمحلال اخلاقی – فرهنگی اروپا را در چشماندازی تاریخی – فلسفی مورد تأمل قرار میدهد.
کتاب «سه گانه ی خوا گردها» رمانیست که در آن تاریخ و تخیل و فلسفه به هم آمیختهاند. بروخ در کتاب سه گانه ی خوا گردها مقطعی از تاریخ اروپا را، با تمرکز بر آدمهایی عادی که تحولات تاریخی و اجتماعی و فرهنگی و فکری بر احساسات و طرز فکر و شیوه زندگی و رفتارها و تصمیمگیریهایشان تأثیر گذاشته است، به تصویر میکشد.
کتاب «سه گانه ی خوا گردها» یکی از رمانهای مورد ستایش میلان کوندرا است. هرمان بروخ در این رمان، هم شیوه روایتگری رمان کلاسیک را وام میگیرد و هم از قواعد رمان کلاسیک عدول میکند و فُرمی از رماننویسی را تجربه میکند که آمیزهای از رمان و مقاله است؛ یعنی همان فُرم مورد علاقه میلان کوندرا در رمانهایش.
کتاب «سه گانه ی خوا گردها» رمانیست در سه دفتر. متن اصلی این رمان اولین بار بین سالهای 1930 تا 1932 منتشر شده است.
مروری بر کتاب سه گانه ی خوا گردها
کتاب «سه گانه ی خوا گردها»، چنانکه اشاره شد، از سه دفتر تشکیل شده است. وقایع این رمان در دوران پادشاهی ویلهلم دوم و بین سالهای 1888 تا 1918 اتفاق میافتد. بروخ در کتاب سه گانه ی خوا گردها، از خلال دنبال کردن سرگذشت و سرنوشت سه شخصیت و البته شخصیت چهارمی به نام برتراند که حضوری برجسته در رمان دارد، فروپاشی ارزشهای اخلاقی کهن در اروپا را روایت میکند و دنیایی را به تصویر میکشد که انسجام و یکپارچگی و وحدت خود را از دست داده و تکهتکه و متلاشی شده است.
بروخ در نامگذاری هر یک از دفترهای کتاب «سه گانه ی خوا گردها» سال آغاز رویدادهای آن دفتر، نام شخصیت اصلی آن و نیز مَشی و مرام و رویکرد فکری - اخلاقیای را که هر یک از شخصیتهای اصلی رمان نمایندهاش هستند، در نظر داشته است. نام هر یک از دفترهای کتاب «سه گانه ی خوا گردها» عبارت است از: «1888 – پاسِنوف یا رمانتیک»، «1903 – اِش یا آنارشی» و «1918 – اُگِنو یا واقعنگری».
کتاب سه گانه ی خوا گردها با ساختاری نزدیک به رمان کلاسیک آغاز میشود اما هرچه پیشتر میرویم این ساختار جای خود را به نوعی ساختار تکهتکه میدهد و تحلیلهای اجتماعی و تاریخی و فرهنگی و فلسفی بروخ وارد رمان میشود و جزئی از ساختار رمان را برمیسازد، شاید به این دلیل که بروخ، چنانکه در سخنرانیای که متن آن در ترجمه فارسی کتاب «سه گانه ی خوا گردها» هم آمده، معتقد بود که در زمانه او، یعنی در دوران مدرن، «وظیفهی فلسفه به عهدهی ادبیات، بهویژه ادبیات روایی، گذاشته شده است.»
از دیگر ویژگیهای کتاب «سه گانه ی خوا گردها» باید به قدرت طنز در این رمان اشاره کرد. البته کتاب «سه گانه ی خوا گردها» را نمیتوان در معنای متعارف آن رمانی طنزآمیز به حساب آورد. طنز در این رمان نه چاشنیای برای خنداندن مخاطب و چیزی از جنس لودگی و مسخرگی، بلکه بخشی اساسی از فلسفه و نگاه پشت این رمان است و از عمق آن برمیآید. طنز بروخ در کتاب «سه گانه ی خوا گردها» طنزی رندانه است که در ژرفای رمان رخنه کرده و از جنس همان طنز و طنزاندیشیای است که هر رمان بزرگی بهنحوی و تا حدی از آن برخوردار است.
درباره هرمان بروخ، نویسنده کتاب سه گانه ی خوا گردها
هرمان بروخ (Hermann Broch)، متولد 1886 و درگذشته بهسال 1951، داستاننویس، نمایشنامهنویس، شاعر، جُستارنویس و منتقد ادبی اهل اتریش است. بروخ تحصیلکرده ریاضی، فلسفه و روانشناسی بود. او یکی از نویسندگانیست که در زمان قدرتگرفتن نازیها و اشغال اتریش به دست آنها، توسط گشتاپو برای مدتی کوتاه بازداشت شد. سپس بهکمک جیمز جویس، نویسندهای که بروخ هنرش را میستود، ویزای انگلستان گرفت و به آنجا و بعد به امریکا رفت و در امریکا توماس مان از او حمایت کرد و بروخ تا زمان مرگش در همانجا ماندگار شد و در نیویورک درگذشت. او مدتی هم در دانشگاه ییل مدرس افتخاری ادبیات آلمانیزبان بود.
از آثار داستانی هرمان بروخ میتوان به رمانهای «بزرگی نامعلوم» و «مرگِ ویرژیل» اشاره کرد. از بروخ نوشتههایی فلسفی – سیاسی و تعداد زیادی نامه نیز به جا مانده که بخشی از این نامهها شامل نامهنگاریهایش با هانا آرنت است.
درباره ترجمه فارسی کتاب سه گانه ی خوا گردها
کتاب «سه گانه ی خوا گردها» با ترجمه و پیشگفتار علیاصغر حداد و ترجمه او از بخشی از مقاله هانا آرنت درباره هرمان بروخ، با عنوان «هرمان بروخ و رمان مدرن» و سخنرانی هرمان بروخ در دوم ژوئن 1931 در مدرسهی عالی وین، با عنوان «دربارهی مبانی رمان خوابگردها»، در نشر لاهیتا منتشر شده است.
علیاصغر حداد، مترجم کتاب سه گانه ی خوا گردها، متولد 1323 در قزوین است. حداد از مترجمان مطرح ادبیات آلمانیزبان است و آثار مهمی را از ادبیات کلاسیک آلمانیزبان و نویسندگانی که از کلاسیکهای مدرن این حوزه به حساب میآیند به فارسی ترجمه کرده است.
حداد تحصیلات دانشگاهیاش را در آلمان گذرانده و بعد از گرفتن فوق لیسانس جامعهشناسی، با گرایش کشورهای در حال توسعه، به ایران بازگشته است. او، علاوه بر ترجمه، به تدریس زبان آلمانی هم میپردازد. در سال 1397 بالاترین نشان افتخار فرهنگی کشور اتریش به علیاصغر حداد اهدا شد. از ترجمههای او میتوان به «بودنبروکها»، «داستان های کوتاه کافکا»، «قصر»، «محاکمه»، «امریکا»، «برلین الکساندر پلاتس» و «دستیار» اشاره کرد.
رتبه کتاب سه گانه ی خوا گردها در گودریدز: 4.07 از 5.