کتاب «در باب قتل» نوشتهی تامس دیکوئینسی
کتاب «در باب قتل» متشکل است از جستارهای تامس دیکوئینسی در باب قتل و خشونت. جستار نخست «در باب به در کوبیدنِ مکبث»، از بهترین نمونههای او در نقدنویسی است و با وجود کوتاه بودنش از تاثیرگذارترینِ آنها. همچنین سه جستار مهم دیگرش «در باب قتل» در این کتاب آمدهاند که هر یک را در دهههای متفاوت زندگیاش نوشته است. خوانندهی محترم میتواند برای کسب اطلاعات بیشتر پیرامون محتوای این جستارها و درضمن حالوروز خود دیکوئینسی و همکاریاش با روزنامهها و مجلهها و نشریات آن دوران و اینکه چگونه به چنین موضوعی علاقهمند میشود، دو مقالهی انتهای کتاب را مطالعه کند، یکی مقالهای که بورویک دربارهی دیکوئینسی نوشته است و دیگری مقالهای به قلم رابرت موریسون. درضمن، در این کتاب، به جز جستارها، داستانی گوتیک با عنوان «خونخواهی» به قلم دیکوئینسی آمده که مضمون و محتوایش (تحجر، انتقام، عقوبت، ترس جمعی و کینتوزی) برای انسان امروز چه بسا حتی ملموستر از همعصران خود دیکوئینسی باشد. جز اینها، شکل و شمایل کتاب، سوای دو مقالهای که مترجم کتاب، نصراله مرادیانی به آن افزوده است، تقریباً همان چیزی است که رابرت موریسون تدوین و ویراستاریاش کرده است.
توضیحات انتهای کتاب با عنوان «پینوشت» نیز ملحقات او هستند که گهگاه با توجه به نیازهای خوانندهی فارسیزبان حک و اصلاح شدهاند. اما مترجم کتاب از آنجا که یادآور میشود خوانندهی ایرانی عموماً دوست دارد خود بیواسطه با نویسندهها و داستانها و روایات آشنا شود و گهگاه حتی خودش را از خواندن و شنیدن شرح و تحلیل و نقد و نظر دیگران بینیاز میبیند، مسئلهای که قدری عجیب است، نوشتهی خود موریسون را که با عنوان «مقدمه» در آغاز کتاب آمده بود، با عنوان «مؤخره» به انتهای کتاب منتقل کرده است.
ضمناً سه یادداشت دستنوشت دیکوئینسی نیز هستند، که در انتهای کتاب ذیل عنوان «ضمایم» آمدهاند و هر یک جذابیتهای خاص خودش را دارد. این سه متن، بعدها در مجموعه آثار دیکوئینسی منتشر شدند. هر سهی آنها نیز دربارهی قتل و خشونتاند و فردریک بورویک در مقالهاش به آنها پرداخته و جایگاه و اهمیت آنها را در ارتباط با جستارهای اصلی دیکوئینسی «در باب قتل» روشن کرده است.
مروری بر کتاب «در باب قتل»
فرانسیس ویلسون، یکی از زندگینامهنویسان دیکوئینسی، دربارهی نویسندهی کتاب «در باب قتل» میگوید: «دیکوئینسی در طول زندگیاش به سه چیز وسواس داشت، یا به تعبیر دیگر، سه چیز ذهن او را همواره به خود مشغول میکرد: وردزورث، تریاک و قتل. تامل دربارهی این سه مشغولیت، کل زندگیاش بود و از همین روست که در دهههای متفاوت زندگیاش دربارهی هر سهی اینها در اشکال گوناگون مطالبی نوشته شده است.»
جستارهای «در باب قتل» در دهههای متفاوت زندگی و کار دیکوئینسی به رشتهی تحریر درآمدهاند. دلیل تفاوتی که در شیوهی نگارش هر کدام به چشم میخورد، یکی همین است. اما تفاوت لحن جستارها با یکدیگر دلیل دیگری نیز دارد. لحن او در جستار «در باب قتل» و نیز «جستار دوم در باب قتل» هجوآمیزتر از «در باب به در کوبیدن» و «تکلمه» است. در «تکلمه» شرحی از قتلهای جان ویلیامز به دست میدهد که در تمام نوشتههایش اشارهای به او هست و اساساً قتلهای دسامبر 1811 در بزرگراه راتکلیف اتفاقی است که ذهن او را سالها به خود مشغول کرده است. با این حال حتی آنجا نیز گاه و بیگاه لحنش طنزآمیز میشود. اما در دستنوشتهی «پتر آنتونی فونک» چیز چندانی از آن شوخطبعی نمیبینیم و این نوشته شبیه گزارش است. حالوهوای داستان گوتیک «خونخواهی» اما، به فراخور محتوا و موضوعش، به تمامی تیره و تار است.
دربارهی تامس دیکوئینسی ، نویسندهی کتاب «در باب قتل»
تامس دی کوئینسی (به انگلیسی: Thomas Penson De Quincey) (15 اوت 1785 – 8 دسامبر 1859) مقالهنویس اهل انگلستان بود که عمدهی شهرتش را مدیون یکی از مقالههایش با عنوان «اعترافات یک تریاکخور انگلیسی» (منتشرشده در 1821) است. برخی محققان بر این باورند که تامس دیکوئینسی با انتشار این اثر آغازگر سنت ادبیات اعتیاد در غرب بود. علاقهی تامس دیکوئینسی به خشونت، و بهخصوص قتل، تأثیر بهسزایی بر شکلگیری تکامل و ادبیات جنایی داشت. او پایهگذار ادبیاتِ اعتیاد، و الهامبخش طیف گستردهای از نویسندگان بود که در حوزهی ادبیات جنایی، ادبیات کارآگاهی، زیباییشناسی و خشونت قلم زدند.
نصراله مرادیانی، مترجم کتاب «در باب قتل»، در مقدمهی کتاب دربارهی تامس دیکوئینسی مینویسد: «دی کوئینسی نویسندهی انگلیسی دورهی رمانتسیم، در «اعترافات تریاکخور انگلیسی» و «طرحهای کلی از زندگی من» دربارهی خود چیزهایی به رشتهی تحریر درآورده است و به گفتهی ویرجینیا وولف آنجا که موضوع نوشتارش خود اوست، به بهترین فرم نوشتارش نزدیک شده است. قصد داشتم برای کتاب حاضر مقدمهای در معرفی دیکوئینسی و زمانه و زمینهای که در آن زندگی کرده بنویسم. اما زندگی واقعی و زندگی فکری او _ اگر اساساً بشود این دو را از هم جدا کرد _ چنان پرنشیبوفراز بوده که برای راه گشودن به افکار و زندگیاش ناگزیر باید یا کتابی دیگر نوشت یا ترجمه کرد. درضمن، آنجا که دربارهی زندگی خودش نوشته، جستارها و کتابهایش ربط چندانی به تصور متعارف ما از اتوبیوگرافی ندارد. اینگونه بود که وقتی یادداشت وولف را دربارهی او خواندم، فکر کردم خواندنش برای خوانندهی فارسیزبان و خاصه نویسندهها و رماننویسها خالی از لطف نیست.»
مترجم کتاب «در باب قتل» با این توضیح یادداشت ویرجینیا وولف با عنوان «نثر پرشور» را به ابتدای کتاب ضمیمه کرده است.
دربارهی ترجمهی فارسی کتاب «در باب قتل»
مترجم کتاب «در باب قتل»، نصراله مرادیانی، در سوم بهمن 1362 در تبریز متولد شد. مرادیانی دارای مدرک کارشناسی در رشتهی مترجمی زبان انگلیسی از دانشگاه آزاد است و سپس برای ادامهی تحصیل در مقطع کارشناسی ارشد، در سال 1387، به دانشگاه علامه طباطبایی تهران آمد. او پایاننامهی خود را با موضوع «تأثیر ترجمه بر آثار داستانی محمدعلی جمالزاده و صادق هدایت» نوشت. مرادیانی در چند دانشگاه در تهران و تبریز به تدریس میپردازد و همچنین به کار ترجمه مشغول است. از جمله ترجمههای او میتوان به ترجمهی آثار ماگدا سابو، نویسندهی سرشناس مجارستانی، اشاره کرد، مرادیانی تاکنون کتابهای «در»، «خیابان کاتالین» و «ابیگیل» را از این نویسنده ترجمه کرده است. از میان دیگر ترجمههای او میتوان به «قواعد مباحثه» (قطره/1391)، «چگونه فرهنگها ساخته میشوند؟» (قطره/1392)، «مطالعات ترجمه: یک میانرشته» (رخداد نو/1393)، «مسائل بوطیقای داستایفسکی» میخائیل باختین (حکمت/1396)، «سینمای اگزیستانسیالیستی» (1395) و «لذت خیانت» (1396) اشاره کرد.
مترجم کتاب «در باب قتل» سعی کرده است تفاوت لحن و سبک نگارش دیکوئینسی در ترجمهی فارسیِ بخشهای مختلف کتاب هم رعایت شود، هرچند دستآخر همه نوشتهی یک نویسندهاند.
کتاب «در باب قتل» (On Murder) نوشتهی تامس دیکوئینسی با ترجمهی نصراله مرادیانی، در 336 صفحه، توسط نشر بیدگل منتشر شده است.
