فیلسوفان کلبی

کتاب «فيلسوفان کلبي» نوشت? ويليام دزموند
هرآن‌چه مي‌خواهيد درباب کلبيون و کلبي‌مسلکي بدانيد. کتاب «فيلسوفان کلبي»، با عنوان اصلي Cynics، مقدمه‌اي خواندني و جامع دربار? فلسف? کلبي و فيلسوفان مهم و مشهور بنيانگذار و پيرو اين فلسفه و ميراث اين فيلسوفان و تاريخ فلسف? کلبي است.
ويليام دزموند در کتاب «فيلسوفان کلبي»، به زباني ساده و شيرين، به معرفي فلسفه و فيلسوفان کلبي و آثار و انديشه‌هايشان و تأثير آن‌ها بر روزگاران پس از خود، تا عصر مدرن، مي‌پردازد و همچنين تصويري از زمانه‌اي که هر يک از اين فيلسوفان در آن زيسته و ديدگاه‌هاي فلسفي خود را مطرح کرده‌اند به‌دست مي‌دهد.
کتاب «فيلسوفان کلبي» کتابي‌ست مناسب براي هم? علاقه‌مندان به مطالع? فلسفه و تاريخ فلسفه، خصوصاً علاقه‌مندان فلسف? باستان و به‌طور ويژه‌تر علاقه‌مندان فلسف? کلبي که مي‌خواهند مباني و مفاهيم اصلي اين فلسفه را بدانند و با فيلسوفان شاخص کلبي و آن‌چه از ميراث آن‌ها که در فرهنگ مدرن باقي مانده و تداوم يافته است آشنايي‌اي اوليه پيدا کنند.
متن اصلي کتاب «فيلسوفان کلبي» اولين بار در سال 2008 منتشر شده است.

مروري بر کتاب «فيلسوفان کلبي»
فلسف? کلبي از آن‌دست فلسفه‌هاي متعلق به يونان باستان است که اگرچه چيز زيادي از آثار پيروان و بنيانگذاران کهن آن به‌دست ما نرسيده اما در فرهنگ، حتي فرهنگ عامه، حضوري چشمگير داشته و دارد. مثلاً ديوژن، که نخستين فيلسوف کلبي و يکي از شخصيت‌هاي اصلي کتاب «فيلسوفان کلبي» است و در اين کتاب بسيار از او سخن رفته، از نام‌هايي است که مخاطباني هم که چندان در فلسفه و تاريخ فلسفه غور نکرده و علاقه‌اي به اين مقوله ندارند نامش را به‌انحاء مختلف شنيده‌اند.
يکي از حکايت‌هاي بسيار مشهور مربوط به ديوژن، حکايت ملاقات اسکندر با اوست و اينکه اسکندر به او گفت از من چه مي‌خواهي و ديوژن هم به او گفت مي‌خواهم از جلوي آفتاب بروي کنار! اين حکايت را سنايي هم در کتاب «حديقه‌الحقيقه» به زبان منظوم نقل کرده و فقط ماجرا را به‌جاي ديوژن به بقراط نسبت داده است.
کتاب «فيلسوفان کلبي» با نقل همين حکايت ملاقات اسکندر و ديوژنِ شوخ‌طبعِ حاضرجوابِ يک‌لاقبا، که سگ ناميده مي‌شد و اين لقب بعد از او روي کلبيون ماند، شروع مي‌شود و نويسنده اين‌گونه، در ابتداي مقدم? کتاب، شِمايي کلي از فلسف? کلبي و سبک زندگي و طرز نگاه فيلسوفان کلبي و مفاهيم اصلي و بنيادين انديش? آن‌ها به‌دست مي‌دهد و درواز? ورود به مباحث جزئي‌ترِ فلسفي – تاريخي – اجتماعي را درباب کلبيون و روزگار آنان و همچنين تأثيرات آن‌ها بر فلاسف? پس از خود، از جمله فيلسوفان عصر مدرن، مي‌گشايد؛ مباحثي که در فصل‌هاي مختلف کتاب «فيلسوفان کلبي» به آن‌ها پرداخته شده است.
ويليام دزموند در کتاب «فيلسوفان کلبي» هم از کلبيون باستاني و انديشه و زمان? آن‌ها سخن مي‌گويد و هم از کلبيون مدرن که، برخلاف کلبيونِ قديمي، نيهيليست و بدبينند و انسان را ذاتاً شرور و رياکار و منفعت‌طلب مي‌دانند حال‌آنکه کلبيون باستان، مثل ديوژن و ديگر فيلسوفان مشهور کلبيِ اعصار کهن، به ذات انسان خوشبين بوده‌اند و عقيده داشته‌اند که انسان، اگر خود را از بند تعلقات دنيوي آزاد کند و زرق‌وبرق را از خود بزدايد و به سادگي برسد، خوشبختي و سعادت و خير و نيکي نهفته در وجودش آشکار مي‌شود.
در کتاب «فيلسوفان کلبي» از زمانه‌اي که کلبيون باستان در آن مي‌زيستند سخن رفته و ضمن بيان اشتراکات فلسف? کلبي، از عصر باستان تا عصر مدرن، به تفاوت‌ها و وجوه تمايز انديشه‌هاي هر يک از فيلسوفان کلبي هم که در دوره‌هاي گوناگون زيسته‌اند پرداخته شده و گستره و تنوع فلسف? کلبي ترسيم شده است.
نويسنده در کتاب «فيلسوفان کلبي» هم از کلبيون باستان، از ديوژن در قرن چهارم پيش از ميلاد تا سالوستيوس در اواخر قرن پنجم ميلادي، سخن مي‌گويد و هم از کلبيون مدرن. در اين کتاب مي‌بينيم که ميراث و سنت فکري کلبيون باستان چگونه در انديشه‌هاي فيلسوفان عصر روشنگري به‌بعد، مثل ژان ژاک روسو و نيچه، تداوم يافت.
در کتاب «فيلسوفان کلبي» همچنين از تأثير فلسف? کلبي بر ادبيات سخن مي‌رود و نمايشنام? «شاه لير» شکسپير از منظر فلسف? کلبي بررسي مي‌شود و همچنين اشاره‌اي مي‌شود به ديگر آثار ادبي، از جمله «سفرهاي گاليور» جاناتان سوئيفت و «سرگذشت تام جونز، کودک سرراهي» هنري فيلدينگ و «آليس در سرزمين عجايب» لوئيس کرول و «شب‌زنده‌داري فينگن‌ها» از جيمز جويس، که ميراث کلبي‌مسلکي در آن‌ها به‌نحوي قابل رديابي است.
کتاب «فيلسوفان کلبي» ما را به دنياي فيلسوفاني مي‌برد که با طنز و طعن و شوخ‌طبعي و همچنين خشم و تندي بر قوانين و عرف و عادت‌هاي زمانه‌شان شوريدند و از رسمِ زمانه پيروي نکردند و روشي نامتعارف براي زندگي برگزيدند و به‌شيوه‌اي متفاوت به انسان و جهان نگريستند.
کتاب «فيلسوفان کلبي» از مقدمه و شش فصل تشکيل شده است.
فصل‌هاي شش‌‌گان? کتاب «فيلسوفان کلبي» عبارتند از: «کلبيون باستان و زمان? ايشان»، «ترک آداب و رسوم»، «زندگي وفق طبيعت»، «اتفاق، تقدير، بخت و خويشتن»، «آنارشيست‌ها، دموکرات‌ها، جهان‌وطن‌ها، پادشاهان» و «ميراث کلبي».

دربار? ويليام دزموند، نويسند? کتاب «فيلسوفان کلبي»
ويليام دزموند (William Desmond) استاد دانشگاه و پژوهشگر فلسفه است. او استاد فلسف? دانشگاه ملي ايرلند است.
از آثار ويليام دزموند مي‌توان به کتاب «ستايش فقر به‌سبک يوناني: ريشه‌هاي کلبي‌مسلکيِ باستاني» اشاره کرد.

دربار? ترجم? فارسي کتاب «فيلسوفان کلبي»
کتاب «فيلسوفان کلبي» با ترجم? نرگس تاجيک نشاطيه در نشر ثالث منتشر شده است.
نرگس تاجيک نشاطيه، متولد 1353، پژوهشگر علوم و فلسف? سياسي و مترجم ايراني است. از ترجمه‌هاي او مي‌توان به کتاب‌هاي «زنان در تاريخ انديش? سياسي: از يونان باستان تا ماکياولي»، «فهم فلسف? سياسي در بستر زندگي اجتماعي» و «بيان آزاد و دموکراسي در آتن باستان» اشاره کرد.