ملالت های تمدن

ملالت‌هاي تمدن
تمدن را از ايجاد احساس ملال و نارضايتي گزيري نيست. اين ديدگاهي است که زيگموند فرويد در کتاب «ملالت‌هاي تمدن»، که يکي از آثار نظري مهم اوست، به شرح و تبيين آن پرداخته است. فرويد در اين کتاب از وجه سرکوب‌گر تمدن سخن مي‌گويد، چرا که معتقد است تمدن مجبور است براي حفظ جوامع به وضع قوانيني بپردازد که مانع تاخت و تاز آزادانه غرايز ويرانگر آدمي باشند. اين قوانين، چنانکه فرويد نشان مي‌دهد، نقش کنترل‌کننده غرايز و اميال بشري را ايفا مي‌کنند و از همين رو اسباب ملال و نارضايتي مردمي را که تحت سيطره اين قوانين زندگي مي‌کنند فراهم مي‌آورند. به اعتقاد فرويد ويراني و پايه‌گذاري تمدن‌ها مبتني بر دو نيروي قوي در درون آدمي است. اين دو نيرو عبارتند از عشق و مرگ. نيروهاي عشق و مرگ محرک انسان در طول تاريخ بشري هستند و يکي از آن‌ها انسان را به سمت ساختن و ديگري به جانب ويراني سوق مي‌دهد. فرويد برپايي و نابودي تمدن‌ها را وابسته به اين نيروها و غرايز دروني مي‌داند. او مي‌گويد که تمدن تا خود را از نابودي حفظ کند ناچار است که غرايزي را که ميل به ويراني را برمي‌انگيزند سرکوب کند و همين سرکوب ملال و نارضايتي از تمدن را پديد مي‌آورد.
فرويد در «ملالت‌هاي تمدن»، از منظري روان‌کاوانه، تقابلي را پيش مي‌کشد که ميان اميال فردي و اقتضائات زندگي اجتماعي وجود دارد.
«ملالت‌هاي تمدن»، همراه با يک مقاله پيوست، با ترجمه محمود بهفروزي در نشر جامي منتشر شده است.
درباره نويسنده: زيگموند فرويد (1939 – 1856)، عصب‌شناس و روانکاو اتريشي و بنيانگذار علم روانکاوي.