نیزار

معرفی کتاب نیزار، اثر ویسنته بلاسکو ایبانز، ترجمه ریحانه عسگری

اثری تراژیک که خودش را در همان شروع معرفی می‌کند: مردمی رنج‌دیده و عادی در فضایی پرهیاهو در کنار دریا زندگی می‌کنند و داستانی درباره ماهیگیرانی از طبقه ضعیف و دردهایشان. کتاب نیزار را یکی از بهترین آثار نویسنده‌اش و ادبیات کلاسیک اسپانیا دانسته‌اند. داستان سه نسل از خانواده‌ای که کنار دریا زندگی می‌کنند و روزهایشان با حوادث تاریخی و اجتماعی ملتهبی پیوند خورده که در تمام لحظه‌های زندگی و با هم بودن و روابطشان تأثیر گذاشته است. ویسنته بلاسکو ایبانز در نیمه قرن نوزدهم به دنیا آمد و رمان‌هایش ویژگی‌های هر دو فضای قرن نوزدهم و بیستم را در خود دارند. نیزار با یک فضاسازی دقیق و پرجزئیات از یک اسکله و هیاهوی مردمی در کنار آن شروع می‌شود و مانند یک اثر سینمایی دوربینش را از جمعیت پرحاشیه و شلوغ به قلب شخصیت‌های اصلی و زندگی‌هایی که قرار است بسازد برمی‌گرداند. رمان نیزار در سال 1903 منتشر شد، در حالیکه جهان داشت وارد عجیب‌ترین روزهای خودش می‌شد و تغییرات بسیار تاریخی و اجتماعی و سیاسی در شرف وقوع بودند و این همهمه در اثر ولاسکو ایبانز که ابتدا با نام نی و گِل در اسپانیا منتشر شده بود بازتابی چشمگیر داشت. شاید به همین دلیل است که این رمان را یکی از بهترین آثار قرن بیستم می‌دانند. نشر قصه‌ بارن چند رمان مهم از این نویسنده را منتشر کرده است که داستان نیزار با ترجمه ریحانه عسگری یکی از آن‌هاست.

درباره کتاب نیزار

«وقتی به آینده فکر می‌کرد، تنهایی اجتناب‌ناپذیرش وجودش را می‌لرزاند.» این ترس مردمی که درد و رنج آینده‌شان را گرفته و در زمانه‌ای ملتهب زندگی می‌کنند و سختی‌های زندگی روابط نسل‌هایشان را به هم ریخته یکی از نقاط تراژیک رمان نیزار است که به‌خوبی در جای‌جای داستان به شکل‌های مختلف با خرده‌روایت‌ها و شخصیت‌هایش خودش را نشان می‌دهد. یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های این اثر جزئیات و پرداختن به آن‌ها و بسط و گسترششان در داستان اصلی است. آنچه این رمان را به اثری پرکشش تبدیل کرده داستان‌ها و وقایع بسیاری‌اند که در آن اتفاق می‌افتند. شورش و فرار و سرکوب، آشفتگی روابط آدمی، زندگی مخفیانه به‌خاطر اعمال سیاسی و اجتماعی، نایاب بودن غذا و فقر مردم حاشیۀ دریا و ماهیگیران، درگیری تاجران و مردم، آتش‌سوزی بزرگی که مسیر داستان را وارد پیچش‌های مهمی می‌کند و از این پیچش‌های داستانی در کتاب نیزار کم نیست، ماهیگیری در زمستان‌های سخت و یکی از ویژگی‌های مهم اینکه مکان اهمیتی مانند شخصیتی داستانی در این اثر دارد، اندوه و دوره‌ای سخت در اسپانیا برای تمامی مردم آن، همه و همه بازتابی عمیق و جذاب در داستان نیزار پیدا کرده است.

جنگ‌های داخلی که خواستار جمهوری و اصلاحات سیاسی و اجتماعی در اسپانیا بودند از اواخر قرن نوزده آغاز شده بود و تأثیرشان را بر زندگی مردم نیز گذاشته بود، همچنین از دست دادن مستعمرات اسپانیا با آغاز جنگ کوبا این تأثیرات را دوچندان می‌کرد؛ سختی این جنگ‌ها و عواقبش در اجتماعی و زندگی مردم با جزئیاتی دقیق و اندوه‌بار در این رمان وجود دارد. توصیف عطرها، بوها، فضاها، آدم‌ها و همین‌طور آدم‌هایی از یک جنس و دردهایی مشترک و در یک مکان گاهی هم خواننده را به یاد اثری مانند ژرمینال امیل زولا می‌اندازد: آن درد و رنج در یک شغل و از هم پاشیدگی روابط انسانی، البته که این اثر در نقدهای ادبی با رمان پدران و پسران قیاس می‌شود. از طرف دیگر پرداختن به زندگی عاطفی انسان‌ها و عشق در کتاب نیزار بر لذت خواندن این کتاب اضافه می‌کند. این کتاب را هم‌زمان می‌توان اثری انسانی و یک رمان تاریخی دانست. می‌توان از قول مترجم کتاب یادآور شد که کشمکش‌ها و پرسش‌های بنیادینی که در طول داستان با آن‌ها طرف هستیم و آنچه بار دیگر ما را با جاه‌طلبی، طمع، عشق و مسئله سرنوشت روبه‌رو می‌کند چیزی نیست که در طول زمان کهنه شود و هنوز برای جهان امروز ما معنادار است.

خلاصه کتاب نیزار

داستان کتاب نیزار درباره سه نسل از یک خانواده است که هرکدام برای خود زندگی متفاوتی از دیگری می‌خواهند و همین موجب می‌شود تا روابط، طمع‌ها، عشق‌ها، جاه‌طلبی‌ها و بلندپروازی‌های دیگری را طلب کنند که نه‌تنها راهشان را از هم جدا می‌کنند، بلکه آسیب‌های بسیار عاطفی و اجتماعی بر یکدیگر و جهان اطرافشان می‌گذارند. از طرفی داستان نیزار تصویری از روابط تاجران و ماهیگیران و مردم فقیر را نیز نشان می‌سازد و گاهی شبیه به سینما یا پرده‌ای نقاشی عمل می‌کند. پیرمردی که بهترین ماهیگیر منطقه‌ای در اسپانیا و در اسکله است پسری دارد که دلش نمی‌خواهد راه پدر را ادامه دهد. او تمام تلاشش را می‌کند تا بخشی از دریاچه‌ای را که محل روزی پدرش است تبدیل به زمینی بایر کند چون می‌خواهد یک زمین داشته باشد. از طرفی پسر خودش، یعنی نوه خانواده، نیز راهی دیگر در زندگی می‌خواهد طی کند و مربوط به جهانی جدیدتر و زندگی راحت‌تری است. تمامی این خواسته‌ها و برخلاف جهان هم بودن‌ها باعث می‌شود تا داستانی پرماجرا از زندگی‌هایی ساخته شود که تصمیم گرفته‌اند بر خلاف جریان هم حرکت کنند و از طرفی در دنیای پیرامونشان نیز وقایع تاریخی تازه‌ای در شرف وقوع است.

درباره نویسنده کتاب نیزار، ویسنته بلاسکو ایبانز

ویسنته بلاسکو ایبانز را یکی از گنجینه‌های ادبی در اسپانیا می‌دانند، چراکه آثارش بعد از ترجمه به زبان‌های مختلف و خوانده شدن در کشوارهای بسیاری کشف و به‌عنوان مهم‌ترین آثار ادبی نه‌فقط در اسپانیا که در کل جهان به شمار رفت. او در 1867 به دنیا آمد و در 1928 درگذشت. نه‌تنها یک نویسنده که یک سیاستمدار نیز بود و چهره‌ای برجسته در کشور اسپانیا. برای همین است که آثارش، نه‌فقط در رمان نیزار، با سیاست و جنبش‌های اجتماعی پیوند خورده است. او به‌خاطر عقایدش به زندان افتاد، وارد مهم‌ترین رده‌های سیاسی کشور شد، جنگ کوبا را دید، از فیلسوفانی مانند نیچه تأثیر گرفت، و به‌خاطر تمام اتفاقات ریز و درشتی که از نزدیک شاهداشان بود و با آن‌ها دست به گریبان، در داستان‌هایش جزئی‌نگری و بازنمایی دقیق زندگی جایگاهی ویژه دارند. نویسنده‌ای دغدغه‌مند که از آثار دیگرش می‌توان به این رمان‌ها اشاره کرد: سایه کلیسای جامع، میان باغ های پرتقال، چهار سوار سرنوشت، خون و شن.

درباره مترجم کتاب نیزار، ریحانه عسگری

ریحانه عسگری، مترجم و ویراستار معاصر ایرانی، دانش‌آموخته رشته مترجمی زبان انگلیسی است. آثاری که او برای ترجمه انتخاب می‌کند اغلب داستانی‌اند. به‌غیر از رمان نیزار، کتاب چهار سوار سرنوشت را نیز از ویسنته بلاسکو ایبانز ترجمه کرده است که یکی دیگر از رمان‌های مهم اوست. از دیگر آثار او می‌توان به این کتاب‌ها اشاره کرد: رولت روسی، تپانچه‌ای برای اشنایدر، دوستان ادی کویل، به کیهان خوش آمدید.

کتاب نیزار برای چه کسانی مناسب است؟ این کتاب به دوست‌داران ادبیات اسپانیا، ادبیات کلاسیک، رمان قرن بیستم، داستان تراژیک، تراژدی اسپانیایی، ادبیات واقع‌گرا، رمان اجتماعی، رمان تاریخی و ادبیات سیاسی پیشنهاد می‌شود.