مامور مخفی

کتاب «مامور مخفي» اثر جوزف کنراد
رماني سياسي که مي‌توان آن را داستاني پليسي هم دانست. کتاب «مامور مخفي» جايگاهي ويژه در بين آثار جوزف کنراد دارد چرا که او در اين رمان به سراغ لايه‌هاي پنهان سياست و قدرت رفته و تصويري از خشونت‌هاي برآمده از بازي‌هاي قدرت را به نمايش گذاشته است.
کتاب «مامورمخفي» مربوط به دوران پختگي جوزف کنراد است و اولين‌بار در سال 1907 منتشر شد. منتقدان کتاب «مامور مخفي» را يکي از بهترين آثار کارآگاهي دانسته‌اند که تاکنون نوشته شده است. رمان «مامور مخفي» داستان جنايي مهيجي است که به توطئه يک سفارتخانه و عواقب وحشتناک انساني آن مربوط است.
داستاني که کنراد در کتاب «مامور مخفي» روايت کرده مورد اقتباس سينمايي هم قرار گرفته است و از جمله مي‌توان به فيلم «خرابکاري» ساخته آلفرد هيچکاک اشاره کرد که فيلمي است در ژانر جنايي و دلهره‌آور که در سال 1936 ساخته شد.
اين اثر کنراد چند دهه پيش براي اولين‌بار و با نام «مامور سري» با ترجمه پرويز داريوش به فارسي منتشر شده بود و ترجمه تازه‌تري از آن با عنوان «مامور مخفي» با ترجمه سهيل سمي به چاپ رسيده است.

مروري بر کتاب «مامور مخفي»
خشونت و تروريسم به عنوان اموري مذموم شناخته مي‌شوند اما وقتي که صاحبان قدرت در نزاع سياسي دست به خشونت بزنند از آن با عنوان خشونت مشروع و قانوني ياد مي‌شود. اما چگونه شکلي از خشونت مشروع قلمداد مي‌شود و شکل ديگري از آن نامشروع؟ جوزف کنراد در رمان «مامور مخفي» مرز ميان خشونت مشروع و نامشروع را مخدوش مي‌کند و نشان مي‌دهد که در بازي‌هاي پنهان قدرت يک خرابکار حرفه‌اي مي‌تواند به استخدام يک سفارتخانه درآيد تا بهانه‌اي براي سرکوب معترضان در اختيار نيروهاي پليس قرار بدهد.
داستاني که کنراد در کتاب «مامور مخفي» نوشته مضموني دارد که همچنان معاصر و امروزي به نظر مي‌رسد. در اين رمان با جهاني پرهرج و مرج روبروييم که وقوع هر اتفاقي در آن محتمل است.
کتاب «مامور مخفي» تنها داستاني از کنراد است که وقايعش در لندن مي‌گذرد. کنراد با اين رمان سطحي ديگر از توانايي‌اش در به کار گرفتن نثر داستاني و نبوغش در داستان‌نويسي را نشان داده است.
کنراد نويسنده‌اي است که او را مرد معجزه زبان ناميده‌اند. سهيل سمي، مترجم کتاب «مامور مخفي»، در ابتداي اين اثر نوشته که کنراد به عنوان نويسنده‌اي لهستاني خيلي دير زبان انگليسي آموخت اما امروز يکي از بهترين نثرنويسان ادبيات انگليسي به شمار مي‌رود.
داستان‌هاي کنراد اغلب از تحرکي باشکوه برخوردارند و از منظري متمايز و خاص نوشته شده‌اند. داستان‌هاي او به لحاظ شيوه روايت آثاري رئاليستي هستند و اين ويژگي‌ها در کتاب «مامور مخفي» هم وجود دارند.
رمان «مامور مخفي» را برخي اولين تريلر سياسي جهان ناميده‌اند. در ماجراهاي اين رمان با جاسوسان، توطئه‌گران، پليس‌هاي زيرک، قتل، توطئه و بمب‌گذاري سروکار داريم.
در بخشي از داستان «ماور مخفي» مي‌خوانيم: «بايد پانسيون را ترک مي‌کردند. به‌ نظر مي‌رسيد اداره‌ آنجا ديگر عملي نيست. اين کار براي آقاي ورلاک خيلي دست‌و‌پاگير بود. چرخاندن آنجا با شغل دوم او نيز سازگاري نداشت. البته نمي‌گفت شغل ديگرش چيست. اما بعد از نامزدي با ويني، هر روز به خود زحمت مي‌داد و قبل از ظهر بلند مي‌شد و از پله‌هاي زيرزمين پايين مي‌رفت و در اتاق صبحانه در طبقه‌ پايين، جايي که مادر ويني به هستي بي‌تحرکش ادامه مي‌داد، با او با خوشرويي برخورد مي‌کرد. گربه را نوازش مي‌کرد، آتش را کمي زيرورو مي‌کرد و ناهارش را همان‌جا برايش مي‌آوردند. بعد فضاي راحت، دنج و بيش‌و‌کم دم‌کرده‌ خانه را با اکراه آشکار ترک مي‌کرد و درهرحال، تا چند ساعت بعد از فرارسيدن شب به خانه برنمي‌گشت. برعکس رسم آقايان اصيل، هيچ‌وقت پيشنهاد نمي‌داد که ويني را به تماشاي نمايش ببرد. غروب‌ها درگير بود. يک بار به ويني گفت کارش به‌نحوي‌ سياسي است. به ويني هشدار داد که بايد با رفقاي سياسي‌اش خيلي خوب رفتار کند و ويني با نگاهي صادقانه و رازآميز جواب داد که صدالبته همين کار را خواهد کرد.»

درباره جوزف کنراد نويسنده کتاب «مامور مخفي»
جوزف تئودور کنراد کورژنيوفسکي در سوم دسامبر 1857 در خانواده‌اي مرفه، که ساکن بخش لهستاني‌نشين اوکراين امروزي بودند، متولد شد. در زمان تولد کنراد، لهستان هنوز کشوري مستقل نبود و اين سرزمين بين روس‌ها، پروس‌ها و اتريش‌مجارستان آن زمان تقسيم شده بود. پدر جوزف کنراد، از نويسندگان مطرحي بود که از استقلال لهستان حمايت مي‌کرد و به همين دليل دستگير و به چرنيگوف اوکراين تبعيد شده بود. جوزف نيز در اين سفر تحميلي همراه خانواده‌اش بود و در دوران تبعيد هم‌صحبتي جز پدرش و ادبيات نداشت. او در اين دوران و به خصوص به واسطه آشنايي‌اش با مناسبات سياسي و جوامع انساني از طريق صحبت‌هاي پدرش، نگاهي بدبينانه نسبت به ذات انسان پيدا کرد. پدر و مادر کنراد به خاطر ابتلا به سل از دنيا رفتند و سرپرستي کودک يتيم به دايي‌اش واگذار شد که طبعي ملايم و محافظه‌کار داشت اما عمل‌گرا بود. کنراد در نوجواني به زندگي روي دريا علاقه زيادي نشان داد. در هفده‌سالگي به مارسي فرانسه رفت تا آموزش دريانوردي ببيند و ديگر به لهستان برنگشت. دو سال پس از اين او به عنوان خدمه کشتي سنت‌آنتوان به امريکا و کارائيب سفر کرد که تجربه اين سفر در رمان «نوسترومو» بازنمايي شده است. کنراد پس از مدتي به خدمت نيروي تجاري دريايي انگلستان درآمد و از اين طريق با زبان انگليسي هم آشنا شد. زندگي کنراد شامل سفر کردن و نوشتن بود و او نحستين رمانش را هم به زبان انگليسي نوشت. کنراد بهترين آثارش را زماني نوشت که روي رود کنگو کار مي‌کرد و در آنجا بود که عواقب استعمار را از نزديک مشاهده کرد و اين مشاهده ردي عميق بر آثارش برجاي گذاشت. کنراد زندگي پرفرازونشيبي داشت و در ايام پاياني عمرش گرفتار انزوا و افسردگي شد و در نهايت در ماه اوت 1924 بر اثر درد سينه و تنگي نفس به بستر افتاد و چند روز بعد، به‌علت غفلت و بي‌توجهي پزشکان، از دنيا رفت. «از چشم غربي»، «دل تاريکي»، «طوفان دريا»، «مامور سري»، «لرد جيم» و «قصه‌هاي آشوب» برخي از آثار کنراد است که به فارسي منتشر شده‌اند.

درباره ترجمه کتاب «مامور مخفي»
کتاب «مامور مخفي» با ترجمه سهيل سمي در نشر برج منتشر شده است.
سهيل سمي، متولد 1349، مترجم پرکار و معاصر ايراني است. او پس از پايان تحصيلات ابتدايي و متوسطه براي ادامه تحصيل از قائم‌شهر به تهران آمد و در دانشگاه‌هاي علامه طباطبايي و دانشگاه تهران به تحصيل در رشته زبان و ادبيات انگليسي پرداخت. سمي پس از آن به صورت حرفه‌اي به ترجمه مشغول شد و تاکنون آثار زيادي در زمينه ادبيات داستاني، تاريخ و روان‌شناسي به فارسي برگردانده است. «سلاخ‌خانه شماره پنج»، «چيزهايي مانند عشق»، «فقط يک داستان»، «در انتظار گودو»، «اتاق جيکب» و «بانوي پيشگو» عناوين برخي از ترجمه‌هاي سمي هستند.