سگ کشی

معرفی کتاب سگ کشی اثر بهرام بیضایی

از مهم‌ترین فیلمنامه‌های بهرام بیضایی و دوازدهمین فیلم او: سگ کشی در سی‌امین سال فیلمسازی بیضایی ساخته شد و با استقبال بسیار مخاطبان روبرو شد. پس از پخش فیلم سگ کشی در ابتدای دهه هشتاد فیلمنامه اثر نیز منتشر شد. سگ کشی در جشنواره نوزدهم فجر برنده چند جایزه اصلی از جمله بهترین فیلمنامه شد. ماجراهای کتاب سگ کشی به کمی بعد از پایان بمباران‌های تهران مربوط است. بیضایی این اثر را در تابستان هفتاد و یک نوشته بود.

درباره کتاب سگ کشی

قهرمان اصلی چند اثر بیضایی زنان هستند و سگ کشی نیز یکی از آنها است. لیلا دختر ادریس، ایستگاه سلجوق، اتفاق خودش نمی‌افتد و اشغال از دیگر آثاری است که شخصیت‌های زن در آن نقشی محوری دارند.

در داستان سگ کشی با یک زن نویسنده ایرانی با نام گلرخ کمالی روبرو هستیم. در متن فیلمنامه سگ کشی گلرخ همسرش را به گمان رابطه با منشی شرکتش ترک کرده است. با پایان جنگ زن به تهران بازمی‌گردد و با شوهر ورشکسته‌ای روبرو می‌شود که در حال رفتن به زندان است. گلرخ می‌فهمد که شریک شوهرش با صحنه‌سازی، تمام اموال شرکت را صاحب شده و از کشور خارج شده و حالا شوهرش تنها با تعداد زیادی از طلبکاران روبرو است.

قهرمان زن کتاب سگ کشی در این شرایط خود را در برابر این وظیفه می‌بیند که به شوهرش کمک کند و برای آزادی‌اش از زندان تلاش کند.

بیضایی در چند اثرش به تبعات جنگ توجه کرده است و سگ کشی و باشو غریبه کوچک از جمله این آثار هستند. کتاب سگ کشی به داستانی اجتماعی پرداخته و رویکردی انتقادی نسبت به مناسبات جامعه در دوران بحرانی پس از جنگ دارد. تصویری که در سگ کشی از تهران پس از جنگ به تصویر کشیده شده تکان‌دهنده و ای‌بسا هولناک است و بیضایی البته می‌گوید این تصویری واقعی است که جامعه تنها چند سال پس از جنگ آن را از خاطر برد.

بیضایی در مصاحبه‌ای با زاون قوکاسیان در کتاب بهرام بیضایی و پدیده سگ کشی گفته بود: «بدون تجربه‌های شخصی من سگ کشی وجود نمی‌داشت. زمانی که فیلم در آن می‌گذرد درست همان زمانی است که زندگی من در تهران داشت جلوی چشمم فرومی‌ریخت. ولی سگ کشی بیش از تجربه‌های مستقیم من همان دوران است، زیرا دوران وسیع‌تری را بازتاب می‌دهد که شاید الان نتوانم تعیین کنم کدامش به کدام لحظه زندگیم برمی‌گردد.»

بیضایی در بخش دیگری از این گفت‌وگو درباره اینکه چرا در فیلمنامه سگ کشی به فضاهای اساطیری توجهی نکرده می‌گوید آثارش را چندان با حسابگری نمی‌نویسد و در هیچ از آثارش با آگاهی و قرار قبلی سراغ اساطیر نرفته است: «اساطیر جزو فرهنگ است و همان‌قدر در ساختمان هر کاری می‌آید که هر وجه دیگر فرهنگی، سیاسی، اجتماعی، یا روان‌شناسی یا مردم‌شناسی».

خلاصه کتاب سگ کشی

«بهتون دلخوشی می‌دم که پدر بدبخت من که سی ساله برای فرهنگ این کشور کار می‌کنه برای همه چیزش لنگه. از کاغذ و مرکب تا چاپ و پخش و اجازه تک‌تک کلمات... اما امثال شما هیچ منعی ندارید. حتی کسی مانعتون نمی‌شه که بخواین از دخترش به خاطر یکی دیگه التماس کنه. یکی که متاسفانه ـ بهتر یا بدتر ـ از جنس شماس، نه من... این خیلی خیلی گرونه... و شما هم نباید از تلخیش چیزی بفهمین... ولی باشه ـ التماس می‌کنم- به خاطر یکی دیگه نه من. به خاطر فلک زده ای که افتاده ته چاه و من دارم تقلا می‌کنم بکشمش به سطح خاک. از زیر زیر صفر به صفر. ستم‌کشی مثل خود من که به جای یکی دیگه داره تحقیر و تنبیه می‌شه».

درباره بهرام بیضایی نویسنده کتاب سگ کشی

بهرام بیضایی، نویسنده، مدرس، کارگردان سینما و تئاتر و پژوهشگر معاصر ایرانی در پنج دی ماه 1317 در تهران متولد شد. بیضایی چهره‌ای چندبعدی بود و در چند زمینه مختلف به شکلی حرفه‌ای و جدی کار کرد. از نمایشنامه‌نویسی و فیلمنامه‌نویسی گرفته تا کارگردانی فیلم و تئاتر و از پژوهش در زمینه نمایش تا کار روی اساطیر در کارنامه پربار بیضایی دیده می‌شود اما با این حال به دلیل شرایط اجتماعی و سیاسی پیرامونش او با این تقدیر روبرو بود که بیش از آنکه دیده شود خوانده شود. او با محدودیت‌های زیادی برای ساخت فیلم و به صحنه بردن نمایش روبرو بود اما در سوی دیگر متن‌های زیادی منتشر کرد که همواره با استقبال روبرو شدند. بر این اساس می‌توان گفت که نمایشنامه‌ها و فیلمنامه‌های بیضایی به همان اندازه که بر روی صحنه دیدنی هستند، بر روی کاغذ نیز خواندنی هم هستند. بیضایی در طول سال‌های فعالیتش به عنوان مدرس نیز فعالیت داشت و در سال‌های پایانی حیاتش به دلیل محدودیت‌هایی با آنها درگیر بود ایران را ترک کرد و سرانجام در 5 دی 1404 دور از وطن درگذشت. تعدادی از نمایشنامه‌های بیضایی در دیوان نمایش 1 و دیوان نمایش 2 منتشر شده‌اند. مرگ یزگرد، ندبه، مجلس ضربت زدن و هزار افسان کجاست؟ از دیگر آثار بیضایی است.

کتاب سگ کشی برای چه کسانی مناسب است؟

سگ کشی به علاقه‌مندان به سینما و ادبیات داستانی پیشنهاد می‌شود.