پرفروش ترین کتاب ها در ایران
Prepared by بنوبوک
فروش و محبوبیت کتابها در ایران با هم متفاوتاند و هرکدام دلایل خاص خودشان را دارد. در دهه 1390 تا امروز، به دلیل رشد رسانه و سرعت انتقال اطلاعات و آمدن رسانههای جدید ممکن است کتابی در چند ماه بسیار محبوب شود اما بعد از مدتی در بازار کتاب دچار افت شود. در این میان کتابهایی بودهاند که همیشه فروش و محبوبیت خود را داشتهاند، از این منظر میتوان گفت پرفروش ترین کتاب ها در ایران هستند.
در این نوشتار سعی بر آن است تا پر طرفدار ترین کتاب ها در ایران را در چند دوره بررسی کنیم، کتابهایی همیشه در صدر لیست پر فروش ترین عناوین کتاب در ایران بودهاند. در این فهرست کتاب های پر فروش ایرانی و خارجی خواهیم پرداخت و محبوب ترین کتاب ها را در ایران بررسی خواهیم کرد.
کتاب بوف کور
کتاب بوف کور، نوشته صادق هدایت، در سال 1313 منتشر شد و از زمان انتشارش تا کنون یکی از مهمترین آثار این نویسنده است. داستان این کتاب درباره مردی است که معشوقش او را رها کرده و در عشق دچار شکستی بزرگ شده اما معشوق آدمی اسرارآمیز بوده و روزی از سوراخ دیوار سر از خانهاش در میآورد. از طرفی مرد زندگی خوبی با همسر هوسبازش ندارد و مدام تحقیر میشود. وهمها و جهان عجیب ذهنی مرد درهم ادغام میشوند و تنهایی همراه با خیال برایش میسازند که تشخیصش از واقعیت چندان کار راحتی نیست. شاعرانگی، پوچی و بیهودگی زندگی در دیدگاه شخصیت، سوررئالیسم خاص هدایت و رؤیاگون بودن فضای قصه باعث شد که از آثار ایرانی همدورهاش فاصله بگیرد. زبان رمان بوف کور استعاری و داستانش غیرخطی است و شاید باید خواننده حرفهایتری در ادبیات بود تا از داستانش که پرمخاطب ترین کتاب های بازار ایران است لذت برد.
کتاب سووشون
بعد از جنگ جهانی دوم بخشی از شمال و جنوب ایران اشغال شد و قحطی و رنج بر مردم سایه افکند. رضا شاه تبعید شد و مالکان بزرگ با نیروهای خارجی و داخلی به مشکل برخوردند. داستان کتاب سووشون، نوشته سیمین دانشور، در واقع از همینجا شروع میشود. زندگی زری و یوسف زن و شوهری که سالها عاشقانه در کنار هم زندگی کردهاند اما فعالیتهای سیاسی یوسف زندگی خانوادهشان را تغییر میدهد و در نهایت زری میماند و سوگی بزرگ. زن در انتها تصمیم میگیرد جا پای همسرش بگذارد. داستان سووشون پر از فراز و فرودهای عاطفی و اجتماعی است و در شیراز روایت میشود که در آن زمان اشغال شده بود. درد و رنج مردم و شخصیتها کاملاً احساسشدنیاند، اما چیزی امروز کمی دور از فضای معاصر است عیان بودن و تکرار مفاهیمی مانند مبارزه با ظلم به شکل استعاره و تمثیل است اما همچنان در فروش از بهترین رمان های ایران است.
کتاب همسایه ها از پرفروش ترین کتاب های ایران
در شهر اهواز، در خانهای شلوغ با مردمانی تقریباً فقیر، خالد که نوجوانی در آستانه بلوغ است در حال تجربه مسائل ورود به جوانی است. نوجوانی سربههوا که مسائل جنسی و عاشقیهای سطحی فکرش را مشغول کردهاند، اما داستانش به مرور تغییر مسیر میدهد و ما تا بزرگسالی همراهش میشویم. در زمان کودتای سال 1332 مبارزات سیاسی ذهن او را درگیر میکند بزرگتر میشود و راهش را به سمت سیاست و فعالیتهای اجتماعی انتخاب میکند و محکومیت در زندان و تبعید بر سر راهش قرار میگیرد. احمد محمود، نویسنده رمان همسایه ها، با رئالیسم خاصش و نگاهی جزئینگر روایتی نو و دقیق از زندگی و حالوهوای خالد و زمانهاش میسازد. این کتاب از بهترین رمان های ایران محسوب میشود. جایگاه احمد محمود در ادبیات فارسی ایران و تغییر و تأثیری که کتاب همسایه ها بر نویسندگان فارسی گذاشت بیتکرار است.
کتاب سمفونی مردگان
کتابی درباره تناقضهای سنت و مدرنیته یکی از پر طرفدار ترین کتاب های ایران است. کتاب سمفونی مردگان، نوشته عباس معروفی از سال 1368 بارها تجدید چاپ، محبوب و پرطرفدار شد و یکی از مهمترین دلایلش پیوند نیرومند قصه و تاریخ است. این رمان ویژگیهای رمان پستمدرن یعنی چندصدایی بودن و جریان سیال ذهن را دارد که برای همه آسان نیست، اما پیچشهای داستانیاش مخاطب را درگیر میکنند. یک خانواده در اردبیل در سالهای پیش از کودتای 1332 زندگی میکنند و یکی از فرزندان شاعر و روشنفکر خانواده عقایدش را از پدر و سنتها جدا میکند. روایت رمان از نگاه چندین شخصیت گفته میشود. مسئله عشق دختر خانواده، خشونت پدری، دو برادر که وارثان ثروت خانوادهاند، مرگ و سوگ و استفاده از کهنالگوی بسیار مانند عقده ادیپ، حسادت، برادرکشی، پدرسالاری، و... در این داستان وجود دارند. برای همین همیشه از پرفروش ترین کتاب های ایران بوده است.
کتاب یک عاشقانه آرام
در روزهای پرآشوب منتهی به انقلاب سال 1357، زن و مردی عاشق هم میشوند که هر دو شور مبارزه در سر دارند. در طول داستان مرد بهخاطر فعالیتهای سیاسی دستگیر میشود و به زندان میافتد. از همین جا رمان وارد درد و رنجهای آنها و زندگی پرمصائبشان میشود. بعد از آزادی مرد آنها با هم ازدواج میکنند، اما شرایط سخت در دوران انقلاب همچنان هر دویشان را در زندگی پرتلاطم نگه میدارد: روزهای بیپولی و مرگ فرزندشان. در این بین عشق آنها به هم آرام و محکم پیش میرود. کتاب یک عاشقانه آرام، نوشته نادر ابراهیمی، سالهاست که از پرفروش ترین کتاب های ایران بوده و یکی از دلایلش زبان لطیف عشق همراه با رنجهای آن است. جدا از ویژگیهای داستانی و زبانی و شاعرانه بودن کتاب، این اثر را نزدیکترین داستان به زندگی واقعی نویسندهاش دانستهاند.
کتاب مسخ
ناباکف کتاب مسخ، نوشته فرانتس کافکا، را قصه پریان مدرن میداند و کمی عجیب به نظر میرسد که این کتاب جزو پرطرفدار ترین کتاب ها در ایران باشد، چراکه داستانی سخت فهم دارد و فانتزی و استعاره و از خود بیگانگی فلسفهای عمیق و غمانگیز در لایههای پنهانش ساختهاند. اما مسخ بین آثار کافکا مشهورتر است و برای شروع ادبیات آلمان بیشک مسخ اولین گزینه است. داستان درباره از خود بیگانگی مردی است که زندگی بسیار سادهای دارد و خودش آن را پوچ و بیهوده میداند از نظرش بسیار کماهمیتترین است. داستان با این تصویر شروع میشود که او روزی از خواب بیدار شده و میبیند که تبدیل به یک حشره شده. او که از شغل طاقتفرسایش خسته شده، حتی در این وضعیت هم نگران توبیخ مدیرش است. پدر و مادرش کمکم توجهشان را از او میگیرند و زندگیاش دوباره به بیهودگی و روزمرگی میرسد.
کتاب بیگانه
«امروز مامان مُرد. شاید هم دیروز، نمیدانم.» این شروع یکی از محبوب ترین کتاب ها در ایران و جهان است که سالها از پرفروشترین کتاب های ایران بوده. اما داستانی اینقدر عریان در تلخی و پوچگرایی چرا چنین محبوب میشود؟ کامو در داستان بیگانه فضایی خلق کرده که بعد از جنگ جهانی دوم برای انسان معاصر بسیار قابل فهم است. کتاب بیگانه داستان مردی الجزایری است که بعد از بیخبری طولانی از مادرش، میفهمد که او در آسایشگاه مرده است. پس برای مراسم راهی سفر میشود و در مسیرش غم و خستگی بر شانههایش میمانند تا اینکه در زندگی روزمره و بیاتفاق او، مرتکب قتل میشود. او زندانی میشود و گفتوگوهایی درباره ماجرای قتل از طرف وکیل و دادگاه و کشیش با او انجام میشود، اما بدون پشیمانی، مرگ را میپذیرد. این داستان با وجود فلسفه اگزیستانسیالیستی کامو همیشه در ایران در لیست پر فروش ها بوده.
کتاب قلعه حیوانات
جورج اورول، نویسنده کتاب قلعه حیوانات، روزگار و زندگی سختش را در کتاب «آس و پاس در پاریس و لندن» آورده: نویسندهای که سالهایی را کولیوار گذراند و حتی برای یک سیگار پولی نداشت و درگیر عواقب جنگ و سیاستهای شروع قرن بیستم بود. این داستان از فضای سیاسی روزگار او برآمده است. در مزرعهای آدمی بهشدت سلطهگر حاکم حیوانات است، آزادیهایشان را گرفته و همهچیز زیر سایه سنگین و ظالمانه او میگذرد. روزی حیوانات مزرعه، به سردستگی یک خوک، علیهش شورش میکنند و جای آدمها و حیوانات در مزرعه عوض میشود. اما رفتهرفته همان خوک قدرت را به دست میگیرد و شبیه کسی میشود که علیهش مبارزه کرده بود و نام مزرعه به قلعه تبدیل میشود. این اثر، از پر فروش ترین کتاب ها در ایران و جهان، ویژگیهای تمثیلی و نمادپردازیهای عیانی دارد که شاید در ادبیات معاصر کهنه به نظر برسند.
کتاب صد سال تنهایی
کتاب صد سال تنهایی را میتوان یکی از محبوب ترین کتاب های پر فروش خارجی در ایران دانست و همینطور اثری بزرگ در کارنامه نویسندگی گابریل گارسیا مارکز که بیشتر از سایر آثارش در جهان خوانده شد. ساخت سریالش دوباره مخاطبانی را به سمت خودش آورد و همچنان در لیست پرفروش ترین کتاب های ایران است: فضایی غریب بهشیوه رئالیسم جادویی از آشفتگی خانواده آئورلیانو بوئندیا در ماکاندو و فراز و فرودهای زندگیشان در از ازدواج پدر و فقر و زندگی ساده در کودکی بچهها و اکتشافاتش تا مبارزات سیاسی و مرگش و قدرت گرفتن خانواده و دوری فرزندان. خردهداستانهای این کتاب آنقدر زیادند که تعیلق و هیجان و اعجاب بیشترین چیزی است که در مورد ویژگیهای آن میتوان گفت. اما خواننده شاید از شباهت اسامی و گم کردن خط روایی در ابتدا خسته شود اما در ادامه با داستانی درخشان روبهروست. شروع این رمان یکی از بهترین شروعها در رماننویسی است. انتخاب بهترین ترجمه کتاب صد سال تنهایی، با چند ترجمه در ایران، همیشه مورد مناقشه بوده.
کتاب مرشد و مارگاریتا
میخائیل بولگاکف، نویسنده روسی، با نوشتن کتاب مرشد و مارگاریتا اثری میآفریند هم زمان کلاسیک و مدرن. رمانی سهبخشی از سه خط روایی که هرکدام مستقلاً داستان خود را دارند، اما در نقطه ای به هم میپیوندند که برای مخاطب جدید و غافلگیرانه است. بخش اول رمان درباره ورود شیطان به مسکو و برخورد و گفتوگویش با یک شاعر است. بخش دوم به زندگی یکی از قیصرهای زمان مصلوب شدن مسیح پرتاب میشویم. بخش سوم داستان عشق پرسوز و گداز و متفاوت مرشد و مارگاریتاست که مارگاریتا میخواهد مسیح را نجات دهد و راهی سفری اعجابانگیز میشو و در هرکدام خردهداستانهای فراوانی وجود دارند. ممکن است این کتاب برای خواننده کمی ناآشنا با ادبیات سردرگمی به وجود بیاورد، اما سالهاست که از بهترین رمان های ایران است.
کتاب بلندی های بادگیر
کتاب بلندی های بادگیر، تنها رمان امیلی برونته، سالها از محبوب ترین کتاب ها در ایران و جهان بوده است. داستان عشق پر از لایههای روانکاوانه و عجیب هیتکلیف و کاترین. درباره این کتاب مقالهها، نقدهای جامعهشناختی و ادبی و روانشناسی بسیاری نوشته شده. هیتکلیف، پسر یتیم بزرگشده در خانهای در بلندیهای بادگیر، عاشق دختر خانواده یعنی کاترین میشود اما بهخاطر فاصله طبقاتی از او جواب نه میشنود. هیتکلیف خانه را ترک میکند، هر دو با آدم دیگری ازدواج میکنند اما خشم و احساس انتقام در دل هیتکلیف باقی میماند و حتی بعد از مرگشان نیز گریبان فرزندانشان را میگیرد. این رمان یک تراژدی کامل و بین عاشقانههای کلاسیک از پرفرش ترین کتاب های ایران است. فضای رمان به داستانهای گوتیک شبیه است، ترس و هول و تیرگی در تمام رمان دیده میشود، روایتش چندخطی و عیان خشونت و عشق بیمارگونه است.
کتاب نازنین
نازنین یک نوولا از فئودور داستایفسکی است. او رمانهای شاخص و بزرگی دارد و در کنار آنها شاید بتوان کتاب جنایت و مکافات را نیز از پرفروش ترین کتاب های ایران دانست، اما معمولا خوانندگان ادبیات روس بهخاطر سختخوان بودن، اسامی از یاد رونده و طرحهای داستانی تودرتو، اگر بخواهند داستانی سادهتر انتخاب کنند چنین کتابی میروند. برای همین کتاب نازنین پر طرفدار ترین کتاب در ایران در ادبیات روس و از کارهای متأخر داستایفسکی است. داستان شبیه به یک اعتراف یا واگویهای شخصی است که داستایوفسکی در کتاب یادداشت های مرد زیر زمینی یا کتاب جوان خام نیز آن را تجربه کرده بود. مردی در برابر پیکر بیجان همسرش که خودکشی کرده ایستاده و ما از اعترافات مرد متوجه زندگی سرد و بیانعطافی که برای زن ساخته و او را بیمار کرده و به سمت خودویرانگری کشانده میشویم.
کتاب کافکا در کرانه
آثار هاروکی موراکامی از پرفروش ترین کتاب های ایران است و کتاب کافکا در کرانه بهخاطر طرح داستانی متفاوتش بیشتر محبوب است. اثر پر از کهنالگوهاست و دو روایت داستانی دارد: داستان اول مربوط به پسری پانزده ساله است که نام خودش را کافکا گذاشته، مادرش را از دست داده و ارتباط خوبی با پدرش ندارد و در جشن تولد پانزده سالگیاش تصمیم میگیرد خانه را ترک کند و زندگی عجیبش که نوعی گذار برای بلوغ است شروع میشود و روزی به جرم قتل پدرش تحت تعقیب قرار میگیرد. این بخش در جایی پیوند میخورد به روایت دوم درباره پیرمردی که کارش پیدا کردن گربههاست و مشکل ذهنی و فراموشی دارد. او نیز در جایی به ماجرای قتل وحشیانه پدر کافکا پیوند میخورد. البته این کتاب خط داستانی پیچیدهای دارد و گاه به ادبیات فانتزی پیوند میخورد و شاید اگر مخاطب این ادبیات نباشیم برایمان جذاب نباشد.
کتاب ملت عشق
دلایل اقبال کتاب ملت عشق زیاد است. گاهی منتقدین کتابی با قواعد عامهپسندش دانستهاند، گاهی نیز یک رمان با جذابیتهای روایت موازی و فلسفی و عرفانی. الیف شافاک یکی از پرفروش ترین کتاب ها در ایران و جهان را نوشته. دو داستان در دو زمان مختلف میگذرد که در نقطهای به هم پیوند میخورند: زنی جوان که از زندگی عاطفی و ازدواجش ناراضی است و همزمان ویراستار کتابی به نام ملت عشق است که داستان ارتباط و دوستی شمس و مولاناست. روایت دیگر رابطه شمس و مولانا در قرن سیزدهم است. درنهایت این کتاب چنان تأثیری بر زن میگذارد که به زندگی شخصی خود برمیگردد و همزمانی خواندنش را در بحران ازدواجش کشف میکند. دلایل جامعهشناسی و روانشناسی بسیاری برای فروش این اثر که محبوب ترین کتاب ها در ایران است وجود دارد، اما رسانه، تبلیغات گسترده، عاشقانهها که قدرت بیشتری بر خواننده دارند و کنجکاوی ارتباط شمس و مولانا از دلایل مشخصترِ بودن در لیست کتابهای پرفروش ایران است.
کتاب چهار اثر از اسکاول شین
در زمینه رشد و توسعه فردی، کتاب چهار اثر از فلورانس اسکاول شین یکی از مشهور ترین و پر طرفدار ترین کتاب ها در ایران است. این کتاب چه بهصورت صوتی، چه در قالب ایبوکها و چاپی از کتاب های پرفروش است. چهار کتاب که در یک مجموعه گردآوری شده و هرکدام درباره این است که چگونه با تغییر نگاه به جهان اطرافمان آن را برای خودمان محیطی دوستداشتنی و امن کنیم و عاشقانه به زندگی بنگریم. راهکارهای کتاب با زبان نرم و گفتاری غیردستوری راهنمای خواننده است. شاید این جمله را در فضای مجازی یا در جاهای مختلف شنیده باشیم که «کلام تو جادوی توست.» این در واقع یکی از مهمترین سرفصلهای این کتاب است. از ویژگیهای دیگرش مثالهای واقعی و داستانی است، اما شاید در این زمینه کتابهای دقیقتر و جامعتری چاپ شده که بر اساس نظریات و ارجاعاتی علمی به رشد فردی کمک میکنند.
کتاب انسان در جست و جوی معنا
ویکتور فرانکل، روانپزشک و درمانگر، یکی از پایهگذاران مکتب روانشناسی است. او نوشتههای زیادی در این زمینه دارد، اما کتاب انسان در جست و جوی معنای پر طرفدار ترین کتاب در ایران است. او زندگی تلخ و رنجباری داشت. از اسیران اردوگاههای کار اجباری نازی بود و ناباورانه نجات پیدا کرد و نامش در میان اندک بازماندگان این اردوگاهها بود. این کتاب داستان زندگی خودش و همینطور معنا و کندوکاوی است که به واسطه این تجربه داشته و اینکه چطور از پس این تروما و سختیهایش برآمده و دوباره معنای زندگیاش را یافته و به آن برگشته است. کتاب دو بخش روایی دارد: زندگی خودش و داستان نجاتش از اردوگاه، روانشناسی این مسئله و درمانگری. او تمام خانوادهاش را با وضعیتی تراژیک در اردوگاه کار اجباری از دست داد. فرانکل با این کتاب میگوید نمیتوان رنج را متوقف کرد، اما میتوان با آن زندگی کرد و لذت برد.
کتاب وقتی نیچه گریست
کتابی که نام نیچه را دارد، با نویسندگی اروین یالوم، بیشک یکی از محبوب ترین کتاب ها در ایران است. یالوم با این کتاب توانست جوایز بینالمللی زیادی بگیرد و به سرعت با چند ترجمه وارد بازار کتاب ایران شد و مخاطبان زیادی پیدا کرد. بخشی از خوانندگان آن را تأثیرگذار توصیف میکنند و بخشی آن را در نیمه رها کردهاند. اما چنین کتابی چه داستانی دارد؟ نیچه روزی در راهی دید که اسبی از سر لجبازی ایستاده و صاحبش شلاقش میزند. این تصویر چنان نیچه را غمگین کرد که برای ده سال انزوا و گوشهنشینی برگزید و فقط مادر و خواهرش کنارش بودند. داستان کتاب وقتی نیچه گریست ملاقات نیچه و یک روانشناس است تا بتواند نیچه را از تنهایی به درمان بکشاند. مردی انزواطلب، بداخلاق، گوشهگیر و فیلسوفی که دردهای جسمی بسیاری داشت و جهانش بیخدا بود. این ملاقات و گفتوگوها کشف جهان تاریک در دو آدم است که از جایی به بعد انگار به یکدیگر کمک میکنند. ملاقات ساختگی است، اما پر از روایات واقعی درباره زندگیشان است.
کتاب در باب حکمت زندگی
آرتور شوپنهاور، فیلسوف آلمانی قرن نوزده، در زمانی میزیست که فلاسفه بزرگی در جهان نظریاتشان را ارائه داده بودند و خودش نیز بخشی از راه و جریان فلسفه بود. کتاب در باب حکمت زندگی در مقایسه با دیگر آثارش راحتتر فهمیده میشود و شاید به این دلیل و نیز عنوان کتاب باعث کنجکاوی مخاطب میشود. این اثر درباره زندگی و انتظارات ما از آن و واقعیتی که در موردش وجود دارد است. البته که اینها موضوعاتی عمومی و فراگیرند، اما نکته عجیبِ بودن در فهرست پرفروش ترین کتاب های ایران این است که چرا کتاب فیلسوفی چنین تلخاندیش و تیرهنگر به زندگی در سبد خرید خواننگان دیده میشود؟ نگاه مخاطب کتاب به فلسفه همانقدر میتواند خوشحالکننده باشد که جای این پرسش را هم باز میکند که انتخاب فیلسوفی از وسط تاریخ فلسفه برای مطالعه، بدون دانستن نظریات پیش از خودش، آیا قابل درک است؟
نتیجهگیری
کتابهایی که در این نوشتار درباره آنها صحبت شد عموماً آثاری هستند که از زمان چاپشان تا امروز، با افت و خیزهای کمی، همیشه در صدر لیست کتاب های پرفروش ایران بودهاند و گاهی حتی در جهان اقبال خوبی داشتند و جوایز بینالمللی گرفتهاند و نقدهای مثبتی دربارهشان نوشته شده.
استقبال از کتاب در ایران دلایل بسیاری دارد و همیشه مربوط به درخشان بودن یک اثر نیست. گاهی کتابی ضعیف یا سنگین برای متوسط جامعه پرفروش میشود. این دلایل جامعهشناسانه و روانشناسانه یا سیاسی دارد. مثلاً وضعیت اجتماعی در ایران و وقوع دو جنگ، کتاب استبداد نوشته تیموتی اسنایدر و کتاب قدرت بی قدرتان نوشته واتسلاو هاول را تبدیل به پرفروش ترین کتاب های ایران کرد. البته خواندنشان هم لذتبخش است و هم گاهی به کنجکاوی شهرتشان پاسخ میدهد، اما میتوان با دیدی بهتر به کتابها، آثاری را به سبد مطالعه اضافه کرد که شاید کمتر شناخته و دیده شده باشند، اما در یادماندنی و تسلیبخشاند.
آیا این مطلب برای شما مفید بود؟
از بازخورد شما سپاسگزاریم.
سؤالی درباره این موضوع دارید؟
پرسش خود را برای ما بفرستید. اگر سؤال شما جنبه عمومی و آموزشی داشته باشد، ممکن است بدون نام و اطلاعات شخصی، در مطالب بعدی به آن پاسخ دهیم.
ارسال سؤال به معنی دریافت مشاوره فوری یا تشخیص قطعی نیست. در موارد درد شدید، تورم، خونریزی، تب یا علائم نگرانکننده، مراجعه حضوری یا تماس مستقیم ضروری است.
نظرات
هنوز نظری ثبت نشده است.
افزودن نظر
نظر شما پس از بررسی تیم محتوا در همین بخش نمایش داده میشود.