سپید دندان

معرفی کتاب سپید دندان، اثر جک لندن، ترجمه محمد قاضی

رمان سپید دندان یکی از آثار معروف جک لندن است که در ابتدای قرن بیستم منتشر شد و هنوز ویژگی‌های ادبیات انتهای قرن نوزده را در خود دارد. این کتاب یکی از آثاری است که در لایه‌های عمیق داستانی خود درباره غریزه و ارتباط انسان و حیاط وحش، که نطفه‌اش از داستان‌های افسانه‌ای و هزارویک شبی بسته شده بود، حرف می‌زند اما چیزی درباره روان‌شناسی نیست، بلکه داستانی حیزت‌انگیز و به‌لحاظ طرح داستانی قدرتمند و باشکوه است و خرده‌داستان‌های بسیاری دارد: داستان سگی نیمه‌گرگ که در انزوا زندگی می‌کند زیرا تمام خانواده و نژادش از بین رفته و حالا او مانده و یک طبیعت وحشی و ماجراهای بسیاری که برایش رقم می‌خورد. کتاب سپید دندان که از زبان حیوان روایت می‌شود اشاره و نیم‌نگاهی به تنهایی و انزوای انسان نیز دارد. روبه‌رو شدن با جهان بی‌رحم و تبدیل شدن به موجودی دیگر از آنچه در ابتدا بود از مسائلی است که هنوز در ادبیات به شکل‌ها و شیوه‌های مختلف وجود دارد و بارها دستمایه نویسندگان بسیاری برای خلق آثارشان بوده است؛ این موضوع فقط زندگی یک حیوان نیست بلکه بهانه‌ای برای داستان بشریت است. داستان سپید دندان با ترجمه خوب و روان محمد قاضی از نشر علمی و فرهنگی منتشر شده است.

درباره کتاب سپید دندان

«جنگل وسیع درختان کاج، در دو طرف شط منجمد، با حالی پر از ابهام گسترده بود.» این خط شروع کتاب سپید دندان است. داستان از همین نقطه شروع شبیه به یک دوربین سینمایی عمل می‌کند و جهانی وحشی را پیش روی یک شخصیت نشانمان می‌دهد: زمستان است، هوا سرد و بی‌رحم شده و جنگلی وسیع ترسی بی‌نهایت را روبه‌رویمان می‌گسترد و با تکیه بر ابهام گسترده می‌خواهد ما را از درون مه سنگین به زندگی شخصیت‌هایش نزدیک کند. شاید این اثر، در شروع قرن بیستم، وقتی در سال 1906 منتشر شد، شبیه به یک ساختارشکنی در ادبیات زمان خودش بود. رمان مسئله اخلاق را نیز در خود دارد ولی نمی‌توان گفت با اثری اخلاق‌گرا و توصیه‌محور طرف هستیم که مدام چیزی را بهمان گوشزد می‌کند، بلکه جک لندن می‌خواهد داستان پرکشش خودش را برایمان تعریف کند: تقابل انسان و حیوان، تمدن و زندگی ابتدایی، تغییر بر اثر خشونت جهان بیرونی و در نهایت نوعی وحشیگری که در زمان خودش و نیز همین امروز در جهانمان وجود دارند و معنا پیدا می‌کنند. کتاب سپید دندان با توصیفی زیبا که وحشت طبیعت را نیز در خود دارد شروع می‌شود و کم‌کم از آن حجم بزرگ جهانی که تصویر می‌کند، کوچک‌تر می‌شود و خواننده را به شخصیت و ماجراهای خودش می‌رساند و از این نظر نیز مانند سینما عمل کرده است. شاید برای همین است که این داستان دستمایه ساخت فیلم هم شد. جک لندن داستانی تصویری نوشته است و گاهی شاعرانگی و گاهی توصیفاتش از زندگی بسیار تلخ، تراژیک یا زیبا و باشکوهند. رمان سپید دندان در زمانی نوشته شد که هنوز تب طلا و جویندگانش در آمریکا داغ بود و از چنین ماجراها و حال‌و‌هوایی نیز بهره زیادی برده است. زندگی جک لندن اندوه‌ها و تلخی‌های زندگی سپید دندان را داشت. به همین دلیل است که داستان این سگ نماد و استعاره‌ای از تلخ‌کامی‌های یک زندگی انسانی و بسیار خواندنی است و می‌شود با انزوا و اندوه و وحشت و تبدیل شدنش به موجودی جدید همذات‌پنداری کرد. تغییر روایت از زندگی مردانی که گیر گله سگ‌ها و گرگ‌های وحشی افتاده‌اند و از بین می‌روند به زندگی سپید دندان یکی از ویژگی‌های جذاب این کتاب است.

خلاصه کتاب سپید دندان

داستان سپید دندان از جایی شروع می‌شود که دو مرد قرار است تابوتی را که مرده‌ای در آن است به شهری دورافتاده ببرند اما در راهی زمستانی تحت‌تعقیب گله‌ای گرگ و سگ وحشی قرار می‌گیرند. زمان قحطی در آمریکاست و آن‌ها هم با کمبود غذا و هم مهمات روبه‌رو می‌شوند تا اینکه یک شب یکی از این دو مرد که سعی داشته به گرگ‌ها شلیک کند مهماتش را تمام می‌کند و توسط آن‌ها خورده می‌شود و دیگری به سختی و ماجراهایی عجیب نجات پیدا می‌کند. کتاب سپید دندان از اینجا با چرخشی وارد زندگی گرگ‌ها می‌شود که در بینشان یک توله گرگ است که از قحطی نجات پیدا کرده اما اسیر مردی می‌شود که قرار است صاحبش باشد و از او حیوانی درنده‌خو می‌سازد تا در مسابقات شرط‌بندی رویش حساب کند. در یکی از این مسابقات سپید دندان از طریق مرد دیگری نجات پیدا می‌کند و این بار رنگ رأفت و عطوفت را در زندگی می‌بیند و روزهایش دگرگون می‌شوند. اما ماجراهای سپید دندان اینجا نیز به پایان نمی‌رسد و در پی یک ماجراجویی در قتل، با نجات دادن صاحبش تبدیل به سگی مقدس می‌شود. خرده داستان‌ها و ماجراهای این کتاب پرکشش و بسیارند و چرخش‌های داستانی‌اش آن را به رمانی خواندنی تبدیل کرده است.

درباره جک لندن، نویسنده کتاب سپید دندان

جک لندن، نویسنده آمریکایی، در 1876 به دنیا آمد و در 1916 درگذشت. زندگی او با انزواها و تنهایی‌ها و فرازوفرودهای بسیارش شبیه به ماجراجویی‌های رمان‌هایش، به خصوص کتاب سپید دندان، است. او را همچون گورکی در آمریکا می‌دانند. جک لندن در کودکی خودش سواد خواندن یاد گرفت و خواندن داستان‌ها را دوست داشت. زندگی‌اش در مزرعه‌ها و طبیعت گذشت و زمانی به‌عنوان چوپان کار می‌کرد و تجربه‌های عجیبی مانند فرار از خانه و قرار گرفتن در دستۀ دزدان دریایی را داشت. زندگی در مزارع و انزوایش برای او کسالت‌بار و پر از انزوا و تنهایی بود و در سرش رویاپردازی‌های بسیار وجود داشت. او در کشتی‌های مختلف در میان قاچاقچیان سفرهای زیادی کرد و رد پای این تجربه‌ها را می‌توان در آثارش دید. زندگی‌ جک لندن وقتی به سمت نویسندگی رفت که مجله‌ای یکی از داستان‌های کوتاه او را پذیرفت و رویای نویسندگی برایش محقق شد و از آن پس به نوشتن روی آورد. داستان سپید دندان نیز از ابتدا پاورقی مجله‌ای بود که بعدها به‌صورت یک کتاب کامل چاپ شد. از زندگی پرماجرا و خواندنی او که خودش شبیه به رمانی جذاب است چند کتاب با این عنوان‌ها به فارسی ترجمه شده: «جک لندن، دریانورد اسب سوار»، «جک لندن به دنبال یک رویا»، ملوان بر پشت اسب؛ داستانی شورانگیز درباره جک لندن». از او آثار زیادی به فارسی ترجمه شده که می‌توان به این کتاب‌ها اشاره کرد: گرگ دریا، تیره بختان جامعه، آوای وحش، طاعون سرخ، در قلمرو وحشت، عشق به زندگی.

درباره محمد قاضی، مترجم کتاب سپید دندان

محمد قاضی، مترجم این اثر بزرگ، شایستگی‌های فراوانی دارد. قاضی در سال 1292 به دنیا آمد و در 1376، در زمستان سرد از دنیا رفت. او از مدرسۀ دارالفنون در رشتۀ ادبیات مدرک گرفت و با حقوق و فلسفه آشنا بود. این آشنایی باعث شد آثار بزرگی را به فارسی برگرداند. آثار بزرگی که محمد قاضی در طول دوران کاری‌اش ترجمه کرد آشکارا نشان از تسلط او بر زبان فارسی کلاسیک و مدرن دارد. نثر روان و شناخت نویسنده از روایت‌های کهن و تاریخ ادبیات، انتخاب‌های مهم در ادبیات جهان برای ترجمه و انتخاب زبان مناسب هر داستان مانند زبانی شیرین و طنزآمیز برای شخصیت‌های رمان دن کیشوت، او را در فهرست بهترین مترجمان ایرانی آورده است. دربارۀ او گفته‌اند که نجات‌بخشی رمان‌ها و آثار بزرگ ادبی در زبان فارسی وامدار اوست. زندگی این مترجم، با وجود بیماری سخت، تا آخرین روزهای زندگی‌اش در این دنیا به ترجمه و ادبیات پیوند خورده بود. از تعدادی از بزرگ‌ترین آثار ترجمۀ قاضی می‌توان به این کتاب‌ها اشاره کرد: دن کیشوت، آزادی یا مرگ، زوربای یونانی، قربانی، قلعه مالویل، نیه توچکا، جزیره پنگوئن‌ ها و شازده کوچولو، کلود ولگرد، حلقه سوم، قربانی، مادر، دوریت کوچک، یام در هزارتو، سقوط پاریس.

کتاب سپید دندان برای چه کسانی مناسب است؟ این کتاب به دوست‌داران ادبیات آمریکا، داستان های انگلیسی زبان، ادبیات کلاسیک، داستان های حیات وحش، داستان هایی با محوریت انسان و طبیعت و ادبیات قرن بیستم، ادبیات روان کاوانه و داستان بر مبنای غریزه پیشنهاد می‌شود.