کتاب «عمارت رصدخانه» نوشت? ادوارد کري
يک رمان روانشناختي درباب اشياء و شيءوارگي و سکون و تنهايي و تحول. کتاب «عمارت رصدخانه»، با عنوان اصلي Observatory Mansions، رماني است دربار? آدمهايي تنها و منزوي و ساکنِ عمارتي متروک و کهنه، که سکون زندگيشان يکباره با آمدن فردي تازه، همچون سنگي که به آبي راکد پرتاب شود، برهم ميخورد و زندگيشان بعد از سالها يکنواختي، دستخوش تغيير و تحول ميشود.
ادوارد کري در کتاب «عمارت رصدخانه»، با طنزي سياه و خلق موقعيتهايي آبزورد و غريب، از آداب تنهايي و خُلقوخويي که تنهايي پديد ميآورد و از غمها و اضطرابها و دلواپسيهاي تنهايان و هراسشان از تغيير مينويسد و از هواي تازهاي که بر کهنگي و فرسودگي و ادبار ميوزد.
کتاب «عمارت رصدخانه» همچنين رماني در ستايش موزه و اشياء و چيزهاي فراموششده است؛ چيزهايي معمولي و پيشپاافتاده که ارزشي موزهاي يافتهاند.
کتاب «عمارت رصدخانه» را با آثار ساموئل بکت و اوژن يونسکو مقايسه کردهاند و جف واندرمر آن را بهترين اثر داستاني قرن بيستويکم توصيف کرده است.
همچنين جان فاولز، نويسند? رمانهاي «مجوس» و «کلکسيونر»، ضمن «باشکوه» خواندن کتاب «عمارت رصدخانه»، در توصيف اين رمان مينويسد: «اين کتاب ثابت کرد که چه پتانسيل و قدرتي در شکل ادبي رمان نهفته است.»
روزنام? «يواساِي تودِي» هم دربار? کتاب «عمارت رصدخانه» مينويسد: «خوانندگاني که ميگويند ديگر اصالتي در دنيا [و ادبيات] نمانده بهتر است عمارت رصدخانه را بخوانند.»
متن اصلي کتاب «عمارت رصدخانه» اولين بار در سال 2000 منتشر شده است.
مروري بر کتاب «عمارت رصدخانه»
راوي و شخصيت اصلي کتاب «عمارت رصدخان» مردي مجرد به نام فرانسيس اورم است که با پدر و مادرش در عمارتي کهنه و قديمي و مخروبه، واقع در شهري متروک و ساکت و بدون ماجرا، زندگي ميکند.
در ساختمان محل زندگي فرانسيس اورم، موسوم به «عمارت رصدخانه»، جمعاً هفت نفر ساکناند؛ هفت آدم تنها و منزوي که باهم رابطهاي ندارند مگر در مواقعي که حضور غريبهاي را در عمارت حس ميکنند و از اين بابت احساس خطر ميکنند و ميترسند زندگي ساکن و يکنواختشان متلاطم شود. پدر و مادر اورم هم که با او زندگي ميکنند، از فرط سکون و بيتحرکي، بيشتر به شيء ميمانند و بهطور کلي، شيء و شيءوارگي و سکون، يکي از مضامين اصلي کتاب «عمارت رصدخانه» است. فرانسيس اورم، که قبلاً در موزه کار ميکرده، بعداً با ايفاي نقش مجسمهاي روي يک پايه و ژست ساکن به خود گرفتن امرار معاش ميکند. او همچنين موزهاي از انواعواقسام اشيائي را که اغلبشان را دزديده است در عمارت محل زندگياش نگهداري ميکند؛ اشيائي که صاحبانشان آنها را دوست داشتهاند و فهرستي بلندبالا از آنها، با عنوان «نمايشگاه عشق فرانسيس اورم»، در پيوست کتاب «عمارت رصدخانه» آمده است.
بعضي از اشياء نمايشگاه و موز? شخصي فرانسيس اورم عبارتند از: تهِ يک مداد، قوطي رب گوجهفرنگي خالي، بطري خالي سرکه، يکعالمه تراش? مداد، چندتا استخوان ماهي، تقويم قديمي، مقداري خاکستر شومينه، روزنامه، رختآويز فلزي شکسته، فيلتر سيگار، فيل کوچک از جنس عاج، چاقوي يک قاتل بدنام، فسيلي از هزارپا، تراز، دستار، کتابي تاريخي، چندتا تلهموش، ديش ماهواره، تفنگ آبپاش، لپتاپ، ملخ خشکشده، بلندگوي سمت چپ دستگاه ضبط صوت، کلاه ايمني، آنتن ماشين، دستگاه تست الکل، نام? عاشقان? معطر، چندتا رمان عاشقانه با جلد شوميز، هفدهتا ديسک کامپيوتري، لباسخواب زنان? ابريشمي، اسب چوبي چرخدار با افسار، سمندر خشکشده، کيک تولد، چندتا چسب مگسگير، يک دست لباس مراسم غسل تعميد، هواپيماي کنکورد اسباببازي، شالگردن خز، کراوات يک پسربچ? محصل، يادداشت دستنويس، اسپري دفع حشرات، کِرِم لب و يک دست دندان مصنوعي.
اينها البته فقط مُشتي هستند نمون? خروار از چيزهاي معمولي بيشماري که موز? فرانسيس اورم را در کتاب «عمارت رصدخانه» تشکيل ميدهند؛ چيزهايي که هر يک حامل تاريخياند. در کتاب «عمارت رصدخانه»، چنانکه در مقدم? احسان کرمويسي بر ترجم? فارسي اين کتاب اشاره شده، اشياء کارکردي مهم دارند و هر يک از اشياء موز? فرانسيس اورم واجد تاريخچهاي هستند.
اما، بهجز فرانسيس اورم، در کتاب «عمارت رصدخانه» با آدمهاي غريب و شگفتانگيز ديگري هم روبهرو ميشويم که ديگر ساکنان عمارت رصدخانه را تشکيل ميدهند و همسايگان اورم هستند. همهچيز در عمارت رصدخانه به يکنواختي معمول است تا اينکه حرف از آمدن همسايهاي جديد به اين عمارت، وسط ميآيد و اين نگراني و اضطرابِ ساکنان عمارت را برميانگيزد. اين همساي? جديد، زني جوان به نام آنا تپ است که ورودش به عمارت رصدخانه تغييرات فراواني را در اين عمارت رقم ميزند.
دربار? ادوارد کري، نويسند? کتاب «عمارت رصدخانه»
ادوارد کرِي (Edward Carey)، متولد 1970، نمايشنامهنويس و داستاننويس انگليسي است. او همسر اليزابت مککراکن، نويسند? امريکايي، است. کري از سال 2006 ساکن امريکا است و علاوه بر نويسندگي، در دانشگاه تگزاس در امريکا نيز تدريس ميکند.
کري مدتي هم در موز? مادام توسو، بزرگترين موز? مجسمههاي مومي جهان، کار کرده و رماني زندگينامهاي نيز، به نام «کوچولو»، دربار? ماري توسو، بنيانگذار اين موزه، نوشته است.
کتاب «عمارت رصدخانه» اولين رمان ادوارد کري است. از ديگر آثار او ميتوان به «مرد بلعيدهشده» اشاره کرد که اقتباسي از کتاب «پينوکيو» اثر کارلو کولودي است و متمرکز بر بخشي از اين کتابِ معروف که در آن پدر ژپتو توسط نهنگ بلعيده ميشود.
ادوارد کري اقتباسهايي تئاتري هم براي صحنه نوشته که از جمل? آنها ميتوان به اقتباسش از رمان «کبوتر» پاتريک زوسکيند اشاره کرد.
دربار? ترجم? فارسي کتاب «عمارت رصدخانه»
کتاب «عمارت رصدخانه» با ترجمه و مقدم? احسان کرمويسي در نشر چشمه منتشر شده است.
احسان کرمويسي، متولد 1363، مترجم ايراني است. از ترجمههاي او ميتوان به کتابهاي «مغازهي خودکشي»، «شرلوک هولمز و فاجعهي کشتي تايتانيک»، «آدمخواران» و مجموعه کتابهاي کودک «ارنست و سلستين» اشاره کرد.
از کتاب «عمارت رصدخانه» ترجم? فارسي ديگري هم موجود است که مترجم آن محمد غفوري و ناشرش نشر کِنار است.
