کتاب «نمايندگانِ امر، نمايندگانِ کلام: 12 سال با کانون نويسندگان ايران و اهالي آن از سال 1345 تا 1357» نوشت? آراز بارسقيان
کارنام? کانون نويسندگان ايران در سالهاي پيش از انقلاب و روايت کشمکشهاي کانون با ساواک در آن سالها. آراز بارسقيان در کتاب «نمايندگانِ امر، نمايندگانِ کلام: 12 سال با کانون نويسندگان ايران و اهالي آن از سال 1345 تا 1357»، با رجوع و اتکا به اسناد گوناگونِ به جا مانده از فعاليتهاي کانون نويسندگان ايران در سالهاي پيش از انقلاب و استناد به قولها و روايتها و خاطراتي که در اين باب موجود است و روايتهايي درباره اشخاص مرتبط با کانون و وقايع مربوط به آن، گزارشي از فعاليتهاي پيش از انقلابِ نهادي ارائه داده است که در ده? 40 خورشيدي در دفاع از آزادي قلم و مبارزه با سانسور تشکيل شد.
کتاب «نمايندگانِ امر، نمايندگانِ کلام» روايت 12 سال فعاليت کانون نويسندگان ايران، از نخستين جرق? تأسيس آن در سال 1345 تا سال 1357، را دربرميگيرد و تنشها و کشمکشها و مسائل کانون و روياروييهاي آن با قدرت را در اين بازه زماني روايت ميکند و همچنين براساس اسناد و روايتهاي موجود، به روايت اختلافاتي که در دوران مورد نظر ميان خود اهالي قلم وجود داشته است ميپردازد و در مجموع تصويري از از دورهاي از تاريخ ادبيات و روشنفکري ايران، با تمرکز بر بحث سانسور و مقابله با آن، به دست ميدهد.
مروري بر کتاب «نمايندگانِ امر، نمايندگانِ کلام»
روايتي که در کتاب «نمايندگانِ امر، نمايندگانِ کلام» از دوازده سال فعاليت کانون نويسندگان ايران ارائه شده است مبتني بر چند نوع سند است. از جمله اسنادي که در اين کتاب به آنها استناد شده، گزارشهاي منابع ساواک درباره روشنفکران و اهل قلم و حرفها و سخنان و رفتارها و روحيات آنهاست. جاهايي از کتاب هم به يادداشتهاي روزان? جلال آلاحمد، که از سردمداران تشکيل کانون نويسندگان ايران بود، ارجاع داده شده و از اين يادداشتها نقل قول شده است. بخش مهمي از اسنادي که در کتاب «نمايندگانِ امر، نمايندگانِ کلام» به آنها استناد شده، چنانکه نويسنده خود در مقدم? کتاب توضيح ميدهد، اسناد منتشرنشده است. بخشي ديگر از اسناد مورد ارجاع کتاب نيز به روايتهاي کساني تعلق دارد که يا از همان سالهاي ابتدايي تشکيل کانون جزو اعضاي سرشناس آن بودهاند، يا کساني که بعدها به چهرههاي سرشناس کانون تبديل شدهاند. در اين کتاب همچنين از نوشتههاي کساني به عنوان سند استفاده شده که ارتباط مستقيم با رويدادهايي که از آنها سخن رفته نداشتهاند اما بنا به گفت? نويسنده در مقدم? کتاب «راويهاي قسمتهاي مختلف وقايع بودهاند» و روايتهايشان تکميل و تصحيح کننده روايتهاي ديگر است.
کتاب «نمايندگانِ امر، نمايندگانِ کلام» از مقدمه، چهار بخش، مؤخرهاي با عنوان «خداحافظ رفقا» و يک پيوست تشکيل شده است. در مؤخره کتاب به ماجراي اخراج اعضاي حزب توده از کانون نويسندگان ايران در بعد از انقلاب پرداخته شده است. در پايان کتاب هم اعلاميهها و بيانيههايي که کانون نويسندگان ايران از سال 1346 تا 1357 منتشر کرده و نيز عکسها و اسناد مربوط به موضوع کتاب آمده است.
فصلهاي چهارگان? کتاب «نمايندگانِ امر، نمايندگانِ کلام» عبارتند از: «درباره کدام ضرورت؟ 1345 تا 1346»، «آمديم ولي بهسادگي نرفتيم: سال 1347 تا 1349»، «آتش زير خاکستر ممنوعالقلمان: 1350 تا 1355» و «بازگشت پرسروصدا: 1356 تا 1357».
کتاب «نمايندگانِ امر، نمايندگانِ کلام: 12 سال با کانون نويسندگان ايران و اهالي آن از سال 1345 تا 1357» در انتشارات اميرکبير منتشر شده است.
درباره آراز بارسقيان، نويسنده کتاب «نمايندگانِ امر، نمايندگانِ کلام»
آراز بارسقيان، متولد 1362 در تهران، داستاننويس، نمايشنامهنويس، کارگردان تئاتر، منتقد ادبيات و تئاتر و مترجم ايراني ارمنيتبار است. بارسقيان برنده جايزه ادبي صادق هدايت در سال 1385، جايزه اول ترجمه از کانون نمايشنامهنويسان ايران در سال 1391، جايزه کتاب سال جمهوري اسلامي ايران در سال 1392 و جايزه نمايشنامهنويسي کانون نمايشنامهنويسان ايران در سال 1392 است. او جايزه کتاب سال جمهوري اسلامي ايران را به خاطر نمايشنام? «گام زدن بر يخهاي نازک»، که اثرِ مشترک او و غلامحسين دولتآبادي است، گرفت. بارسقيان و دولتآبادي تا سال 1392 اولين کساني بودند که در عرص? نمايشنامهنويسي اين جايزه را گرفتند. آنها چند نمايشنام? ديگر نيز با همکاريِ هم نوشتهاند که از آن جمله ميتوان به نمايشنام? «پرترهي مرد ريخته: مکاشفهاي در زندگي عبدالحسين نوشين در دو پرده» اشاره کرد. اين نمايشنامه بهکارگرداني دولتآبادي و بارسقيان و بازيگري اصغر همت در تماشاخانه سنگلج اجرا شده است. بارسقيان همچنين در سال 1398 در مراسمي با عنوان «نقش ارمنيان در تئاتر ايران»، که توسط مؤسس? فرهنگي - هنري «هوسک» در سالن کوميتاسِ باشگاه فرهنگي آرارات تهران برگزار شد، به خاطر يک عمر فعاليت هنري در حوزه تئاتر مورد تجليل قرار گرفت.
از آثار داستاني آراز بارسقيان ميتوان به رمان «دوشنبه» و همچنين رمان «پُل»،که کارِ مشترک او و غلامحسين دولتآبادي است، و از ترجمههايش ميتوان به «دفتر يادداشت تريگورين: برداشتي آزاد از مرغ دريايي چخوف»، «تراموايي به نام هوس»، «ناطورِ دشت»، «بوفالوي امريکايي»، «زِبَردست/ زيردست»، «کتابخانهي مرموز»، «خلق داستان کوتاه»، «شور داستاننويسي: تکنيکهاي شوقانگيز براي نوشتن رمانهاي عالي»، «رئاليسم کاپيتاليستي»، «قدرت چيست؟»، «توپولوژي خشونت»، «فئوداليسم اطلاعات: چه کسي پيروز اقتصاد دانش است؟»، «روان سياست: نئوليبراليسم و تکنولوژيهاي جديد قدرت» اشاره کرد.
رتب? کتاب «نمايندگانِ امر، نمايندگانِ کلام» در گودريدز: 2 از 5.
