سن عقل - از سه گانه راه های آزادی

معرفی کتاب سن عقل از سه گانه راه های آزادی اثر ژان پل سارتر

آزادی به مثابه سرنوشت: سن عقل نخستین رمان از سه گانه راه های آزادی سارتر است که در سال 1945 منتشر شد. این رمان که در فضای پاریس سال ۱۹۳۸ و در آستانه جنگ جهانی دوم می‌گذرد، کوششی است برای به تصویر کشیدن مفاهیم بنیادین فلسفه سارتر به‌ویژه مبحث آزادی در فرم داستان.

مضمون محوری کتاب سن عقل از سه گانه راه های آزادی، مفهوم آزادی از دیدگاه اگزیستانسیالیستی سارتر است. این رمان را می‌توان روایتی داستانی از ایده‌های کتاب فلسفی عظیم سارتر یعنی هستی و نیستی دانست. همچنین رمان سن عقل به عنوان یکی از آثار کلیدی در تلفیق فلسفه و ادبیات شناخته می‌شود و درک آن، مقدمه‌ای برای ورود به دو جلد دیگر سه گانه راه های آزادی یعنی تعلیق و دلمردگی است.

درباره رمان سن عقل از سه گانه راه های آزادی

ماجراهای داستان سن عقل از سه گانه راه های آزادی حول سه روز از زندگی ماتیو، معلم فلسفه سی‌وچهار ساله‌ای می‌چرخد که به دنبال پولی برای سقط جنین معشوقه‌اش، مارسل، می‌گردد. ماتیو که به شدت به آزادی خود اهمیت می‌دهد، بارداری مارسل را تهدیدی برای این آزادی می‌بیند و از ازدواج با او گریزان است. او در تلاشی ناامیدانه برای جمع‌آوری مبلغ مورد نیاز، به دوستان و آشنایان مختلفی از جمله برونِت کمونیست، ایویچ دختر جوان و خودویرانگر، و دانیل همجنس‌گرا مراجعه می‌کند. در نهایت، در حالی که ماتیو پول را می‌دزدد، مارسل تصمیم می‌گیرد با دانیل ازدواج کرده و بچه را نگه دارد، و ماتیو در پایان با این نتیجه مواجه می‌شود که به سن عقل رسیده است یعنی دورانی که دیگر نمی‌تواند از پذیرش مسئولیت زندگی خود شانه خالی کند.

سارتر به آزادی بنیادین و گریزناپذیر اعتقاد دارد به این معنا که انسان محکوم به آزادی است و نمی‌تواند از آزاد بودن دست بکشد. شخصیت‎های رمان سن عقل، به ویژه ماتیو، آزادی را ارزشی مطلق می‌دانند اما درک نادرست آنها از این مفهوم، خود به دام و حبس تبدیل می‌شود. ماتیو با خودداری از هرگونه تعهد و تصمیم‌گیری، فکر می‌کند آزاد می‌ماند اما در نهایت درمی‌یابد که آزادی واقعی در انتخاب آگاهانه و پذیرش مسئولیت آن است.

برخی منتقدان، آزادی ماتیو را در جلد اول سه گانه راه های آزادی، آزادیِ بیهوده می‌نامند؛ چرا که او تا پایان، عملا دست به انتخاب یا تعهدی نمی‌زند و سرنوشتش بیشتر توسط دیگران رقم می‌خورد. سارتر از خلال شکست ماتیو نشان میدهد که آزادی با انفعال و گریز از تصمیم حاصل نمی‌شود، بلکه در گرو کنش و مسئولیت‌پذیری است.

سن عقل از سه گانه راه های آزادی رمان ایدئولوژیک و فلسفی است که در آن شخصیت‌ها برای بسط یک ایده فلسفی خلق شده‌اند. سارتر از دریچه نگاه چند شخصیت مختلف، لایه‌های روان‌شناختی و انگیزه‌های آن‌ها را میکاود تا تصویری جامع از وضعیت انسانی به دست دهد.

خلاصه کتاب سن عقل از سه گانه ی راه های آزادی

قطعا اتفاقی افتاده بود، چون هیچ‌وقت حرکاتش این‌قدر خشن و صدایش این‌قدر رگه‌دار و مردانه نبود. لبه تخت نشسته بود، عریان و بی‌دفاع، مثل یک گلدان چینی بزرگ در انتهای اتاق صورتی؛ در حالی که بوی تند حزن‌انگیزی می‌داد، شنیدن حرف‌هایش با آن صدای مردانه غیرقابل تحمل بود. ماتیو شانه‌هایش را گرفت و چرخاندش به طرف خودش؛ حسرت آن وقت‌ها را می‌خوری؟ مارسل خیلی خشک جواب داد آن‌وقت‌ها را نه. حسرت زندگی نداشته‌ام را می‌خورم.

درباره ژان پل سارتر نویسنده کتاب سن عقل از سه گانه ی راه های آزادی

ژان پل سارتر، متولد 21 ژوئن 1905، فیلسوف، رمان‌نویس، نمایشنامه‌نویس و منتقد فرانسوی و از مهم‌ترین چهره‌های فلسفه اگزیستانسیالیسم شناخته می‌شود. سارتر از هشت سالگی چیزهایی شبیه به رمان می‌نوشت و در هفده سالگی به همراه یکی از دوستانش مجله‌ای به راه انداخت. او سپس وارد دانشسرای عالی پاریس شد و در آنجا فلسفه خواند و با سیمون دوبووار آشنا شد. سارتر در 1925 با خواندن کاپیتال و ایدئولوژی آلمانی با اندیشه مارکس آشنا شد. در 1929 و پس از اتمام تحصیلاتش معلم فلسفه شد. او در این دوران رمان و داستان‌های زیادی خواند و از 1931 زندگی ادبی و فلسفی‌اش تکوین یافت. پس از این با فلسفه هوسرل و هایدگر و آرای فروید آشنا شد. سارتر در جنگ جهانی دوم به جبهه رفت و چندین ماه نیز اسیر نازی‌ها بود. پس از آزادی به نهضت مقاومت پیوست. او تا پایان عمرش آثار متعددی نوشت و به عنوان روشنفکری فعال در سیاست حضور داشت. مردگان بی کفن و دفن، ادبیات چیست؟، کلمات، دوزخ، اگزیستانسیالیسم و اصالت بشر و مرده های بی ‌کفن و دفن برخی از آثار سارتر است که به فارسی ترجمه شده‌اند. نکراسوف، تهوع، دست های آلوده، مگس ها و تیفوس از دیگر آثار سارتر هستند که همگی توسط نشر کتاب پارسه به چاپ رسیده‌اند.

کتاب سن عقل از سه گانه ی راه های آزادی برای چه کسانی مناسب است؟

رمان سن عقل از سه گانه ی راه های آزادی به علاقه‌مندان به ادبیات داستانی و فلسفه پیشنهاد می‌شود.