بازگشت به کیلی بگز

کتاب «بازگشت به کيلي بگز» اثر سورژ شالاندن
رماني درباه آرمان‌هاي جمعي، خيانت و بقا. کتاب «بازگشت به کيلي بگز» نوشته سورژ شالاندن داستاني است که با توجه به وقايعي تاريخي و اتفاقاتي واقعي نوشته شده است.
کتاب «بازگشت به کيلي بگز» اولين‌بار در سال 2011 به چاپ رسيد و تاکنون به زبان‌هاي متعددي ترجمه شده است. شالاندن تجربه سه دهه روزنامه‌نگاري دارد و در نوشتن رمان‌هايش از اين تجربه به خوبي بهره گرفته است. او به عنوان روزنامه‌نگار گزارش‌هاي قابل توجه و موثري درباره ايرلند شمالي نوشته بود و در رمان «بازگشت به کيلي بگز» نيز در قابل روايت ادبي به همين موضوع توجه کرده است.
رمان «بازگشت به کيلي بگز» با استقبال خوانندگان و ستايش منتقدان همراه بوده و برنده جايزه بزرگ ادبي 2011 آکادمي فرانسه شده است و در فهرست نهايي جايزه گنکور نيز قرار داشته است.

مروري بر کتاب «بازگشت به کيلي بگز»
قهرمان‌هاي تاريخي چه کساني هستند و چه ويژگي‌هايي دارند و در سوي مقابل کساني که به عنوان خائن به آرماي‌هاي جمعي و آرمان‌هاي يک ملت شناخته مي‌شوند چه ويژگي‌هايي دارند؟ چه مرزي ميان خائن و قهرمان وجود دارد و آيا ممکن است اين مرز مخدوش شده و از ميان برود و قهرمان به خائن بدل شود؟ اين موضوعي است که سورژ شالاندن در رمان‌هايش و به خصوص در کتاب «بازگشت به کيلي بگز» به آن توجه کرده است.
رمان «بازگشت به کيلي بگز» با روايت اول شخص نوشته شده و راوي رمان شخصيتي است به نام تايرون مي‌ين که در همان ابتداي روايت داستان چند سطري از او به تاريخ 24 دسامبر 2006 مي‌خوانيم. او پيش از آنکه بخواهد سرنوشتش را شرح دهد تلاش کرده در چند سطر وضعيت خود را توضيح دهد و ما را با مسئله اصلي رمان مواجه کند: «حالا که همه‌چيز معلوم شده آن‌ها به جاي من حرف خواهند زد. ايرا، انگليسي‌ها، خانواده‌ام، نزديکانم، روزنامه‌نگارهايي که حتا هرگز آن‌ها را نديده‌ام، بعضي جرئت خواهند کرد برايتان توضيح بدهند که چگونه به شما خيانت کرده‌ام. شايد کتاب‌هايي هم درباره‌ام بنويسند. از خشم ديوانه خواهم شد. به هرچه مي‌گويند گوش ندهيد. به دشمنانم اعتماد نکنيد از آن هم کمتر، به دوستانم. حرف‌هاي آن‌هايي را که ادعا خواهند کرد مرا مي‌شناخته‌اند باور نکنيد. هرگز کسي با من دمخور نبوده است، هرگز. امروز حرف مي‌زنم چون تنها کسي هستم که مي‌توانم حقيقت را بگويم، چون اميدوارم بعد از من سکوت حاکم شود.»
رمان «بازگشت به کيلي بگز» به مبارزات ارتش جمهوري‌خواه ايرلند مربوط است. شالاندن به دليل شناخت و تجربه‌اي که در ايرلند به عنوان روزنامه‌نگار به دست آورده در اين رمان روايتي خواندني به دست داده است. راوي داستان يکي از قهرمانان ارتش جمهوري‌خواه ايرلند است و او روايتش را با دوران کودکي‌اش آغاز مي‌کند. کودکي سختي که با حضور پدري که تجربه شکست را پشت سر گذاشته با وقايعي تلخ سپري شده است: «وقتي پدرم کتکم مي‌زد فريادهايش به انگليسي بود، انگار فکر مي‌کرد اگر به زبان خودمان دشنام بدهد اين زبان آلوده خواهد شد. همان‌طور که دهانش کف مي‌کرد، واژه‌هاي چارواداري از آن بيرون مي‌ريخت. وقتي پدرم کتکم مي‌زد ديگر پدرم نبود، فقط پتريک مي‌ين بود. مي‌يني با پک و پوز لق، نگاهي سرد و زننده، باد بويناکي که همه را به آن طرف پياده‌رو فراري مي‌داد. پدرم که الکل مي‌خورد از شدت خشم به زمين لگد مي‌زد، هوا را مي‌دريد، واژه‌ها را دست‌وپا شکسته بيرون مي‌داد. وارد اتاقم که مي‌شد، ناگهان شب به لرزه درمي‌آمد. شمع را روشن نمي‌کرد، مثل حيوان وحشي پيري نفس‌نفس مي‌زد.»
ما در رمان «بازگشت به کيلي بگز» سرگذشت شخصي تايرون مي‌ين را از دوران کودکي‌اش تا سال‌هاي جواني و ازدواج و تشکيل خانواده و پيوستن به ارتش جمهوري‌خواه ايرلند مي‌خوانيم. به اين ترتيب ما هم تصويري از زندگي شخصي قهرمان داستان به دست مي‌آوريم و هم با سير وقايع تاريخي و اجتماعي مورد نظر رمان آشنا مي‌شويم. تايرون مي‌ين قهرماني ملي است اما در بزنگاه بدل به خائن مي‌شود و تصوير قبلي او کاملا درهم مي‌شکند.

درباره سورژ شالاندن نويسنده کتاب «بازگشت به کيلي بگز»
سورژ شالاندن روزنامه‌نگار و نويسنده معاصر فرانسوي‌ است که در سال 1952 در تونس متولد شده است. او بيش از سه دهه با روزنامه مشهور فرانسه يعني «ليبراسيون» همکاري داشته و همچنين عضو هيئت تحريريه ديگر نشريه مشهور پاريسي يعني کانار آنشنه است. شالاندن به خصوص به دليل گزارش‌هايي که درباره ايرلند شمالي و جريان محاکمه کلوس باربي، جنايتکار فرانسوي، نوشت به شهرت رسيد. او براي انتشار اين گزارش‌ه جايز آلبر لوندر که مشابه جايزه معتبر پوليتزر است به دست آورد. شالاندن چندين رمان هم منتشر کرده که از ميان آنها رمان «درباره يک قول» جايزه مديسي را به دست آورده است. همچنين رمان «بازگشت به کيلي بگز» نيز برنده جايزه بزرگ ادبي 2011 آکادمي فرانسه شده است. «افسانه پدران ما» و «بازگشت به کيلي بگز» دو کتاب از شالاندن هستند که به فارسي ترجمه شده‌اند.

درباره ترجمه کتاب «بازگشت به کيلي بگز»
کتاب «بازگشت به کيلي بگز» با ترجمه مرتضي کلانتريان در نشر آگه منتشر شده است.
مرتضي کلانتريان، مترجم، نويسنده، قاضي و حقوقدان معاصر ايراني است. او در سال 1311 در تنکابن متولد شده بود و پس از سپري کردن تحصيلات ابتدايي و متوسطه براي تحصيل در رشته حقوق وارد دانشگاه تهران شد. پس از دوره کارشناسي او براي تحصيل در مقاطع بالاتر عازم فرانسه شد و در دانشگاه پاريس تا مقطع دکتري حقوق تحصيل کرد و سپس به ايران بازگشت. کلانتريان به ادبيات علاقه‌اي زياد داشت و خيلي زود جذب آثار ادبي شده بود. اين علاقه همواره با او وجود داشت تا اينکه بعدتر وارد عرصه ترجمه ادبي شد. کلانتريان نزديک به بيست سال در ميان سال‌هاي 1341 تا 1362 قاضي دادگستري بود و تاليفاتي نيز در زمينه علم حقوق از او به جا مانده است. کلانتريان به نوعي در نقطه پيوند حقوق، فلسفه و ادبيات قرار داشت و اين پيوند در انتخاب‌هايش براي ترجمه نيز قابل مشاهده است. او به جز ترجمه ادبي، آثاري در زمينه‌هاي فلسفي، حقوقي و جامعه‌‌شناسي نيز به فارسي برگردانده که «قرارداد اجتماعي» ژان ژاک روسو از مهم‌ترين آنها است. کلانتريان با کارنامه‌اي پربار سرانجام در خرداد 1398 درگذشت. «سيماي زني در ميان جمع»، «وجدان زنو»، «منم فرانکو»، «ظرافت جوجه تيغي»، «ديدار به قيامت» و «افسانه پدران ما» برخي از ترجمه‌هاي ادبي کلانتريان هستند.