کتاب «کوکورو» اثر ناتسومه سوسهکي
اثري داستاني درباره تنهايي انسان از نويسندهاي که او را نماينده رماننويسي مدرن ژاپني با تکيه بر هويت ملي ميدانند. کتاب «کوکورو» رماني خواندني است از ناتسومه سوسهکي که اگرچه از دههها پيش در ژاپن بسيار مورد توجه بود اما در دهههاي اخير اقبالي جهاني متوجه او شده است و از ابتداي قرن بيست و يکم به بعد ترجمههاي گوناگوني از آثارش به زبانهاي متعدد منتشر شده است.
رمان «کوکورو» اثري است که هم مورد توجه منقدان و نويسندگان ديگر بوده است و هم مورد توجه علاقهمندان و خوانندگان معمولي کتاب. کتاب «کوکورو» اگرچه اثري مستقل به شمار ميرود اما کتاب سوم سهگانه ناتسومي سوسهکي به شمار ميرود. ناتسومه سوسهکي از نويسندگان شاخص ادبيات ژاپن است که به دليل آشنايي عميقاش با ادبيات غربي و به خصوص نويسندگان انگليسيزبان از شيوههاي روايت مدرن در آثارش بهره گرفته است. او چنان جايگاهي در کشور ژاپن دارد که تصويرش را بر اسکناس هزار يني چاپ کردهاند.
انتشارات شينچوشا تا سال 2016 نزديک به هشت ميليون نسخه از کتاب «کوکورو» به فروس رسانده بود. با احتساب چاپهاي ديگر اين کتاب ميتوان گفت که رمان «کوکورو» پرفروشترين اثر ادبي تاريخ ژاپن است و اين نشان دهنده ميزان اهميت و محبوبيت اين رمان است.
سوسهکي در ابتدا تصميم داشت مجموعهاي از داستانهاي کوتاه بنويسد و آنها را با عنوان «کوکور» منتشر کند اما از آنجا که اولين داستان که «وصيت سنسي» نام داشت بيش از حد طولاني شد تصميم گرفت دو فصل ديگر به آن اضافه کند و کار را به شکل رمان منتشر کند و کتاب «کوکورو» همين رمان است.
مروري بر کتاب «کوکورو»
رمان «کوکورو» توصيفي است از تنهايي و تکافتادگي انسان و دشواريها و چالشهاي رابطه انساني. اين رمان از سه بخش کوتاه تشکيل شده است. بخشهاي اول و دوم توسط يک راوي جوان ناشناس روايت ميشود و در فصل سوم با نامههاي روبرو هستيم که روايت را شکل دادهاند.
در دو بخش ابتدايي کتاب «کوکورو» راوي به شرح آشنايياش با شخصيتي به نام سنسي ميپردازد. سنسي را ميتوان محور اصلي داستان دانست. در بخش سوم اما با مجموعهاي از نامهها روبرو هستيم و با متني که به نوعي يادداشت کسي است که ميخواهد خوکشي کند. سنسي در پايان رمان رازي را برملا ميکند که به گذشتهاش مربوط بوده است.
کتاب «کوکورو» درواقع داستاني است درباره رابطه و دوستي مردي جوان با مردي اسرارآميز و بزرگسال که استاد ناميده ميشود. سوسهکي با شرح اين رابطه دوستي تغييرات نسلي را به تصوير کشيده است. ما با دو شخصيتي روبرو هستيم که يکي درگير رمز و رازهاي گذشته است و ديگري نماينده امروز و نسل جديد است.
ميدانيم که ژاپن کشوري است با سنتهاي کهن و قدرتمند و در عينحال اين کشور يکي از توسعهيافتهترين جوامع جهان هم به شمار ميرود. بسياري از نويسندگان و هنرمندان به مواجهه سنت و مدرنيته در جامعه ژاپن توجه کردهاند و سوسهکي هم در کتاب «کوکورو» که وقايعش در اوايل قرن بيستم رخ ميدهد به همين موضوع توجه داشته است.
درباره ناتسومه سوسهکي نويسنده کتاب «کوکورو»
ناتسومه سوسهکي با نام اصلي ناتسومه کين نوسو، نويسنده مشهور و معاصر ژاپني است. سوسهکي در سال 1867 در توکيو متولد شد و در سال 1916 در همين شهر درگذشت. او کودکي دشواري داشت و از آنجا که در خانوادهاي پرجمعيت و فرودست متولد شد پدر و مادرش پس از تولد او را به خانواده ديگري سپردند و او تا سالهاي نوجواني به دور از خانواده اصلياش بزرگ شد. او بعدها گفته بود که حس ناامني از همان سالهاي کودکي هميشه با او بود و هرگز رهايش نکرد. سوسهکي پس از تحصيلات ابتدايي و متوسطه در سال 1890 به دانشکده مهندسي دانشگاه سلطنتي ژاپن وارد شد اما کمي بعد تغيير رشته داد و به دانشکده ادبيات رفت. او در سالهاي آغاز جواني مدتي به عنوان روزنامهنگار به فعاليت پرداخت و سپس در سال 1900 توسط وزارت آموزش ژاپن به انگلستان فرستاده شد اما کمک هزينهاي که به او پرداخت ميشد ناچيز بود. سوسهکي در مدتي که در لندن بود مشغول خواندن کتابهايي مختلف به خصوص در زمينه ادبيات انگليسي شد. او پس از حدود سه سال به ژاپن بازگشت و در دانشگاه سلطنتي ژاپن به تدريس ادبيات انگليسي پرداخت. در همين دوره بود که او نويسندگي را شروع کرد و ابتدا به نوشتن داستان کوتاه پرداخت. سوسهکي بعدتر به سراغ نوشتن رمان رفت و آشنايياش با شيوههاي مدرن روايت داستاني در کنار آشنايي او با سنت ادبي ژاپن سبب شده که رمانهاي او ويژگيهايي قابل توجه داشته باشد. سوسهکي در خود ژاپن به عنوان محبوبترين نويسنده ژاپني شناخته ميشود اگرچه او عمري نسبتا کوتاه داشت و اگر به خاطر خونريزي داخلي پيش از پنجاه سالگي از دنيا نميرفت کارنامهاي پربارتر از او باقي ميماند. در کارنامه کووکور سه رمان که با عنوان سهگانه پسين شناخته ميشوند وجود دارد که شامل «تا هيگان بگذرد»، «رهگذر» و «کوکورو» است و اين سه رمان آثار مشهور سوسهکي به شمار ميروند. «ما گربه هستيم»، «داستانهاي جن و پري» و «تجدد امروز ژاپن» عناوين برخي از کتابهاي سوسهکي هستند که به فارسي ترجمه شدهاند.
درباره ترجمه کتاب «کوکورو»
کتاب «کوکورو» با ترجمه سميه دلزندهروي در نشر نيلوفر منتشر شده است.
سميه دلزنده روي، متولد 1361، مترجم، پژوهشگر و مدرس ايراني است. او فارغالتحصيل مترجمي زبان انگليسي از دانشگاه فردوسي مشهد و مدرس مطالعات ترجمه است. به جز ترجمه کتاب «کوکورو» او در تاليف کتابهاي «اصول و مباني نظري ترجمه» و «پرسشنامه در تحقيق پيرامون زبان دوم» همکاري داشته است.
