غریبه ها و پسرک بومی

معرفي کتاب غريبه ‌ها و پسرک بومي اثر احمد محمود

مجموعه‌اي از داستان‌هايي که مي‌توان آنها را از موفق‌ترين آثار ادبيات اقليمي به شمار آورد. احمد محمود در کتاب غريبه‌ها و پسرک بومي روايتي درخشان از زندگي پايين‌ترين لايه‌هاي اجتماعي در دهه‌هاي چهل و پنجاه به دست داده است.
کتاب غريبه‌ها و پسرک بومي شامل دو مجموعه داستان از احمد محمود است که ابتدا به صورت جداگانه منتشر شدند اما بعدتر داستان‌هاي هر دو کتاب در قالب يک اثر به چاپ رسيدند.
برخي از داستان‌هايي که در کتاب «غريبه‌ها و پسرک بومي» منتشر شده‌اند از بهترين داستان‌هاي احمد محمود و از باارزش‌ترين نمونه‌هاي داستان‌نويسي جنوب ايران به شمار مي‌روند.

درباره کتاب غريبه‌ ها و پسرک بومي احمد محمود

غريبه‌ها و پسرک بومي ده داستان از احمد محمود را دربرگرفته است. بخش اول اين کتاب، مجموعه داستان غريبه‌ها است که در سال 1350 منتشر شد. محمود در داستا‌ن‌هاي اين کتاب توصيفي از زندگي آدم‌هاي تهي‌دست جنوب به دست داده است. او در سه داستان اين مجموعه با نام‌هاي «غريبه‌ها»، «آسمان آبي دز» و «با هم»، روايتي منسجم و واقع‌گرايانه از زندگي مردم جنوب ارايه کرده است.
در خود داستان «غريبه‌ها» با مرداني سروکار داريم که از سر فقر و ناچاري روستاهايشان را ترک‌ کره‌اند و به شهر آمده‌اند و به عنوان نيروي کار در ساختمان‌هاي يک پادگان مشغول به کار شده‌اند. محمود در اين داستان به خوبي توانسته محيط کار آنها و موقعيت فرودستي‌شان را توصيف کند. فضاسازي، چندصدايي و پرداخت شخصيت‌هاي اين داستانِ کتاب غريبه‌ها و پسرک بومي از نقاط قوت آن است.
«آسمان آبي دز» داستان دوم مجموعه غريبه‌ها و پسرک بومي است که وجوهي مشترک با داستان اول کتاب دارد. در اين داستان با توصيفي موفق از وضعيت زندگي به حاشيه‌رانده‌شده‌ها و بيکارها روبروييم. اين داستان تصويري جزيي‌نگرانه و جاندار از خانه‌هايي که در حاشيه محيط کار سر بر مي‌آورند ارايه کرده و تضادهاي زندگي نيروي کار محروم و صاحبان کار و سرمايه را نشان داده است.
سومين داستان کتاب غريبه‌ها و پسرک بومي با نام «با هم» در فضايي متفاوت از دو داستان اول نوشته شده است. محمود در اين داستان به سرکوب‌هاي سياسي و تبعات آن براي اطرافيان زندانيان سياسي توجه کرده است.
دومين بخش مجموعه داستان غريبه‌ها و پسرک بومي، شامل هفت داستان کتاب «پسرک بومي» است که عناوين آنها عبارتند از: «شهر کوچک ما»، «در راه»، «وقتي تنها هستم نه»، «چشم‌انداز»، «اجاره‌نشينان»، «خانه‌اي بر آب» و «پسرک بومي». محمود در اين داستان‌ها نيز به سراغ توصيف جغرافياي جنوب رفته و تصويري از ويراني طبيعت جنوب و همچنين فقر و محروميت و فلاکت مردم جنوب به دست داده است.

خلاصه کتاب غريبه‌ ها و پسرک بومي

داستان «پسرک بومي» که از بهترين داستان‌هاي کتاب غريبه‌ها و پسرک بومي است اين‌گونه آغاز مي‌شود: «شهرو، تا پهناي جاده نفتي را که زير آفتاب تفته بود، بگذرد کف پاهايش سوخت. شلنگ‌انداز رفت و نشست زير سايه گرم درختان ميموزا و پاهاش را تا قوزک گذاشت تو شاخه آبي که از شط بهمنشير جدا مي‌شد و همراه رديف درختان جوان ميموزا، تو شوره‌بوم پيش مي‌آمد و مي‌رفت تا بازارچه‌اي که تو شکم خانه‌هاي نامنظم تخته‌اي، زير آفتاب، پهن شده بود.»

درباره احمد محمود نويسنده کتاب غريبه ‌ها و پسرک بومي

احمد اعطا مشهور به احمد محمود از مهم‌ترين داستان‌نويسان معاصر ايراني است. محمود در سال 1310 در اهواز متولد شد و تا سال‌ها بعد در همين شهر به سر برد. او در سال 1323 تحصيل در دوره ابتدايي را در دبستان خيام تمام کرد و پس از سه سال تحصيل در دبيرستان، تحصيل روزانه را رها کرد تا مشغول به کار شود. در اين دوران محمود به کارهاي مختلفي از شاگردي گرفته تا بنايي مشغول شد و همزمان در دوره شبانه تحصيلات متوسطه‌اش را هم به پايان رساند. احمد محمود نويسنده‌اي رئاليست و متعهد بود که تصويري از جامعه و حوادث تاريخي را در آثارش بازنمايي کرده است. او برکنار از سياست هم نبود به همين خاطر دستيگر و زنداني هم شده بود. محمود در سال‌هاي آغاز جواني‌اش به حزب توده ايران پيوسته بود و يکي از بسيار کساني بود که پس از سرکوب‌هاي گسترده دوران پس از کودتاي 28 مرداد سال 32 دستگير شده بود. او نويسنده‌اي پرکار و خلاق و صاحب سبک است که کار نويسندگي را با نوشتن داستان کوتاه آغاز کرد. داستان‌هاي کوتاه او در مجموعه‌هايي با نام‌هاي «مول» (1339)، «دريا هنوز آرام است» (1340)، «بيهودگي» (1341)، «زائري زير باران» (1348)، «پسرک بومي» (1350)، «غريبه‌ها» (1350) و «ديدار» (1369) به چاپ رسيده‌اند. اهميت اصلي محمود اما به رمان‌هايش مربوط است که عبارتند از: «همسايه‌ها» (1353)، «داستان يک شهر» (1360)، «زمين سوخته» (1361)، «مدار صفر درجه» (1373) و «درخت انجير معابد» (1379). محمود در سال 1380 جايزه ادبي مهرگان را به پاس يک عمر تلاش در راه آفرينش ادبي دريافت کرد. احمد محمود در مهرماه 1381 درگذشت.

کتاب غريبه‌ ها و پسرک بومي براي چه کساني مناسب است؟

خوانندگان ادبيات داستاني به خصوص علاقه‌مندان به داستان‌هاي رئاليستي، در کتاب غريبه‌ها و پسرک بومي با نمونه‌هايي درخشان از اين نوع داستان‌ها روبرو مي‌شوند. اين داستان‌ها تصويري هنرمندانه و همه‌جانبه از وضعيت اجتماعي و سياسي ايران در سال‌هاي دهه‌هاي چهل و اوايل دهه پنجاه به دست مي‌دهند و بنابراين پژوهشگران اجتماعي و مورخان مي‌توانند با درنظر داشتن اين داستان‌ها به درکي عميق‌تر از شرايط زندگي فرودستان و تضادهاي اجتماعي در آن دوران دست يابند.