کتاب «بياييد ترجمه کنيم» اثر علي صلحجو
اثري کاربردي براي ترجمه کردن که در آن تلاش شده مهمترين مسايل و نکاتي که در حين ترجمه با آنها روبرو ميشويم شرح داده شوند. علي صلحجو که سالهايي طولاني مشغول ويراستاري و ترجمه بوده در کتاب «بياييد ترجمه کنيم» مهمترين تجربههايش درباره نکات عملي ترجمه را در اختيار خواننده قرار داده است.
کتاب «بياييد ترجمه کنيم» به شيوهاي ساده و روان و به دور از پيچيدگي نوشته شده است. در اين کتاب متنهايي ساده به شيوهاي تحليلي ترجمه شدهاند.
اگرچه مخاطبان اصلي کتاب «بياييد ترجمه کنيم» دانشجويان کارشناسي مترجمي هستند اما اين کتاب ميتواند براي هر کسي که دغدغه و علاقهاي نسبت به ترجمه کردن دارد مفيد باشد؛ چرا که اين کتاب در عين آنکه ساده نوشته شده اما حاوي نکاتي کليدي در ترجمه کردن است و از اين نظر نميتوان آن را محدود به دانشجويان کارشناسي مترجمي دانست.
مروري بر کتاب «بياييد ترجمه کنيم»
کتاب «بياييد ترجمه کنيم» به شکلي نوشته و تدوين شده که هنگام خواندن آن انگار در يک کارگاه ترجمه حضور داريم. علي صلحجو در اين کتاب بر روي مهمترين نکات و مسائلي دست گذاشته که به طور معمول در زمان ترجمه پيش ميآيند.
صلحجو کتاب «بياييد ترجمه کنيم» را در دو بخش کلي نوشته است. بخش اول کتاب با عنوان «چند نمونه ترجمه» شامل بيست و دو متن نسبتا ساده است که در آنها ابتدا متن اصلي که در حد يک پاراگراف است آمده و سپس قدم به قدم ترجمه شده و مورد تحليل قرار گرفته است. عناوين اين 22 بخش عبارتند از: «گسترس تراکم ترافيک»، «سازگاري ژنتيکي»، «مواد غذايي رنگدار»، «اوضاع دهکده در گذشته»، «جراحي قلب»، «پختوپز با اتو»، «رنگ پوست»، «زنان در اروپاي قرن يازدهم»، «ورزش در هواپيما»، «مردان و زنان بزهکار»، «لختگي خون روي مغز»، «آقاي اسلک»، «ساعت کار شرکتها»، «گستره بومشناسي»، «نقش جنسيتي مردان»، «شيوه آغاز سخن»، «اولين اختراع»، «نمايشگاه نقاشي»، «رفتار حيوانات»، «جان کبِت»، «علم در آنسوي آينه»، «عشق در بحبوحه مشکلات». بخش دوم کتاب نيز با نام «راهنماها» شامل «واژهنامه و نمايه»، «استفاده از مراجع»، «کتابهاي راهنما» و «تقويت زبان» است.
آنچه در بخش اول کتاب «بياييد ترجمه کنيم» قابل توجه است توجه به شيوه کارگاهي و آموزشي است به اين معنا که ممکن است در ترجمه اوليه متن اصلي ايراداتي وجود داشته باشد که در ادامه با تحليل و بررسي دقيقتر اين ايرادات برطرف شده و ترجمه بهتري به دست داده ميشود.
کتاب «بياييد ترجمه کنيم» سرشار از ظرايف و نکات فني مربوط به ترجمه و ويراستاري است و اين يکي از مهمترين ويژگيهاي اين اثر است. متنهايي که در کتاب «بياييد ترجمه کنيم» به عنوان نمونههاي عملي به خواننده عرضه شدهاند متنهايي هستند که پيشتر در کارگاههاي عملي ترجمه مورد استفاده قرار گرفتهاند و از اينرو خواندن دقيق اين کتاب ميتواند تجربهاي از شرکت در يک کارگاه ترجمه را به همراه داشته باشد.
از ديگر ويژگيهاي کتاب «بياييد ترجمه کنيم» اين است که صلحجو تلاش کرده به شکل عملي نشان دهد که از يک متن تنها يک ترجمه صحيح وجود ندارد و درواقع او نه تنها دست خواننده يا دانشجوي ترجمه را نميبندد بلکه تلاش ميکند گزينههاي متعدد و امکانهاي موجود را گسترش دهد.
در توضيحات خود کتاب «بياييد ترجمه کنيم» نيز ميخوانيم: «در اين کتاب متنهايي ساده را به شيوه تحليلي ترجمه ميکنيم و ضمن کار بر مسائلي تاکيد ميورزيم که معمولا در فرايند ترجمه پيش ميآيند. گاه توضيح و تحليل يک متن مفصلتر از ترجمه خود متن ميشود. بهعبارت ديگر، منظور نکتهسنجي همهجانبه است نه اينکه بکوشيم هرچه زودتر بهاصطلاح سروته ترجمه را هم بياوريم. تنوع موضوعي متنها سبب ميشود مسائل احتمالي آنها گوناگون باشند. به مسائل ويرايشي و نکتههاي مربوط به پسند نگارشي رايج نيز توجه شده است. مخاطبان اين کتاب کسانياند که ميخواهند وارد دنياي ترجمه شوند يا کساني که احتمالا اثري را هم ترجمه کردهاند، اما درباره حدود رعايت دقت و امانت در ترجمه ترديد دارند. البته علاقهمندان به مباحث ترجمه نيز از خواندن اين کتاب بهره خواهند برد.»
کتاب «بياييد ترجمه کنيم» نوشته عليصلحجو در نشر مرکز منتشر شده است.
درباره علي صلحجو نويسنده کتاب «بياييد ترجمه کنيم»
علي صلحجو، متولد 1323 در قزوين، نويسنده، مترجم، زبانشناس، ويراستار و مدرس ايراني است. صلحجو تحصيلات ابتدايياش را در قزوين پشت سر گذاشت و سپس به تهران آمد و دوره متوسطه را در دبيرستانهاي دکتر خانعلي و دکتر نصيري سپري کرد و در سال 1341 ديپلمش را گرفت. او يک سال بعد در موسسه انتشارات فرانکلين استخدام شد و در سال 1350 وارد مدرسه عالي ادبيات و زبانهاي خارجي شد و در سال 1355 در رشته ادبيات انگليسي مدرک ليسانس گرفت. پس از اين او براي ادامه تحصيل وارد دانشگاه تهران شد و در سال 1359 مدرک فوق ليسانس زبانشناسي گرفت. با انحلال موسسه فرانکلين، صلحجو در سال 1354 وارد سازمان ويرايش و توليد فني دانشگاه آزاد ايران شد. در سالهاي پس از انقلاب و با تعطيل شدن اين موسسه، او وارد مرکز نشر دانشگاهي شد. صلحجو در سال 1374 به دانشگاه پيام نور رفت و در سال 1388 از آنجا بازنشسته شد. صلحجو در طول سالهاي متمادي فعاليتاش به عنوان نمونهخوان و سپس ويراستار فعاليت کرد. او همچنين سالها دبير اجرايي مجله «زبانشناسي» بود و عضو هيئتتحريريه مجله «مترجم» نيز بوده است. صلججو در سالهاي مختلف در دانشگاههاي گوناگوني به تدريس دروس زبانشناسي و ترجمه و ويرايش پرداخته است. از او پژوهشها و ترجمههاي زيادي تاکنون منتشر شده است که از ميان آنها ميتوان به «گفتمان و ترجمه»، «اصول شکستهنويسي»، «فن مطالعه»، «بياييد ترجمه کنيم» و «نظريههاي ترجمه در عصر حاضر» اشاره کرد.
