کتاب «معصوميت اشياء» اثر اورهان پاموک
تماشاي اشياي يک رمان عاشقانه و گردشي در تاريخ و فرهنگ و جامع? استانبول از وراي اين اشياء. کتاب «معصوميت اشياء» جُستارهاي اورهان پاموک دربار? رمان «موز? معصوميت» و موزهايست که پاموک با اشياي اين رمانِ خود ساخت و نام رمان، يعني «موز? معصوميت»، را به آن بخشيد.
اورهان پاموک در کتاب «معصوميت اشياء» تعريف ميکند که فکر نوشتن رمان «موز? معصوميت» و تأسيس موزهاي به همين نام چگونه در ذهنش جرقه خورد و او «موز? معصوميت» را چگونه شيءبهشيء ساخت و چگونه به شخصيتهاي آن جان بخشيد.
پاموک، که فرهنگ و تاريخ و مردم استانبول و سبک زندگي استانبولي را مثل کف دستش ميشناسد و استانبول با او و آثارش پيوندي عميق دارد، در کتاب «معصوميت اشياء» استانبول و تاريخ و فرهنگ و زندگي روزمر? مردم آن را در طول تاريخ از زبان اشيائي که عصار? اين تاريخ و فرهنگ را در خود دارند روايت ميکند.
کتاب «معصوميت اشياء» روايتگر زندگيها و عشقها و شاديها و غمهايي است که ردشان را در اشياي ريز و درشت بهجا گذاشتهاند.
کتاب «معصوميت اشياء» همچنين پشت صحن? رمان «موز? معصوميت» را به ما نشان ميدهد و ميگويد که اين رمان چطور شکل گرفته و پرورانده شده است. اين کتاب همچنين حاوي تصاويري از «موز? معصوميت» بنا شده بهدست پاموک در استانبول و اشياي اين موزه و همچنين عکسهايي از استانبول سالهاي دور و استانبول جديد است.
مروري بر کتاب «معصوميت اشياء»
آنها که رمان «موز? معصوميت» اورهان پاموک را خواندهاند ميدانند که داستان اين رمان دربار? عشق ميان پسري به نام کمال و دختري به نام فسون است. کتاب «معصوميت اشياء» ارجاعي به اين رمان و تصويرگر و روايتگر تجسم عيني آرزوي شخصيت اصلي آن است.
کمال در رمان «موز? معصوميت»، در رفتوآمدهايش به خان? پدري فسون، اشياي متعلق به فسون را برميدارد و پيش خود نگه ميدارد و در پايان رمان بر آن ميشود که موزهاي از اين يادگارهاي عشق فراهم آورد. اين موزه همان «موز? معصوميت» است که اورهان پاموک در واقعيت آن را در استانبول، طبق خواست و ايد? شخصيت رمانش، بنا کرده است و اينگونه به اشياي داستاني زندگياي در دنياي واقعي بخشيده است.
کتاب «معصوميت اشياء» داستان تأسيس «موز? معصوميت» در واقعيت است و داستان اشياي اين موزه و تاريخچ? آنها همراه با تصاويرشان. اين کتاب روايت و عکسهاي موزهاي واقعي است که از دل يک رمان بيرون آمده است.
اورهان پاموک در جُستارهاي کتاب «معصوميت اشياء» ديگر نه داستان کمال و فسون و عشق ميان آنها، بلکه داستان اشياي رمان «موز? معصوميت» را تعريف ميکند و ميگويد که هر يک از اين اشياء چه وجهي از فرهنگ و تاريخ و زندگي روزمر? استانبول را در خود حمل ميکنند و ارجاع به چه جنبهاي از زندگي فردي و اجتماعي مردم استانبول و ريشه در کجاي تاريخ اين شهر و کدام ويژگي هويتي و روانشناختي مردم آن دارند.
کتاب «معصوميت اشياء» تاريخ و زندگي اجتماعي مردم استانبول را از طريق خردهريزها روايت ميکند و اينگونه به تاريکجاهاي تاريخ و زواياي پنهان آن و زيست مردم عادي ميپردازد.
کتاب «معصوميت اشياء» همچنين از اشياء بهعنوان وجودهايي مستقل سخن ميگويد. بيدليل نيست که پاموک «موز? معصوميت» واقعي را واجد هويتي مستقل از رمان «موز? معصوميت» ميبيند.
کتاب «معصوميت اشياء» روايتگر موزههاي کوچکي است که کسي زياد به بازديد آنها نميرود و روايتگر آنچه يک موزه، از ديد اورهان پاموک، بايد باشد.
کتاب «معصوميت اشياء» احيا و احضار حافظ? استانبول و خاطرات پنهان در زواياي آن و خاطرات پنهان در حافظ? اشياء و نيز تجليل و ستايشي از کلکسيونرهاي قدرناديده است.
پاموک همچنين در کتاب «معصوميت اشياء» پارههايي از بيوگرافي خود را، از خلال بيوگرافي استانبول و اشياي استانبول و زيست فرهنگي و اجتماعي و تاريخي مردم استانبول، نقل ميکند. او در اين کتاب تعريف ميکند که از کِي و چطور به فکر نوشتن رمان «موز? معصوميت» و تأسيس چنين موزهاي در استانبول افتاده است، مکان اين موزه را چطور پيدا کرده و آن را از چه کسي خريده و پيشين? تاريخي اين مکان چيست و متعلق به کدام قشر از مردم استانبول بوده، اشياي «موز? معصوميت» را چطور و از کجاها جمع کرده و چگونه شخصيتهاي رمان «موز? معصوميت» و داستان اين رمان را در ذهن و تخيل خود پرورانده است و چنين رماني سروکلهاش از کجا پيدا شده و طرح و ايد? اولي? آن چه بوده و از کجا و از دل چه شرايط تاريخي و اجتماعي و فرهنگياي بيرون آمده بوده است.
کتاب «معصوميت اشياء»، علاوه بر هم? اينها و مثل بسياري از ديگر آثار اورهان پاموک، بيانگر مواجهه و تلاقي شرق و غرب است.
دربار? اورهان پاموک، نويسند? کتاب «معصوميت اشياء»
فريت اورهان پاموک (Ferit Orhan Pamuk)، متولد 1952، نويسند? اهل ترکيه، استاد نويسندگي و ادبيات در دانشگاه کلمبيا و برند? جايز? نوبل ادبيات سال 2006 است.
عشق، شهر، تاريخ، هويت، سنت و مدرنيسم و مواجه? شرق و غرب از درونمايههاي اصلي آثار اورهان پاموک هستند.
از پاموک، بهجز آثار داستاني، آثار غيرداستاني فراواني هم منتشر شده است. از آثار او ميتوان به رمانهاي «نام من سرخ»، «قلعهي سفيد»، «کتاب سياه»، «برف»، «جودت بيک و پسران»، «زندگي نو» و کتاب اتوبيوگرافيک «استانبول: خاطرات و شهر» اشاره کرد.
دربار? ترجم? فارسي کتاب «معصوميت اشياء»
کتاب «معصوميت اشياء» با ترجمه و مقدم? تهمينه زاردشت در نشر اتفاق منتشر شده است.
تهمينه زاردشت، متولد 1356، مترجم ايراني است. او داراي ليسانس مترجمي زبان انگليسي و فوق ليسانس زبان و ادبيات فارسي است.
زاردشت، علاوه بر ترجم? کتاب، همکاري با نشرياتي چون «گلستانه» و «شوکران» و... را نيز در کارنام? کاري خود دارد.
از ترجمههاي تهمينه زاردشت ميتوان به کتابهاي «نام من سرخ»، «در ستايش چربزباني»، «آينههاي شهر»، «شپش پالاس»، «استانبول استانبول»، «روانشناسي سلبريتي» و «زمين ابناي بشر» اشاره کرد.
