کتاب «تفسيري سياسي از فلسفه ايدهآليسم آلماني» نوشت? محسن باقرزاده مشکيباف
آيا ميتوان از فلسفه ايدهآليسم آلماني خوانشي سياسي داشت؟ کتاب «تفسيري سياسي از فلسفه ايدهآليسم آلماني: بررسي شرايط امکان خوانشي سياسي از فلسفه کانت، فيشته و هگل»، نوشت? محسن باقرزاده مشکيباف، کتابي است که در آن به اين موضوع پرداخته شده است.
کتاب «تفسيري سياسي از فلسفه ايدهآليسم آلماني» يک کتاب پژوهشي در حوزه فلسف? غرب و بهطور مشخص فلسفه ايدهآليسم آلماني است. نويسنده در کتاب «تفسيري سياسي از فلسفه ايدهآليسم آلماني»، چنانکه از عنوان فرعي اين کتاب نيز پيداست، به پژوهشي در فلسف? کانت و فيشته و هگل، بهعنوان سه تن از نمايندگان فلسفه ايدهآليسم آلماني، پرداخته است تا امکان قرائت سياسي از فلسف? اين سه فيلسوف و شرايطي را که در آن، فلسف? آنها وجهي سياسي يافته است مورد بررسي قرار دهد.
محسن باقرزاده مشکيباف در کتاب «تفسيري سياسي از فلسفه ايدهآليسم آلماني» بر آن است تا با بررسي ايدهآليسم آلماني و انديش? سه فيلسوف مهم و مطرح اين مکتب فلسفي، نسبت فلسفه ايدهآليسم آلماني و ديدگاههاي اين سه فيلسوف را با زمين? اجتماعي و تاريخي و سياسياي که اين ديدگاهها در آن پديد آمده است مشخص کند.
در بخشي از کتاب «تفسيري سياسي از فلسفه ايدهآليسم آلماني» هم به شلينگ و انديشه سياسي او، بهعنوان يکي ديگر از نمايندگان ايدهآليسم آلماني، پرداخته شده است.
کتاب «تفسيري سياسي از فلسفه ايدهآليسم آلماني» کتابي مناسب براي علاقمندان فلسفه و بهويژه فلسف? غرب و کساني است که بهطور تخصصي در اين حوزه و مخصوصاً درباره ايدهآليسم آلماني و فلسف? کانت و هگل و فيشته مطالعه ميکنند.
مروري بر کتاب «تفسيري سياسي از فلسفه ايدهآليسم آلماني»
کتاب «تفسيري سياسي از فلسفه ايدهآليسم آلماني» از چهار فصل تشکيل شده است. فصلهاي چهارگان? کتاب «تفسيري سياسي از فلسفه ايدهآليسم آلماني» عبارتند از: «شکلگيري دغدغه سياسي و رويکرد ايدهآليسم آلماني»، «بررسي شرايط امکان تفسيري سياسي از فلسفه کانت»، «فلسفه فيشته طرحي از يک تفسير سياسي» و «بررسي فلسفه و دغدغه هگل در چارچوب تفسيري سياسي».
نويسنده در فصل اول کتاب «تفسيري سياسي از فلسفه ايدهآليسم آلماني» زمين? شکلگيري فلسفه ايدهآليسم آلماني و تحولاتي را که به برآمدن آن منجر شد مورد بررسي قرار ميدهد و در فصلهاي بعدي به بررسي شرايط امکان تفسير سياسي از فلسف? کانت و فيشته و هگل ميپردازد و فلسف? آنها را در چارچوبي سياسي بررسي و تحليل ميکند.
اهميت فلسفه روشنگري در شکلگيري ايدهآليسم آلماني، انقلاب فرانسه، رُمانتيسيسم، روشنگري اسکاتلند، وضعيت آلمان در اواخر قرن هجدهم و اوايل قرن نوزدهم، سنتهاي سياسي موجود در آلمان اواخر قرن هجدهم، فلسفه کانت در مقام فلسفهاي سياسي، خودآييني در منظر کانت، تفسيري سياسي از کتاب نقد قوه حکم، معنا و حيط? قدرت دولت در انديشه سياسي کانت، ضعف انديشه سياسي کانت، تفسير هگل از حکومت ترور در فرانسه، حکومت ترور و فلسفه اخلاق کانت در يک نگاه، نسبت نقصهاي فلسفه اخلاق کانت با انديشه سياسي او، نسبت فيشته با تاريخ معاصرش، نحوه شکلگيري ساختار انديشه فيشته و دغدغ? او، نقش حکومت و دولت در آموزه حق و سياست فيشته، اهميت شلينگ و تفاوت فلسفه او با فيشته و هگل، نگاهي به انديشه سياسي شلينگ، پيشرفت فلسفه هگل، مسأله هگل و نقد انديشه کانت و فيشته، هگل و نقد نگاه سوبژکتيو کانتي، نقد سوبژکتيويته و نسبت آن با جنبش مليگرايي آلماني، هگل و بازنگري در نسبت هست و بايد، نسبت نظري? اخلاق هگل با اخلاق کانت، جامعه مدني نزد هگل و اهميت آن و معناي دولت در انديشه هگل از جمله موضوعاتي هستند که در فصلهاي چهارگان? کتاب «تفسيري سياسي از فلسفه ايدهآليسم آلماني» به آنها پرداخته شده است.
در بخشي از کتاب «تفسيري سياسي از فلسفه ايدهآليسم آلماني» درباره رويکرد نويسنده در اين کتاب و هدفش از نگارش آن ميخوانيد: «يکي از مباني راهبردياي که نگارنده هموراه به آن اعتقاد داشته است و سعي کرده است در سرتاسر اين کتاب به آن بپردازد، نسبت زمينه اجتماعي، تاريخي و سياسي فيلسوف با انديشهاش است. اين نسبت به اعتقاد نگارنده اگر در انديشه هر فيلسوفي مورد واکاوي قرار داده نشود، نه تنها در توضيح دغدغه انديشهورزي او بلکه همچنين در توضيح انديشه فلسفي او موفقيت زيادي کسب نخواهيم کرد. به همين دليل بررسي اين نسبت يکي از دلايل اصلي نگارش اين کتاب است. به طور اساسي و بيش از هر چيز مسأل? نگارنده در اين کتاب و خصوصاً فصل نخست آن، توضيح نسبت شرايط تاريخي و مشکلات کشور آلمان در اواخر قرن هجدهم تا نيمه اول قرن نوزدهم با دغدغ? فيلسوفان ايدهآليسم آن عصر يعني از کانت تا هگل است و اينکه چگونه اين دغدغ? سياسي / اجتماعي، متافيزيک خويش را ايجاد خواهد کرد و آن متافيزيک چگونه با مفاهيم و نسبت ميان مفاهيم خويش، يکي از دورانهاي باشکوه فکر حقوقي و سياسي بسيار بنيادين را در جهت آزادي انسان و خودآييني و همچنين فرهنگ و تربيت او هموار ميکند و اروپا به اوج بلوغ خويش در ساحت فلسف? حق و فلسفه سياست تا آن عصر گام برميدارد و در اين عصر وحدتي از تاريخ، اجتماع، سياست، دغدغ? فيلسوف، متافيزيک و فلسف? عملي را خواهيم يافت. اينکه چگونه فيلسوف در شرايط بحراني به بلوغ ميرسد و بحران زمان? خويش را در درون فلسفه درک ميکند و آن را به تصوير ميکشد و همين فهميدن آن، يعني گام برداشتن به دوران جديدي است.»
کتاب «تفسيري سياسي از فلسفه ايدهآليسم آلماني: بررسي شرايط امکان خوانشي سياسي از فلسفه کانت، فيشته و هگل» در نشر نگاه معاصر منتشر شده است.
درباره محسن باقرزاده مشکيباف نويسنده کتاب «تفسيري سياسي از فلسفه ايدهآليسم آلماني»
دکتر محسن باقرزاده مشکيباف، متولد 1371، پژوهشگر و مترجم فلسفه است. باقرزاده مشکيباف داراي دکتراي فلسفه از دانشگاه تبريز است. از او مقالاتي در حوزه فلسفه در نشريات مختلف به چاپ رسيده است. او همچنين کتاب «انقلاب، ايدهآليسم و آزادي انسان: شلينگ، هولدرلين و هگل و بحران ايدهآليسم آلماني اوليه» را به فارسي ترجمه کرده است.
