چادر سبز بزرگ

رمان «چادر سبز بزرگ» نوشت? لودميلا اوليتسکايا
رماني دربار? فجايع و دشواري‌ها و تلخي‌هاي زندگي در عصرِ خفقان و سانسور. رمان «چادر سبز بزرگ»، با عنوان اصلي ??????? ?????، رماني‌ست تصويرگرِ روسي? سالهاي اولِ بعد از مرگِ ژوزف استالين.
لودميلا اوليتسکايا در رمان «چادر سبز بزرگ» از مقاومت افرادِ تک‌افتاد? مخالف با ايدئولوژيِ حاکم بر روسي? شوروي دربرابر اين ايدئولوژي و از ادبيات زيرزميني موسوم به «ساميزدات»، که توسط اين مخالفان و عليه سانسور و ادبيات رسمي و حزبي توليد مي‌شد، سخن مي‌گويد و از آن‌چه در يک نظام توتاليتر بر روشنفکرانِ مستقل مي‌رود.
رمان «چادر سبز بزرگ» رماني دربار? تلاش براي مستقل بودن در دل تاريکي و استبداد است.
متن اصلي رمان «چادر سبز بزرگ» اولين بار در سال 2010 منتشر شده است.

مروري بر رمان «چادر سبز بزرگ»
وقايع رمان «چادر سبز بزرگ» در ده? 1950 و در دوراني مي‌گذرد که روسي? شوروي دست‌به‌کار تبليغاتي عظيم و پرسروصدا براي دستکاريِ واقعيت زندگي در اتحاد جماهير شوروي بود و، از طريق سانسور و تبليغات کذب، تصويري آرماني از زندگي روزمر? مردم شوروي ارائه مي‌داد. از جمله تبليغات حکومت شوروي در دوراني که وقايع رمان «چادر سبز بزرگ» در آن اتفاق مي‌افتد شستشوي مغزي کودکان و وانمود به اين بود که زندگي بچه‌ها در نظام شوروي يک زندگي شاد و پرشور است. هيچ‌کس نبايد از سبکِ زندگي مردمي که در جهان آزاد و دموکراتيکِ آن‌سوي پرد? آهنين مي‌زيستند باخبر مي‌شد و شهروندان شوروي بايد از حقايق جهان بي‌خبر مي‌ماندند تا تصور کنند در کشورشان بهترين زندگي را دارند.
شخصيت‌هاي اصلي رمان «چادر سبز بزرگ» سه پسر هستند، به نام‌هاي ايليا و سانيا و ميخا، که در دوران مدرسه رفاقتي عميق بين‌شان شکل مي‌گيرد. آن‌ها از طريق معلم ادبياتشان به شعر علاقه‌مند مي‌شوند. اين سه دوست تا پايان دور? دبيرستان باهم مي‌مانند و پيوندشان عميق مي‌شود و هرسه گرايشاتي در تضاد با ايدئولوژي حاکم بر اتحاد جماهير شوروي پيدا مي‌کنند و اين گرايشات در آن‌ها ريشه مي‌گيرد و بر آينده‌شان هم اثر مي‌گذارد.
گرچه هرکدام از سه رفيقي که سرگذشت و سرنوشت تلخشان در رمان «چادر سبز بزرگ» روايت شده است، بعد از دبيرستان، راهي و حرفه‌اي متفاوت را در پيش مي‌گيرند، اما زندگي‌شان به‌نحوي به‌ يکديگر و نيز به خفقان سياسي روسي? شوروي گره مي‌خورد. يکي از آن‌ها، ايليا، که علاقه‌مند به عکاسي و ادبيات است، ناشر ساميزدات مي‌شود و همين باعث مي‌شود که سرانجام مجبور بشود که از روسيه فرار کند. ميخا، که علاقه‌مند به ادبيات و زبانشناسي و مطالعه و تحقيق در زمين? معلوليت است، در مدرسه‌اي معلم کودکان ناشنوا مي‌شود اما، به‌دلايل سياسي، شغلش را از دست مي‌دهد و در انتشار و پخش آثار ساميزدات به ايليا کمک مي‌‌کند و از همين رو به زندان مي‌افتد و کارش سرانجام به خودکشي مي‌کشد. سانيا، که علاقه‌مند به موسيقي است و اين هنر را دنبال مي‌کند، وقتي ميخا در زندان است از همسر او مراقبت و به همسر ميخا در بزرگ‌کردن فرزندي که از ميخا دارد کمک مي‌کند. در ادام? رمان «چادر سبز بزرگ» مي‌بينيم که سانيا هم سرانجام، مانند ايليا، از روسيه مهاجرت مي‌کند. او در امريکا به تدريس در يک مدرس? موسيقي معروف مي‌پردازد.
رمان «چادر سبز بزرگ» روايتي از تراژدي زيستن در سيطر? سانسور و سرکوب حکومت‌هاي توتاليتر و نيز روايت مبارزه از طريق هنر و ادبيات با سانسور و سرکوب و همبستگي رفيقان? آدم‌هاي تک‌افتاده‌‌اي‌ست که فرهنگ و هنر و ادبيات رسمي و ايدئولوژيک را برنمي‌تابند و بر فرديت و استقلال خود، دربرابر حاکميتي که مي‌خواهد همه را مثل هم بکند، پافشاري مي‌کنند.

دربار? لودميلا اوليتسکايا، نويسند? رمان «چادر سبز بزرگ»
لودميلا اوگنيونا اوليتسکايا ( ??????? ?????????? ???????)، متولد 1943، داستان‌نويس، نمايشنامه‌نويس، فيلمنامه‌نويس و فعال اجتماعي و سياسي اهل روسيه است. اوليتسکايا فارغ‌التحصيل رشت? ژنتيک از دانشگاه دولتي مسکو است. او بعد از دانشگاه و در دوره حکومت شوروي، دو سال در مؤسس? ژنتيک عمومي کار کرد اما در سال 1970، به‌دليل خواندن و پخش ادبيات زيرزميني موسوم به ساميزدات، اخراج شد و حدود نُه سال بيکار بود.
اوليتسکايا در آثارش بيشتر به موضوعاتي چون تساهل مذهبي و نژادي، زندگي روزمره، مشکل روشنفکران در فرهنگ شوروي و نيز به اين موضوع که زنان چگونه نقش‌هاي جنسيتي جديد را در جامعه شکل مي‌دهند، مي‌پردازد. آثار او برند? جوايز مختلفي در عرصه‌هاي ملي و بين‌المللي شده است.
اوليتسکايا همچنين يک مفسر و تحليل‌گر اجتماعي است و فعالانه در پروژه‌هاي بشردوستانه براي افزايش دسترسي به ادبيات مشارکت دارد. او در مارس 2014 يکي از سخنرانان اصلي تظاهرات ضدجنگ در مسکو بود. اوليتسکايا از منتقدان سرسخت سياست‌هاي ولاديمير پوتين در روسيه و از منتقدان و مخالفان جنگ روسيه با اوکراين است و از اوايل مارس 2022 روسيه را ترک کرده و ساکن برلين شده است.
از جمله آثار لودميلا اوليتسکايا مي‌توان به «سونيچکا»، «زيبا»، «تدفين‌پارتي»، «بي‌بي پيک»، »مرباي روسي» و «فقط يک طاعون ساده» اشاره کرد.

دربار? ترجم? فارسي رمان «چادر سبز بزرگ»
رمان «چادر سبز بزرگ» با ترجم? مريم انصاري سعيد در نشر برج منتشر شده است.
مريم انصاري سعيد، متولد 1369، خبرنگار و مترجم ايراني است. از او، به‌جز رمان «چادر سبز بزرگ»، ترجم? ديگري هم با عنوان «وطن من: کارخان? ماشين» منتشر شده است.
انصاري سعيد، به‌عنوان خبرنگار، همکاري با خبرگزاري ايرنا را در کارنام? کاري خود دارد.