کتاب «بازگشت چورب» اثر ولاديمير نابوکوف
داستانهايي کوتاه از ولاديمير نابوکوف، بههمراه يک جُستار از اين نويسند? برجسته و صاحبسبکِ اهل روسيه. کتاب «بازگشت چورب» ترجم? فارسي منتخبي از داستانهاي کوتاه نابوکوف و جُستاري از او دربار? ورزشِ بوکس است.
داستانهاي کتاب «بازگشت چورب» همگي در دوراني نوشته شدهاند که نابوکوف، بهعنوان يک مهاجرِ روسِ گريخته از روسي? شوروي، در برلينِ آلمان زندگي ميکرد؛ يعني بين سالهاي 1922 تا 1937. تجرب? مهاجرت و دوري از وطن و حسرت ميهنِ از دست رفته را در بعضي داستانهاي کتاب «بازگشت چورب» ميتوان يافت.
نابوکوف نويسندهاي حساس، ظريف و سختگير دربار? سبک بود و در نوشتن آثارش به ظرافتهاي زيباييشناختي بسيار اهميت ميداد. اين ويژگي را در داستانهاي کتاب «بازگشت چورب» هم آشکارا ميتوان ديد.
مروري بر کتاب «بازگشت چورب»
داستانها و جستاري که از ولاديمير نابوکوف در کتاب «بازگشت چورب» گردآوري و ترجمه شدهاند، چنانکه پيشتر نيز اشاره شد، همگي در دورهاي نوشته شدهاند که نابوکوف ساکن برلين بوده است.
کتاب «بازگشت چورب» از نُه داستان و جُستاري به نام «برايتناشترتر – پائولينو» تشکيل شده است.
نُه داستاني که از نابوکوف در کتاب «بازگشت چورب» ميخوانيد عبارتند از: «ازمابهتران»، «تصادف»، «کوتولهي سيبزميني»، «بازگشت چورب»، «تيغ»، «رنجش»، «بادرنجبويه»، «موسيقي» و «اعلام خبر».
غربت و حسرت بر ميهني که با وقوع انقلاب اکتبر 1917 از دست رفته و نابود شده است، زندگي روسهايي که بعد از اين انقلاب به اروپا مهاجرت کردهاند، تنهايي و انزوا و فقدان ارتباط با ديگران و تهديدي که افراد تنها از جانب جهان بيرون عليه خود احساس ميکنند مضامين داستانهاي کتاب «بازگشت چورب» هستند.
در داستانهاي «ازمابهتران»، «تصادف»، «تيغ» و «اعلام خبر» از کتاب «بازگشت چورب» از دورافتادگي از ميهن و حسرت بر روسي? پيش از انقلاب اکتبر، که با وقوع اين انقلاب و روي کار آمدن بلشويکها ويران و نابود شده است، سخن رفته و سيمايي از مهاجران آواره از وطن تصوير شده است.
دو داستان «رنجش» و «بادرنجبويه» از کتاب «بازگشت چورب» دربار? پسربچهاي حساس و سربهتو و منزوي هستند که نميتواند با اطرافيان خود ارتباط برقرار کند.
داستانهاي «بازگشت چورب» و «کوتولهي سيبزميني» از کتاب «بازگشت چورب» هم دربار? تنهايي و فقدان ارتباط با جهان بيرون هستند. شخصيتهاي اين هردو داستان آدمهايي هستند که چنان در جهان خاص خودشان غرق شدهاند که هرگونه ارتباط با جهان بيرون آنها را شديداً بهلحاظ رواني آشفته ميکند و عواقبي شوم و هولناک برايشان بههمراه ميآورد.
جستار «برايتناشترتر – پائولينو» از کتاب «بازگشت چورب» هم جستاري دربار? ورزش بوکس است.
دربار? ولاديمير نابوکوف، نويسند? کتاب «بازگشت چورب»
ولاديمير ولاديميرويچ نابوکوف (???????? ???????????? ???????)، متولد 1899 و درگذشته به سال 1977، داستاننويس، شاعر، منتقد ادبي، حشرهشناس، طراح مسائل شطرنج، نمايشنامهنويس، استاد دانشگاه و مترجمِ اهل روسيه و تبع? امريکا و سوئيس بود. نابوکوف از نويسندگان برجست? قرن بيستم است. او نويسندهاي مسلط به دو زبان روسي و انگليسي بود و بخشي از آثارش را به روسي و بخشي را، از بعد از مهاجرت به امريکا، به زبان انگليسي نوشت. نابوکوف دورهاي هم استاد ادبيات روسي در دانشگاه کرنل بود.
رمان «لوليتا» از معروفترين آثار ولاديمير نابوکوف است. اين رمان، که از بزرگترين آثار ادبيات قرن بيستم محسوب ميشود، در سال 2007 در رتب? چهارم فهرست صد رمان برتر قرن بيستم «مدرن لايبرري» قرار گرفت. رمان «آتش کمفروغ» او نيز در رتب? پنجاهوسوم همين فهرست قرار دارد.
از نابوکوف همچنين کتاب غيرداستاني و اتوبيوگرافيک «حرف بزن، خاطره» از بزرگترين آثار غيرداستاني قرن بيستم بهشمار ميرود و در رتبهبندي آثار قرن بيستم «رندوم هاوس» رتب? هشتم را به خود اختصاص داده است.
نابوکوف نويسندهاي سبکپرداز و حساس به جزئيات زيباييشناختي بود. او داستان را خلق يک جهان جديد و مستقل که روي پاي ويژگيهاي زيباييشناختي خود ايستاده است و نه الگوبرداريِ صِرف از جهان واقعي ميديد.
آثار داستاني نابوکوف مملو از شخصيتهايي ميانمايه، مبتذل و تنها هستند که نويسنده هيچ همدلياي با آنها نشان نميدهد و سيماي آنها را با طنزي بيرحمانه ترسيم ميکند و سرنوشتهايي تلخ و تراژيک برايشان رقم ميزند و اغلب هم مجال چنداني براي دلسوزي بيش از حد براي اين شخصيتها باقي نميگذارد. او موقعيتها و آدمها را با ريزبيني ترسيم ميکند و داستانهايش را بهنحوي روايت ميکند که کشف کامل آنچه در هزارتوي اين داستانها دارد اتفاق ميافتد دقت و توجه زياد ميطلبد.
از ديگر آثار ولاديمير نابوکوف ميتوان به رمانهاي «خنده در تاريکي»، «شاه، بيبي، سرباز»، «پنين»، «دفاع لوژين»، «زندگي واقعي سباستين نايت» و کتابهاي «درسگفتارهاي ادبيات روس» و «درسگفتارهاي ادبيات اروپا» اشاره کرد.
دربار? ترجم? فارسي کتاب «بازگشت چورب»
کتاب «بازگشت چورب» با ترجمه و مقدم? آبتين گلکار، همراه با مقالهاي از س. ن. روسُوا در معرفي نابوکوف و ويژگيهاي سبکي آثارش، در نشر چشمه منتشر شده است.
آبتين گلکار، متولد 1356 در تهران، مترجم ايراني است. او داراي ليسانس زبان و ادبيات روسي از دانشگاه تهران و فوقليسانس و دکتراي همين رشته از دانشگاه ملي تاراس شِوچنکو کييف در اوکراين است.
گلکار آثار فراواني را از ادبيات کلاسيک و مدرن روسي به فارسي ترجمه کرده که بعضي از آنها عبارتند از: «بازرس»، «داستان ملالانگيز: از يادداشتهاي يک مرد سالخورده»، «اتاق شمار? 6»، «آشيانهي اشراف»، «قلب سگي»، «بارادين» و «دوازده صندلي».
آبتين گلکار، بهخاطر ترجم? کتاب «آشيانهي اشراف» ايوان تورگنيف، در نخستين دور? جايز? ابوالحسن نجفي، جايزهاي ويژ? ترجم? ادبيات داستاني، برند? اين جايزه شد.
گلکار تدريس در دانشگاه تربيت مدرس را نيز در کارنام? کاري خود دارد.
