مزاح بی پایان

رمان «مزاح بي‌پايان» اثر ديويد فاستر والاس
يک رمان پُست‌مدرنِ دانش‌نامه‌ايِ طنزآميز و در عين حال تراژيک با ساختاري نامتعارف و تودرتو درباب انسان سرگشته و جهان چندپار? امروز. رمان «مزاح بي‌پايان»، با عنوان اصلي Infinite Jest، يکي از رمان‌هاي مهم، مشهور و پرمخاطب امريکايي اواخر قرن بيستم است؛ رماني که، به‌رغم پيچيدگي و حجم زياد و ساختار نامتعارف آن، بعد از انتشار بسيار از آن استقبال شد و فروشي چشمگير داشت و مجل? «تايم» آن را در فهرست صد رمان برتر انگليسي‌زبانِ منتشرشده بين سال‌هاي 1923 تا 2005 قرار داد.
ديويد فاستر والاس در رمان «مزاح بي‌پايان» جهان مدرن را با هم? پيچيدگي‌ها و گسست‌ها و معضلات و آدم‌هاي سردرگم و آشفته‌اش پيش روي ما مي‌گذارد.
متن اصلي رمان «مزاح بي‌پايان» اولين بار در سال 1996 منتشر شده است.

مروري بر رمان «مزاح بي‌پايان»
ديويد فاستر والاس در رمان «مزاح بي‌پايان» حوزه‌ها و موضوعات مختلف را، از نظري? رسانه تا زبان‌شناسي و مطالعات فيلم و اعتياد و ورزش و علم و هويت ملي، روي دايره ريخته و از همين رو اين رمان را در دست? رمان‌هاي دانش‌نامه‌اي طبقه‌بندي کرده‌اند اگرچه طبقه‌بندي رماني از نوع «مزاح بي‌پايان» و قرار دادن آن در يک دسته و ژانر مشخص دشوار است و اين رمان مجموعه‌اي از ژانرها و شيوه‌هاي روايي و عرصه‌ها و حوزه‌هاي گوناگون را در خود جمع دارد و هم? آن‌ها را بازيگوشانه به‌خدمت گرفته است تا درنهايت روايت خاص خود را از جهان و آدمياني غرق جنون و ماليخوليا و تنهايي و سرگشتگي و اضطراب و گرفتارِ ويراني و فروپاشي ارائه دهد.
رمان «مزاح بي‌پايان» يک زمين بازي وسيع و بي‌انتهاست که در آن همه‌چيز بر مرز باريک کمدي و تراژدي در حرکت است و همه‌چيز گويي در آستان? زوال و فروپاشي است.
ديويد فاستر والاس در رمان «مزاح بي‌پايان» با نگاهي نقادانه به جهان و جامعه و سياست و فرهنگِ به‌شدت رسانه‌اي‌شده و صنعت سرگرمي و هرآنچه جزو شاخصه‌هاي جهان امروز است مي‌نگرد و به هجو اين جهان و کاوش در عمق آن مي‌پردازد.
رمان «مزاح بي‌پايان» تصويرگر دنيايي است که در آن تاريخ و تقويم هم در دست شرکت‌هاست و شرکت‌ها نام خود را جايگزين اعدادِ نشانگرِ سال و تاريخ کرده‌اند.
نويسنده در رمان «مزاح بي‌پايان» سبکي را اتخاذ کرده که به‌خوبي بيانگر طرز نگاه او به جهان و انسان است و موضوعات و درونمايه و مضامين رمان و جهان گسيخته و چندپاره و انسان‌هاي تنها و مضطرب و مشوش آن را ماهرانه و هنرمندانه بازتاب مي‌دهد. از همين روست که در روايت اين رمان نيز از چند زاوي? ديد، از داناي کل گرفته تا سوم‌شخص و اول‌شخص، استفاده شده است و رمان ساختاري تکه‌تکه دارد و نيز از پي‌نوشت‌هايي تشکيل شده که جزوي از رمان هستند و بخشي از ساختار آن را تشکيل مي‌دهند و بعضي از آن‌ها خود به پي‌نوشت‌هايي ديگر ارجاع مي‌دهند و اين‌گونه والاس هزارتوي بي‌پايان خود را در رمان «مزاح بي‌پايان» توسعه مي‌دهد و جهاني غريب را مي‌سازد که در آن همه‌چيز گويي در مِه غوطه‌ور است.
اعتياد به مواد مخدر، مرگ، اندوه، جدايي‌طلبان کبک، ورزش تنيس، نظري? فيلم، نظري? رسانه، علم، روابط خانوادگي، شهرت، سلامت روان، سرگرمي و هويت ملي از جمله موضوعاتي هستند که در رمان «مزاح بي‌پايان» به آن‌ها پرداخته شده است.
رمان «مزاح بي‌پايان» ارجاعاتي هم به «هملت» شکسپير و «اُديسه» هومر دارد. همچنين از پيوندهايي ميان اين رمان و «برادران کارامازوف» داستايفسکي سخن رفته است.

دربار? ديويد فاستر والاس، نويسند? رمان «مزاح بي‌پايان»
ديويد فاستر والاس (David Foster Wallace)، متولد 1962 و درگذشته به سال 2008، داستان‌نويس و جُستارنويس امريکايي و استاد دانشگاه بود. والاس يکي از مهمترين نويسندگان امريکايي نيم? دوم قرن بيستم است. او نويسنده‌اي بود معتقد به اينکه نشان‌دادن و بيان تلخي و سياهي کافي نيست و قصه‌نويس بايد از اين فراتر برود و امکان انسان‌‌بودن در همين جهان سياه و تلخ را مطرح کند. والاس خود در بخشي از مصاحبه‌اش با لري مک‌کافري، مصاحبه‌اي که ترجمه‌اش در بخش ضمايم ترجم? فارسي کتاب «مصاحبه‌هاي کوتاه با مردان کريه» او چاپ شده، در اين باره مي‌گويد: «همه‌ي ما روي اين توافق داريم که در زمانه‌ي سياه و احمقانه‌اي زندگي مي‌کنيم. ولي آيا لازم داريم داستان هم هيچ کاري نکند جز اين‌که بگويد واي چه‌قدر همه‌چيز سياه و احمقانه است؟ در دورانِ سياه، هنرِ خوب بايد روي چيزهاي انساني و جادويي‌اي که با وجود سياهي‌ها همچنان وجود دارند احياي قلبي - ريوي انجام دهد. داستانِ واقعاً خوب مي‌تواند هر چه‌قدر که مي‌خواهد سياهي‌هاي جهان را نشان بدهد، اما راهي پيدا مي‌کند که هم جهان را نشان بدهد و هم به امکان‌هاي انسان‌ بودن و زنده بودن در جهان نور بيندازد.»
رمان «مزاحِ بي‌پايان» مهمترين اثر ديويد فاستر والاس است. از ديگر آثار او مي‌توان به مجموعه‌داستان «فراموشي» اشاره کرد.
ديويد فاستر والاس در سال 2008، در چهل‌و‌شش‌سالگي، به زندگي خود پايان داد.

دربار? ترجم? فارسي رمان «مزاح بي‌پايان»
رمان «مزاح بي‌پايان» با ترجمه و مقدم? معين فرخي، همراه با مقاله‌اي از ديو اگرز دربار? اين رمان و نويسنده‌اش، در نشر برج منتشر شده است.
معين فرخي، متولد 1368 در قزوين، مترجم، داستان‌نويس و جُستارنويس ايراني است. فرخي فارغ‌التحصيل مهندسي مکانيک و صنايع است اما بيشتر به نوشتن و ترجمه مي‌پردازد. او با مجله‌هاي «داستان همشهري» و «روايت» همکاري کرده و نيز يکي از مجريان و تهيه‌کنندگان پادکست «هزارتو» است.
از معين فرخي دو اثر تأليفي منتشر شده که يکي از آن‌ها مجموعه‌داستاني به نام «برفِ محض» و ديگري جُستاري بلند به نام «يک روايت غيرسياسي از يک اتفاق سياسي: انتخابات 96» است. از ترجمه‌هاي او نيز مي‌توان به کتاب‌هاي «اين هم مثالي ديگر: چهار جستار از حقايق زندگي روزمره»، «روايت مصور داستان فوتبال» و «مصاحبه‌هاي کوتاه با مردان کريه» اشاره کرد.