و کسی نمی داند در کدام زمین می میرد - روایتی از سفر به کاتماندو، بامیان، تفلیس، آتن، هرات، کابل، جنوا و...

کتاب و کسی نمی داند در کدام زمین می میرد نوشته مهزاد الیاسی بختیاری

سفرهایی در دلِ زندگی و مرگ. کتاب و کسی نمی داند در کدام زمین می میرد: روایتی از سفر به کاتماندو، بامیان، تفلیس، آتن، هرات، کابل، جنوا، قونیه، مون‌پولیه» نوشته مهزاد الیاسی بختیاری، جُستارهایی است ماحصل سفر در مکان و سفر در درون. در کتاب و کسی نمی داند در کدام زمین می میرد با سفرنامه در معنای مرسوم و کلاسیک آن مواجه نیستیم، بلکه با سفرنامه‌ای مواجهیم که جغرافیا در آن نقطه عزیمتی است برای سفر در درون خود و دیگران و سفر در معنای پنهان در پس اقلیم‌ها و مکان‌ها و سفر در معنای مفاهیمی بنیادین که انسان در زندگی با آن‌ها مواجه است.

کتاب «و کسی نمی‌داند در کدام زمین می‌میرد» تأملاتی است که باب آن‌ها با سفر است که گشوده می‌شود. تأملاتی درباره زندگی و مرگ و عشق و هویت و جنگ و خشونت و فقدان و اندوه و شادی و همه حس‌ها و مفاهیمی که آدمی همیشه و در همه اعصار با آن‌ها درگیر بوده و هست. کتاب و کسی نمی داند در کدام زمین می میرد همچنین بیانی از تجربه جهان سومی بودن است و روایتی از مسائل انسان جهان سومی.

مروری بر کتاب و کسی نمی داند در کدام زمین می میرد

در کتاب و کسی نمی داند در کدام زمین می میرد پابه‌پای نویسنده، کوله‌پشتی‌ای به‌دوش، به شهرهایی در نپال و افغانستان و ترکیه و یونان و گرجستان و ایتالیا و فرانسه و همچنین شهرهایی از ایران سفر می‌کنیم، با آدم‌ها و موقعیت‌های مختلف مواجه می‌شویم و نیز به تأمل در احوال خود و دیگران و تأمل در جهان و کارِ جهان می‌نشینیم و اوضاع امروز دنیا را رصد می‌کنیم. کتاب و کسی نمی داند در کدام زمین می میرد مواجهاتی است میان انسان‌ها و فرهنگ‌ها و روایت‌هایی از تضادها و اشتراکات فرهنگی. روایت‌هایی از همدلی‌هایی در عین ناهمزبانی و نیز روایت‌هایی از احساس اندوه و تنهایی.

مهزاد الیاسی بختیاری در کتاب و کسی نمی داند در کدام زمین می میرد ما را با خود به افغانستانی که باز به تصرف طالبان درآمده است، به جشن شیوا در کاتماندو، به روستای پدری خود در چهارمحال و بختیاری، به ارتفاعات دماوند، به استانبول و به شهرها و مناطقی دیگر از ایران و جهان می‌برد و از تأملات خود در حین این سفرها سخن می‌گوید. سفرهایی که شرح‌شان، به زبانی قصه‌وار و شاعرانه و آمیخته با طنز و اندوه، در کتاب «و کسی نمی‌داند در کدام زمین می‌میرد» آمده است، تلاقی‌ای هستند میان درون و برون. در این کتاب، مشاهدات بیرونی نویسنده، از حس‌ها و تأملات درونی او گذر می‌کنند و آن‌گاه مکتوب و به ما منتقل می‌شوند. مرگ و زندگی و شادی و اندوه از مضامین اصلی جستارهای کتاب و کسی نمی داند در کدام زمین می میرد هستند.

کتاب «و کسی نمی‌داند در کدام زمین می‌میرد» از مقدمه ناشر و پانزده جستار تشکیل شده است. جُستارهای پانزده‌گانه کتاب و کسی نمی‌داند در کدام زمین می‌میرد عبارتند از: «وقتی زمان در پاشوپاتینات ناگهان ایستاد»، «بودا، به همان اندازه که نیست، هست»، «غریبه‌ای در سرزمین خودت»، «مرزهایی که نمی‌دیدم»، «دماوند می‌توانست به آنی بزند له‌مان کند»، «سفر در جاده‌ای که نمی‌شناسی»، «چه سرسبز بود دره‌ی من»، «هسته‌ی تپنده‌ی ترس‌و‌لرز»، «افسانه‌ی 1900 در گالاتا»، «حتی برای گریه هم وقت نداشت»، «اکنون چشم‌به‌راه است و چشم‌به‌راه»، «از درب حُسن»، «اگر کلمه نبود چه می‌کردیم؟»، «اجتماع سوگوار تجربه‌های پریده‌رنگ» و «شاید نوشتن تنها راه نجات باشد».

آن‌چه می‌خوانید بخشی از جستار «بودا، به همان اندازه که نیست، هست» از کتاب و کسی نمی داند در کدام زمین می میرد است؛ جستاری که شرح سفرِ نویسنده به بامیان افغانستان است، در زمانی که طالبان دوباره در این کشور به قدرت رسیده‌اند: «گاهی این‌جا و آن‌جا طالبی را می‌بینم که مات‌ومبهوت، هدفی نامعلوم در آسمان را با تفنگش نشانه گرفته است. اغلب کم‌سن‌وسال‌اند. رابطه‌شان با تفنگ بی‌نهایت عاشقانه و شخصی است. هنوز صدای خنده‌های سرخوشانه‌ی دو طالبِ نوجوانی که در پنجشیر یک قوطی فلزی را سیبل کرده بودند، در گوشم هست. دیدن طالبی که غرق دنیای خودش، با دقت و ظرافت، تفنگش را با یک دستمال پارچه‌ای چرب‌وچیل تمیز می‌کند صحنه‌ای عادی است. یک بار طالبی را دیدم که در رستورانی تنهایی نشسته بود و غذا می‌خورد و رایفلش را در آغوش داشت. حاضر نبود حتی لحظه‌ای به دیوار تکیه‌اش بدهد تا لقمه‌ی غذا را راحت‌تر بردارد. تفنگ را مثل معشوق به خودش چسبانده بود یا مثل بچه‌ی چندماهه‌ای که دست مادرش باشد.»

کتاب و کسی نمی داند در کدام زمین می میرد: روایتی از سفر به کاتماندو، بامیان، تفلیس، آتن، هرات، کابل، جنوا، قونیه، مون‌پولیه» در نشر اطراف منتشر شده است.

درباره مهزاد الیاسی بختیاری، نویسنده کتاب و کسی نمی داند در کدام زمین می میرد

مهزاد الیاسی بختیاری، متولد 1361، روزنامه‌نگار، جُستارنویس و ویراستار ایرانی است. او دارای لیسانس و فوق لیسانس انسان‌شناسی از دانشگاه تهران است و همکاری با سایت‌ها و نشریات مختلف، از جمله روزنامه «شرق»، را در کارنامه کاری خود دارد.

کتاب و کسی نمی‌داند در کدام زمین می میرد اولین کتاب منتشرشده از مهزاد الیاسی بختیاری است.