کتاب «مرگ قسطي» اثر لويي فردينان سلين
سفري هذياني به قعرِ دوزخ. لويي فردينان سلين در کتاب «مرگ قسطي» ما را وارد يکي از ديوانهوارترين معرکههاي هجوآلود خود ميکند.
کتاب «مرگ قسطي»، با عنوان اصلي Mort à crédit، يکي از بهترين رمانهاي لويي فردينان سلين و از نمونههاي شاخص سبک خاص او در رماننويسي است.
سلين، که استاد نوشتن از شَر و پلشتي است و در آثارش با طنزي سياه و زباني ستيهنده و واژهسازيها و جملهپردازيهايي بديع، از واقعيت تصويري گروتسک ارائه ميدهد و واقعيت را به عرص? هزل و هجو و وهم و کابوس ميکشاند، در کتاب «مرگ قسطي» هرچه از رندي و تجرب? شخصي و هنر نويسندگي که در چنته دارد روي دايره ميريزد تا تباهي و شر را با هم? مضحکه و وحشتش به نمايش بگذارد.
سلين در کتاب «مرگ قسطي» ما را با خود در گردابي از ادبار و تباهي و تحقير و خشم و نفرت و نيرنگ و وهم و کابوس ميگرداند و با سبکي بديع، که آميزهاي از کمدي و تراژدي است، جهاني آشفته و ديوانه و جهنمي و درعينحال مضحک و هجوآلود را به تصوير ميکشد.
متن اصلي کتاب «مرگ قسطي» اولين بار در سال 1936 منتشر شده است.
مروري بر کتاب «مرگ قسطي»
لويي فردينان سلين در کتاب «مرگ قسطي» ماجراي دربهدريهاي پسري به نام فردينان را روايت ميکند. راوي کتاب «مرگ قسطي» همنام نويسنده است و اين رمان هم، مانند ديگر آثار سلين، خصلتي اتوبيوگرافيک دارد.
سلين در ساختوپرداخت حوادث و شخصيتهاي کتاب «مرگ قسطي» از خود و خانواده و کسان و چيزهايي که در زندگي ديده و شناخته و تجربه کرده وام گرفته اما اينها همه را از تخيل و سبک ادبي خود گذر داده و درنهايت اثري به دست داده است که نه يک خودزندگينامه بلکه يک رمان تماموکمال است.
کتاب «مرگ قسطي» از دوران ميانسالي فردينان آغاز ميشود. فردينان، که چنانکه پيشتر اشاره شد راوي رمان است و رمان از زبان او روايت ميشود، پزشکي است خسته و ملول و رند که در محلههاي فقيرنشين طبابت ميکند و با طنزي تلخ و بُرّنده، که هم رنگي از هجو و هزل دارد و هم رنگي از شفقت، لحظههايي از ديدارهايش با بيماران و نيز گذران زندگي روزمرهاش را شرح ميدهد.
بعد از شرحِ زمان حال، که حدود چهل صفح? آغازين کتاب «مرگ قسطي» را شامل ميشود، راوي با همان طنز تلخ و سياه و رندان? بخش آغازين رمان، به نقل خاطرات دوران کودکي و نوجوانياش ميپردازد و از پدرش که کارمندي ناآرام و عصبي بوده و مادر و مادربزرگش که فروشنده بودهاند و دکاني در يک پاساژ داشتهاند سخن ميگويد و از بسيار کسان و چيزهاي ديگر، از جمله از تلاش خانواده تا مهارتي به او بياموزند و او را سرِ کاري بگذارند، از بدبياريهايش در کار و زندگي، از رفتناش به انگليس براي يادگيري زبان انگليسي و دست از پا درازتر برگشتنش به فرانسه و از شاگردي کردنش نزدِ مخترع و روزنامهنگار مفلسِ حقهباز و خيالباف و متوهم و درعينحال دوستداشتنياي به نام کورسيال که اين آخرين ماجراي فردينان، از جذابترين بخشهاي کتاب «مرگ قسطي» است و عرص? حضور يکي از بهترين شخصيتهاي داستاني فرعي که تاريخ رمان به خود ديده است.
از آنجا که کورسيال، کسي که مجلهاي مخصوص اختراعات به نام «ژنيترون» را ميگرداند و راوي بهميانجي دايياش بهشاگردي نزد او ميرود، وارد کتاب «مرگ قسطي» ميشود، جذابيت رمان دوچندان ميگردد. کورسيال اگرچه اواخر کتاب «مرگ قسطي» وارد رمان ميشود اما حضورش بر هم? شخصيتهاي ديگرِ اين رمان سايه ميافکند.
کتاب «مرگ قسطي» داستان جهاني است که در آن، هرکس از دستش بربيايد به ديگري حقه ميزند تا خَر خودش را از پُل بگذراند؛ داستان زيرابزنيها، شياديها، توطئهچينيها، دسيسهها و رذالتها و حماقتهاي آدمي و نيز داستان فقر و استيصال و تحقير و طردشدگي.
سلين در کتاب «مرگ قسطي» زندگي را مضحکهاي کابوسوار ترسيم ميکند که هم هجو و هزل بيکران است و هم رنج و وحشتي بيپايان.
دربار? لويي فردينان سلين، نويسند? کتاب «مرگ قسطي»
لويي فردينان آگوست دتوش (Louis Ferdinand Auguste Destouches)، با نام مستعار لويي فردينان سلين (Louis-Ferdinand Céline)، متولد 1894 و درگذشته به سال 1961، داستاننويس و پزشک فرانسوي بود.
رمانهاي سلين معجونِ غريب و نبوغآميزِ هجو و هزل و طنز و وهم و کابوس و هذيان و جنون و پلشتي و حقهبازي و مهر و کين و شيطنت و شفقت و خشم و تحقيرند و نيز نمودي خلاقانه از سبکپردازي ادبي و نمايش ماهران? زبان. او در رمانهايش، که نمونههاي مثالزدنيِ کمدي سياه هستند، با درهم ريختن قواعد متعارف دستوري و زباني که آميزهاي از زبان محاوره و اصطلاحات عاميانه و واژگان و اصطلاحات ابداعي خود او و نيز واژگان کهن و منسوخ فرانسوي است و با احضار تجربههاي شخصياش به صحن? رمان، صريح و بيرحمانه، تباهيها و شرارتهاي جهان و آدمي را پيش روي خوانندگانش ميگذارد و تصويري سياه و هجوآلود و هولناک از جهان به دست ميدهد.
از آثار لويي فردينان سلين ميتوان به رمانهاي «سفر به انتهاي شب»، «قصر به قصر»، «نمايش افسانهاي براي وقتي ديگر» و «دستهي دلقکها» اشاره کرد.
دربار? ترجم? فارسي کتاب «مرگ قسطي»
کتاب «مرگ قسطي» با ترجمه و مقدم? مهدي سحابي در نشر مرکز منتشر شده است.
مهدي سحابي، متولد 1322 در قزوين و درگذشته به سال 1388، مترجم، روزنامهنگار، نقاش و مجسمهساز ايراني بود. پدرش رانند? کاميون بود و علاقهمند به هنر؛ چنانکه خط نستعليق را خوش مينوشت و شعرهاي زيادي از سعدي از بر داشت. سحابي در هفتسالگي همراه خانوادهاش از قزوين به تهران آمد و در محل? شاپور ساکن شد. ديپلم رياضي را از دبيرستان البرز گرفت و آنگاه براي تحصيل در رشت? نقاشي وارد هنرکد? هنرهاي تزئيني دانشگاه تهران شد. تحصيل را اما نيمهکاره رها کرد و به سربازي رفت. بعد از سربازي براي تحصيل در رشت? کارگرداني سينما به ايتاليا رفت. طي دورهاي کوتاه در «چينه چيتا» با فرانچسکو رزي، کارگردان مطرح ايتاليايي، آشنا شد اما تحصيل در سينما را هم نيمهکاره گذاشت و دوباره تصميم گرفت نقاشي بخواند و اينبار به اين منظور وارد آکادمي هنرهاي زيباي رُم شد. تحصيل نقاشي در رُم را هم اما رها کرد و به فرانسه رفت. در سال 1351 به ايران برگشت تا در سينماي ايران مشغول به کار شود. فضاي سينماي ايران اما او را از کار در سينما نااميد کرد. در همان سال وارد کار روزنامهنگاري شد و بهعنوان مترجم خبري در روزنام? «کيهان» شروع به کار کرد. چون به زبانهاي انگليسي، فرانسه و ايتاليايي مسلط بود در روزنامه به ترجم? گزارش و خبر از اين زبانها و نيز ترجمه از زبان فارسي به آن سه زبان ميپرداخت. گاهي هم با اسم مستعارِ سهراب دهخدا براي صفح? فرهنگي روزنامه نقد فيلم مينوشت.
بعد از انقلاب رفتهرفته از روزنامهنگاري حرفهاي فاصله گرفت و تنها همکاريهايي با برخي نشريات داشت که از آن جمله ميتوان به همکارياش با نشريات «پيام امروز»، «صنعت حملونقل» و مجل? «فيلم» اشاره کرد.
اولين کتابي که با ترجم? مهدي سحابي منتشر شد کتاب «نقاشي ديواري و انقلاب مکزيک» بود که در سال 1352 به چاپ رسيد. اما او زماني بهطور حرفهاي به ترجمه و همچنين به نقاشي و مجسمهسازي رو آورد که از کار حرفهاي مطبوعاتي کناره گرفت.
سحابي آثاري متنوع را از ادبيات کلاسيک و مدرن جهان به فارسي ترجمه کرده است. از مهمترين ترجمههاي ادبي او ترجمههايش از رمانهاي لويي فردينان سلين، از جمله کتاب «مرگ قسطي»، و نيز ترجمهاش از رمان «در جستجوي زمان از دست رفته» مارسل پروست است.
ترجم? سحابي از کتاب «مرگ قسطي» سلين يکي از نمونههاي درخشان کاربرد خلاقان? زبان محاوره و عاميان? فارسي است و خواندن آن، جدا از لذتي که خود اين رمان به خواننده ميدهد، شمهاي از جذابيتهاي زبان و نثر فارسي را نيز به مخاطب فارسيزبان مينماياند و داير? واژگاني مخاطب را گسترش ميدهد.
از ديگر ترجمههاي مهدي سحابي ميتوان به کتابهاي «بابا گوريو»، «مادام بوواري»، «بارون درختنشين»، «قصر به قصر»، «دستهي دلقکها»، «تربيت احساسات» و «مکتب ديکتاتورها» اشاره کرد.
سحابي در داستاننويسي هم دستي داشت. از او سه اثر داستاني به جا مانده که عبارتند از: «ناگهان سيلاب»، «پيچک باغ کاغذي» و «خيابان مارگوتا شماره 110».
