خون و شن

معرفی کتاب خون و شن، اثر ویسنته بلاسکو ایبانز، ترجمه فروزان صاعدی

رمان‌های تصویرپردازانه که همراه روایت داستانی مدام در برابرمان یک زندگی را نقاشی می‌کنند و از برابر چشمانمان عبور می‌دهند ارزش و لذت خواندن را چند برابر می‌کنند. کتاب خون و شن، اثر دیگری از ویسنته بلاسکو ایبانز، نیز با ساختن تصاویر دقیق و جزئی‌نگر از زندگی چنین می‌کند و آثارش در فهرست بهترین و مهم‌ترین رمان‌های جهان قرار دارند. به‌خاطر نگاه موشکافانه‌اش در رمان خون و شن و استفاده از مفاهیمی عمیق در زندگی و انسان‌نگری‌اش این داستان را شاهکاری از ادبیات قرن بیستم اسپانیا می‌دانند. گاوبازی در اسپانیا یکی از رسوم قدیمی بوده و تا امروز نیز ادامه یافته و در آثار نویسندگان بسیاری نیز از این ماجرا استفاده شده. مثلا همینگوی نیز از داستان گاوبازان، به‌دلیل داستان‌های پرشور و زندگی‌های هیجان‌انگیز و عجیبشان، زیاد استفاده کرده. این رمان ایبانز نیز داستان زندگی یک گاوباز است که در فقر رشد کرده و بزرگ شده و حالا با هجومی از خطرات و پیشامدها و خاطرات مواجه است. داستان با معرفی همین شخصیت، خوآن گایاردو، شروع می‌شود و در همان ابتدا تصویری از سر و وضع و زندگی او می‌دهد و می‌فهمیم با یک تراژدی درباره آدمی زخم‌خورده روبه‌رو هستیم. رمان‌های ایبانر در دو دسته قرار دارند. آن‌ها که درباره جنگ نوشته شدند و نگاهی کاملا سیاسی و اجتماعی دارند و آن‌ها که بیشتر به سرنوشت انسان اهمیت می‌دهند و زندگی مردم عادی یک منطقه در اسپانیا را به نمایش می‌گذارند. اما نویسنده به دلیل اشرافش به تصویرپردازی‌های دقیق و تجربه زندگی در شرایطی که شخصیت‌هایش نیز در آن‌ها قرار دارند در هر دو دسته آثار مهمی را خلق کرده است. او به‌خاطر زندگی در اسپانیا، کشوری که به‌خصوص در قرن نوزدهم و نیمه اول قرن بیستم شاهد خشونت‌های جنگ‌های داخلی و منطقه‌ای بسیاری بود، می‌تواند جلوه‌ای قدرتمند از وضعیت‌های اجتماعی و بشری بسازد و نشانمان دهد. داستان خون و شن با ترجمه فروزان ساعدی از نشر قصه باران به چاپ رسیده است.

درباره کتاب خون و شن

بلاسکو ایوانز مردی سرزنده و پویا بود و در منطقه‌ای کوچک در اسپانیا متولد شد و رشد یافت. همین امر هم در ساخت و پرداخت شخصیت‌های داستان‌هایش بسیار موثر بود. کتاب خون و شن انگار قسمت‌های مختلف فکری و شخصی و زندگی اوست که در داستان و شخصیت‌پردازی‌اش ظهور کرده و گسترش یافته. همچنین زندگی در منطقه‌ای که مدام با آیین‌ها و رسوم مختلف مواجه بوده باعث شده تا جزئیات این رسوم نیز به قصه‌هایش رسوخ کند و آن‌ها را پر از خرده‌داستان‌ها و روایت‌هایی کند که یکه و منحصر‌به‌فرد و مخصوص فضای زندگی خودش هستند و تکرار یک تاریخ ادبیات یا یک نوع نگاه ادبی نیست. این ویژگی یکی از مهم‌ترین نکات در داستان‌های اوست. رمان خون و شن روایتی سوم شخص دارد و زندگی پرفرازونشیب یک گاوباز را روایت می‌کند. نکوهش شر، قدرتمندی در شخصیت‌پردازی، توجه به زخم‌های بشری و درون انسان، نگرش به‌سمت جهانی نو و تغییرات زندگی وقتی وارد قرنی تازه شده در داستان خون و شن به‌خوبی پیدا هستند. در این روایت، مکان و فضای داستان را قلب آدمی در نظر گرفته است و از این رو ایده‌ای جدید را به آثار پیش از این اضافه کرده. توجه به زندگی فرودستان و فقر، و همین‌طور فضای چرک و آلوده و زخم‌های آن‌ها و در کنارشان نگاه اجتماعی و تاریخی سایه خود را بر این رمان نیز انداخته‌اند. مبارزه و نبرد، به شکل‌های مختلف، در تمامی آثار ایبانز وجود دارند. گاهی این مبارزه با نیرویی بیرونی و گاه درون خود فرد شکل می‌گیرد. کتاب خون و شن، به دلیل توجه و تمرکزش بر شخصیت، این مبارزه را درونی‌تر کرده و به قلب انسان و بشر آورده است. شکست و پیروزی، کهنه و نو، مواجهه با جهان امروز و خط و مرزهای جدیدش نیز از موضوعاتی هستند که در آثار نویسنده‌اش وجود دارند. نگاه روان‌شناختی در کتاب خون و شن از دیگر ویژگی‌های روایی آن است: خلق قهرمانی که در برابر آنچه اعتقاد دارد و آنچه در برابرش از زندگی نو قرار گرفته که مدام او را در دوراهی‌های فکری و معنایی می‌گذارد. توصیف‌های او مانند همیشه که زندگی‌سازند و به داستان جلوه‌ای بصری می‌دهند در این کتاب هم ویژه عمل می‌کنند. انگار ما زخم‌ها را می‌بینیم و ذره‌ذره زندگی گایاردو را درک می‌کنیم تا وقتی کشمکش‌ها و تضادها و کنتراست‌های گایاردو بخشی از فضای ذهنی خودمان شود.

خلاصه کتاب خون و شن

خوآن گایاردو، که از کودکی و نوجوانی فقیر بوده و زندگی بسیار سخت خانوادگی داشته و سال‌ها طعم گرسنگی چشیده است، به‌خاطر استعداد بی‌نظیرش در گاوبازی وارد این حرفه می‌شود و بعد از تمرین‌های بسیار و تلاش‌های موفقیت‌آمیزش به یک گاوباز حرفه‌ای بدل می‌شود. کم‌کم روی خوب زندگی به‌سمت او می‌چرخد، ثروتمند می‌شود، دیگران می‌توانند برای مسابقاتشان روی او حسابی ویژه باز کنند، اما قدرت و شهرت روی دیگرش را نیز به او نشان می‌دهند. عشق و رابطه‌ای خارج از ازدواج، زخم‌های تازه بر تن، حادثه‌ای که باعث شکست او می‌شود به زندگی‌اش می‌آیند و همسر و فرزند و خانواده‌اش را نیز درگیر این مسائل می‌کند و در نهایت با ماجراهایی فراوان در ناکامی فرو می‌رود. در پسگفتار جمله‌ای زیبا در وصف حال این قهرمان در کتاب خون و شن آمده است: «گایاردو قربانی شکوه خود می‌شود، قربانی‌ای بر سر مذبح خون‌خوهی ملی.»

درباره نویسنده کتاب خون و شن، ویسنته بلاسکو ایبانز

ویسنته بلاسکو ایبانز را یکی از گنجینه‌های ادبی در اسپانیا می‌دانند، چراکه آثارش بعد از ترجمه به زبان‌های مختلف و خوانده شدن در کشوارهای بسیاری کشف و به‌عنوان مهم‌ترین آثار ادبی نه‌فقط در اسپانیا که در کل جهان به شمار رفت. او در 1867 به دنیا آمد و در 1928 درگذشت. نه‌تنها یک نویسنده که یک سیاستمدار نیز بود و چهره‌ای برجسته در کشور اسپانیا. برای همین است که آثارش، نه‌فقط در رمان خون و شن، با سیاست و جنبش‌های اجتماعی پیوند خورده است. او به‌خاطر عقایدش به زندان افتاد، وارد مهم‌ترین رده‌های سیاسی کشور شد، جنگ کوبا را دید، از فیلسوفانی مانند نیچه تأثیر گرفت، و به‌خاطر تمام اتفاقات ریز و درشتی که از نزدیک شاهداشان بود و با آن‌ها دست به گریبان، در داستان‌هایش جزئی‌نگری و بازنمایی دقیق زندگی جایگاهی ویژه دارند. نویسنده‌ای دغدغه‌مند که از آثار دیگرش می‌توان به این رمان‌ها اشاره کرد: سایه کلیسای جامع، نیزار، چهار سرباز سرنوشت، میان باغ‌ های پرتقال.

درباره مترجم کتاب خون و شن، فروزان صاعدی

فروزان ساعدی مترجم جوان و معاصر ایرانی است که در ترجمه ادبیاتی که ویژگی‌های فرهنگ عامه و پیوند نزدیک با ایران دارند، مانند ادبیات اسپانیا، و همین‌طور رمان کارآگاهی تجربه خوبی دارد. او پانزده سال است که مترجم کتاب در ایران است و هفت سال را فقط به ترجمه رمان و داستان اختصاص داده است. از آثار او می‌توان به این کتاب‌ها اشاره کرده: برخی تاریکی را انتخاب می‌ کنند، کیم جی یونگ متولد 1982، خاطرات یک دختر، در مکانی خلوت، مغازه جادویی.

کتاب خون و شن برای چه کسانی مناسب است؟ این کتاب به دوست‌داران اسپانیا، ادبیات کلاسیک، رمان قرن بیستم، داستان تراژیک، تراژدی اسپانیایی، ادبیات واقع‌گرا، رمان اجتماعی، رمان تاریخی و ادبیات عاشقانه، ادبیات و فرهنگ عامه، موضوع گاوبازی، و داستان خانوادگی پیشنهاد می‌شود.