دختر استالین 2 جلدی

کتاب «دختر استالين» اثر رزماري ساليوان، ترجمه بيژن اشتري، نشر ثالث
زندگي‌نامه سوتلانا عليلويوا، دختر استالين، که اگرچه بر پايه مستدات تاريخي نوشته شده اما روايت کتاب به گونه‌اي است که مي‌توان آن را يک رمان هم در نظر گرفت. کتاب «دختر استالين» در سال 2016 منتشر شد و مورد توجه قرار گرفت و جوايزي از جمله جايزه پلوتارک، آر. بي. سي تيلور و هيلاري وستون به دست آورد. اين کتاب همچنين در فهرست بهترين کتاب‌هاي روزنامه «ديلي ميل» هم بود.
رزماري ساليوان پنج سال مشغول تحقيق و پژوهش براي نوشتن زندگينامه سوتلانا عليلويرا در کتاب «دختر استالين» بوده است.
کتاب «دختر استالين» حاصل مصاحبه‌هاي مفصل و پرتعدادي است که نويسنده کتاب با اعضاي خانواده و دوستان و آشنايان سوتلانا در کشورهاي مختلف انجام داده است؛ از مسکو و گرجستان گرفته تا امريکا و هندوستان و سوييس و بريتانيا.
ساليوان براي نوشتن کتاب «دختر استالين» علاوه بر اين مصاحبه‌ها و اطلاعاتي که خود به دست آورده از نامه‌هاي شخصي سوتلانا و مخاطبان نامه‌ها، اسناد محرمانه آرشيوهاي سيا، کا گ ب، حزب کمونيست شوروي و.. استفاده کرده است.
کتاب «دختر استالين» مي‌تواند طيف گسترده‌اي از خوانندگان داشته باشد؛ از علاقه‌مندان به تاريخ و زندگينامه گرفته تا علاقه‌مندان داستان‌ها و رمان‌هايي که در بستري تاريخي روايت مي‌شوند.

مروري بر کتاب «دختر استالين»
رزماري ساليوان در کتاب «دختر استالين» زندگي سوتلانا عليلويوا را از لحظه تولد تا لحظه مرگش پي گرفته است.
در کتاب «دختر استالين» با روايتي منسجم و خواندني از سير زندگي پرفراز و نشيب سوتلانا عليلويوا روبرو هستيم. رزماري ساليوان به خوبي با شعر و ادبيات آشنا است و اين نکته در نوشتن کتاب‌هاي زندگينامه به او کمک کرده است. در کتاب «دختر استالين» نيز شيوه روايت به گونه‌اي است که مي‌توانيم بگوييم با اثري داستاني سروکار داريم و به قول مترجم کتاب، «اين رماني است که حوادثش در يک پس‌زمينه تاريخي بزرگ رخ مي‌دهد: شوروي زمان استالين و جنگ جهاني دوم و سپس دوره خروشچف و جنگ سرد و نهايتا فروپاشي شوروي.»
برخي منتقداني که به بررسي کتاب «دختر استالين» پرداخته‌اند معتقدند که اين کتاب پس از کتاب «اميد عليه اميد» ماندلشتام بهترين زندگينامه‌اي است که در چند دهه اخير حول موضوع شوروي نوشته شده است.
رزماري ساليوان در پيشگفتار کتاب «دختر استالين» به موقعيت خطير سوتلانا عليلويوا اشاره کرده است. به اينکه او هر چقدر تلاش کرد هيچ گاه نتوانست خودش را از زير سايه پدرش خارج کند: «هرجا بروم، خواه استراليا باشد خواه جزايري دوردست، هميشه زنداني سياسي نام پدرم خواهم بود.»
زندگي سوتلانا عليلويوا در شوروي دردناک بود. در کتاب «دختر استالين» مي‌بينيم که او چه مصايبي را در سال‌هاي کودکي و نوجواني‌اش را پشت سر گذاشته بود. مادرش، نادژدا عليلويوا، زماني که سوتلانا تنها شش سال و نيمش بود خودکشي کرد. سير پاکسازي‌ها حتي به خانواده خود او هم کشيده بود.
با مرگ استالين شکل ديگري از مسايل دامن‌گير زندگي سوتلانا شد. ساليوان در کتاب «دختر استالين» مي‌گويد پس از مرگ پدر سوتلانا در 1953 تراژدي‌ها ادامه پيدا کرد. برادر بزرگ‌ترش، واسيلي، دستگير و سرانجام به خاطر اعتياد شديد به الکل در 1962 درگذشت. دوستان روشنفکر سوتلانا در اواسط دهه 1960 دستگير و به اردوگاه‌هاي کار اجباري فرستاده شدند. سرانجام بارقه اميدي در زندگي سوتلانا شکل گرفت اگرچه اين نيز زودگذر بود. او توانست رابطه‌اي آرام و شاد با يک مرد هندي برقرار کند و آنها پس از مدتي تصميم به ازدواج گرفتند اما مقامات بلندپايه شوروي مانع ازدواج او با يک تبعه خارجي شدند.
در کتاب «دختر استالين» مي‌بينيم که زندگي سوتلانا تا چه حد پرتلاطم بوده است. يکي از نقاط قابل توجه زندگي او اين بود که او در اواسط عمرش، در چهل و يک سالگي، تصميم گرفت به امريکا پناهنده شود. او در عصر روز ششم مارس 1967 وارد سفارت امريکا در دهلي‌نو شد و درخواست پناهندگي داد. او مي‌خواست از نظارت و کنترل مقامات شوروي در زندگي‌اش خلاص شود. اما امريکا از بيم اينکه اين کار به بي‌ثباتي رابطه با شوروي منجر مي‌شود حاضر به پذيرش درخواست سوتلانا نشد. او سرانجام توانست با ويزاي جهانگردي وارد امريکا شود. او درواقع مشهورترين پناهنده سياسي شوروي در امريکا بود. او در امريکا هم حوادث مختلفي پشت سر گذاشت از جمله اينکه ثروتي به دست آورد و آن را از دست داد.
نويسنده کتاب «دختر استالين» در وصف سوتلانا مي‌گويد که او شباهت کمي به پدرش داشت. به خشونت هيچ اعتقادي نداشت و آدم بسيار خطرپذيري بود و به زندگي عشقي متعهدانه داشت و برخلاف همه توقعات فرد خوش‌بيني بود اگرچه در طول دوره زندگي‌اش شاهد قساوت‌هاي قرن بيستم به جانکاه‌ترين شيوه‌هاي ممکن بود و شخصا وجه تيره و تار تجربه انساني را ديده و لمس کرده بود؛ تجربه‌اي که تنها معدودي از آدم‌ها توانسته بودند اين چنين به صورت مستقيم با آن مواجه شوند. سوتلانا در وسط نبرهاي قدرت دوره جنگ سرد، مابين دو دنياي شرق و غرب گير افتاده بود و بايد گفت که هيچ کدام از اين دو برخورد خوبي با او نکردند. او مجبور شد به تدريج ياد بگيرد که غرب چگونه عملکردي دارد. اين فرايند يادگيري در نوع خودش جالب، اما غالبا غم‌انگيز بود.

درباره رزماري ساليوان نويسنده کتاب «دختر استالين»
رزماري ساليوان، متولد 1947، شاعر و زندگي‌نامه‌نويس کانادايي و استاد بازنشسته دانشگاه تورنتو است. او پس از تحصيلات متوسطه با بورس تحصيلي به دانشگاه مک گيل رفت و نهايتا مدرک دکتري خود را از دانشگاه ساسکس دريافت کرد. ساليوان سپس مشغول تدريس شد و در کنار آن به نويسندگي هم پرداخت. او پس از مدتي دريافت که علاقه زيادي به نوشتن زندگينامه دارد و چندين کتاب در اين زمينه نوشت که با استقبال هم روبرو شدند.

درباره ترجمه کتاب «دختر استالين»
کتاب «دختر استالين» با ترجمه بيژن اشتري توسط نشر ثالث منتشر شده است.
بيژن اشتري، متولد 1342، مترجم ايراني است که عمدتا کتاب‌هايي در زمينه تاريخ ترجمه کرده است. او فارغ‌التحصيل رشته ميکروب‌شناسي از دانشگاه تهران است اما علاقه‌اش به تاريخ سبب شده به سراغ ترجمه برود. «ادبيات عليه استبداد»، «حرمسراي قذافي»، «اميد عليه اميد»، «دختر استالين» و «خودآموز ديکتاتورها» برخي از ترجمه‌هاي او هستند.