بیگانه

رمان «بيگانه» اثر آلبر کامو
يک رمان کلاسيکِ مدرن دربار? پوچي و ياوگي. رمان «بيگانه»، با عنوان اصلي LEtranger، يکي از مشهورترين و محبوب‌ترين آثار آلبر کامو و از نمونه‌هاي مثال‌زدني و کلاسيک رمان فلسفي است.
کامو در رمان «بيگانه»، با سبک ادبي‌اي که در زمان? خود نو و بديع مي‌نمود و توجه زيادي را از جانب نظريه‌پردازان و منتقدان ادبي برانگيخت، از موضوع پوچي، که در انديشه و فلسف? او جايگاهي ويژه داشت، نوشته است و اين موضوع را با مهارت از خلال داستاني با روايت و جمله‌پردازي‌اي عامدانه سرد و خنثي بيان کرده است.
رمان «بيگانه» اولين کتابِ فهرست صد کتاب برتر قرنِ بيستمِ نشري? «لوموند» است. براساس اين رمان دو فيلم هم ساخته شده که يکي از آن‌ها ساخت? لوکينو ويسکونتي، کارگردان صاحب‌نامِ ايتاليايي، است و در آن مارچلو ماستروياني، بازيگرِ مشهور ايتاليايي، نقش مورسو، شخصيت اصلي رمان، را بازي مي‌کند.
رمان «بيگانه» منبع الهام آثاري موسيقايي و ادبي هم بوده و همچنين در يک بازي ويدئويي به آن ارجاع داده شده است.
متن اصلي رمان «بيگانه» اولين بار در سال 1942 منتشر شده است.

مروري بر رمان «بيگانه»
يکي از وجوه بسيار مشهور رمان «بيگانه» شروع اين رمان است: «مامان امروز مرد. شايد هم ديروز مرده باشد. نمي‌دانم.» رمان «بيگانه» با اين سطرهاي سرد و شوکه‌کننده آغاز مي‌شود. راوي رمان، اين‌سان بي‌تفاوت و به‌سردي از مرگ مادرش سخن مي‌گويد. خبرِ مرگ مادرش را از خان? سالمندان به او داده‌اند و راوي نسبت به اين اتفاق حسّ خاصي ندارد و در ادام? رمان «بيگانه» نيز شاهد اين بي‌حسيِ راوي در موقعيت‌هاي مختلف هستيم.
راوي و شخصيت اصلي رمان «بيگانه» مردي به نام مورسو است؛ مردي منفعل که کامو با خلق او يکي از شخصيت‌هاي داستاني به‌يادماندني را به تاريخ ادبيات داستاني هديه داده است. مورسو آدمي‌ست که نسبت به هيچ‌ چيز احساس و واکنش خاصي ندارد و زندگي‌اش به پوچي مي‌گذرد. او مردي انگار از درون تهي است؛ مردي ساکن الجزاير که هيچ دلبستگي و تعلقي ندارد و سبک روايي رمان «بيگانه» نيز متناسب با چنين شخصيتي و منطبق با پوچيِ حاکم بر رمان است.
در ادام? رمان «بيگانه» مي‌بينيم که پاي جنايتي در رمان به ميان مي‌آيد؛ جنايتي که مورسو مرتکب شده است. او مردي عرب را کشته و حالا بايد بابت اين جنايت محاکمه شود.
رمان «بيگانه» از دو بخش تشکيل شده است. بخش اول اين رمان به زندگي روزمره و پرسه‌زني‌هاي پوچ مورسو، پيش از اينکه کسي را بکشد، اختصاص دارد و بخش بعدي به وقايع پس از قتل مربوط مي‌شود.

دربار? آلبر کامو، نويسند? رمان «بيگانه»
آلبر کامو (Albert Camus)، متولد 1913 در الجزاير و درگذشته به سال 1960، داستان‌نويس، نمايشنامه‌نويس، فيلسوف، جستارنويس و روزنامه‌نگار فرانسوي و برند? جايز? نوبل ادبيات سال 1957 بود.
کامو نويسنده‌اي بود که در آثارش به بيان تأملات فلسفي خود درباب معناي هستي، موقعيت انسان در هستي و مسئوليت او در قبال ديگران و نيز در قبال فجايعي که در جهان اتفاق مي‌افتد مي‌پرداخت.
کامو، چه در قصه‌ها و نمايشنامه‌ها و چه در جُستارها و نوشته‌هاي غيرداستاني‌اش، همواره پرسشهايي بنيادين را دربار? انسان و جهان و مفاهيمي نظير عدالت، اخلاق و خير و شر پيش مي‌کشيد. او همچنين به نقد ايدئولوژي‌ها و نظام‌هاي تماميت‌خواه مي‌پرداخت.
آلبر کامو هم منتقد فاشيسم بود و هم منتقد کمونيسم و ليبراليسم. با قطعيت‌هاي ايدئولوژيک سرِ سازگاري نداشت و معتقد بود خشونت را حتي عدالتخواهانه‌ترين ايدئولوژي‌ها توجيه نمي‌کند. در مواجهه با رويدادهاي سياسي زمانه‌اش و تحليل اين رويدادها، از جمله دربار? جنگ الجزاير، مي‌کوشيد تحت تأثير مواضع احساسي قرار نگيرد و با شکاکيتي انتقادي به مسائل روزگار خود بنگرد.
کامو عمر کوتاهي داشت و پيش از پنجاه‌سالگي در تصادف اتومبيل کشته شد. عمرش اما پُربار بود و در مدتي کم آثار فراواني از خود به جا گذاشت. رمان «بيگانه» از مشهورترين آثار اوست. از ديگر آثار آلبر کامو مي‌توان به کتاب‌هاي «طاعون»، «عصيانگر»، «سوء‌تفاهم» و «کاليگولا» اشاره کرد.
آلبر کامو سه سال پيش از مرگش، يعني در سال 1957، جايزة نوبل ادبيات را دريافت کرد.

دربار? ترجم? فارسي رمان «بيگانه»
رمان «بيگانه» با ترجمه و مقدم? محمدرضا پارسايار در نشر هرمس منتشر شده است.
محمدرضا پارسايار، متولد 1341، مترجم، پژوهشگر و فرهنگ‌نويس ايراني است. پارسايار تحصيلکرده زبان و ادبيات فرانسه و زبانشناسي و مؤلف چند فرهنگ فرانسه به فارسي و فارسي به فرانسه است. او همچنين آثار مهم و ارزنده‌اي را از ادبيات فرانسه، اعم از داستان و شعر، به فارسي ترجمه کرده که از آن ميان مي‌توان به «بينوايان»، «گوژپشت نوتردام»، «ميشل استروگف»، «گل‌هاي رنج»، «زورق مست» و «تهوع» اشاره کرد.
از رمان «بيگانه» ترجمه‌هاي فارسي ديگري هم منتشر شده که از جمل? آن‌ها مي‌توان به ترجم? مشترک جلال آل‌احمد و علي‌اصغر خبره‌زاده، منتشرشده توسط ناشران مختلف، ترجم? خشايار ديهيمي، منتشرشده در نشر ماهي، ترجم? ليلي گلستان، منتشرشده در نشر مرکز، ترجم? کاوه ميرعباسي، منتشرشده در نشر چشمه، و ترجم? اميرجلال‌الدين اعلم، منتشرشده در انتشارات نيلوفر، اشاره کرد.