کلمبا و دو داستان دیگر

کتاب «کُلُمبا و دو داستان ديگر» اثر پروسپِر مِريمه
ترجم? سه داستان از پروسپر مريمه به‌همراه تحليلي از پاتريک بِرتيه بر اين داستان‌ها. کتاب «کُلُمبا و دو داستان ديگر» شامل سه داستان از مريمه است که هرسه به‌نحوي، به‌لحاظ مضمون و درونمايه، با يکديگر مرتبط هستند اگرچه هر يک داستاني مستقل به‌شمار مي‌آيند.
هرسه داستاني که از مريمه در کتاب «کلمبا و دو داستان ديگر» آمده دربار? خشونت و قساوت و بي‌رحمي آدمي‌اند و دربار? قتل و عمل شَريرانه. مريمه در هرکدام از داستان‌هاي کتاب «کلمبا و دو داستان ديگر»، از خلال داستاني مستقل از دو داستان ديگر کتاب، از خشونت و رذالت سخن گفته و به بياني ديگر به سه شيوه به يک موضوع پرداخته و از انگيزه‌ها و عوامل مختلفي نوشته است که آدمي را به رذالت و ارتکاب خشونت و قتل مي‌کشانند.

مروري بر کتاب «کلمبا و دو داستان ديگر»
قصه‌هاي «ماتِئو فالکُن»، «ونوس شهر ايل» و «کُلُمبا» سه قصه‌اي هستند که از مريمه در کتاب «کلمبا و دو داستان ديگر» مي‌خوانيد.
مريمه در داستان‌هاي کتاب «کلمبا و دو داستان ديگر» نشان مي‌دهد که آدم‌ها، هرچقدر هم که شريف و درستکار باشند، چطور در شرايطي مي‌توانند خشونت را توجيه کنند و رفتارهايي به‌شدت خشن و بي‌رحمانه و هولناک و رذيلانه و باورنکردني از خود بروز دهند.
هنر مريمه در هرسه داستان کتاب «کلمبا و دو داستان ديگر» در اين است که راوي داستان‌هاي او در اين کتاب به‌خونسردي از فضاي رئال و توصيف زندگي روزمره وارد فضايي خشونت‌بار مي‌شود و اين‌گونه خشونت به‌نحوي نمايش داده مي‌شود که گويي جزوي از همان زندگي روزانه است.
در داستان‌هاي کتاب «کلمبا و دو داستان ديگر» با راوياني مواجهيم که از بيرون به ماجرا نگاه مي‌کنند و اين فرصتي به نويسنده مي‌دهد که نوعي فاصله‌ بين روايت و موضوع تراژيک روايت ايجاد کند و اين‌گونه تأثير تراژدي را بيشتر کند و ضربه‌اي کاري‌تر به خواننده وارد کند. راوي داستان‌هاي کتاب «کلمبا و دو داستان ديگر» به‌آرامي و بي‌شتاب قصه‌اش را روايت مي‌کند و آرام‌آرام به اصل موضوع مي‌رسد و خواننده را از حاشيه به اصل مي‌کشاند و تصويري موحش از آدمي را براي او به نمايش مي‌گذارد.
در قصه‌هاي کتاب «کلمبا و دو داستان ديگر» با نمودهاي مختلف خشونت و وجوهي بس ترسناک و بي‌رحمانه از آن مواجهيم. در اين کتاب هم داستان شريرانه و هولناکي دربار? فرزندکُشي مي‌خوانيم و هم داستان‌هايي دربار? خشونت برآمده از عطش انتقام. در يک داستان ماجراي مردي را مي‌خوانيم که پسرش را به قتل مي‌رساند. در داستاني هم پاي مجسم? ونوس اساطيري در ميان است و اين مجسمه عامل خشونت است و در داستاني ديگر شخصيتي را داريم که با فکر انتقامِ مرگِ پدرش کلنجار مي‌رود و دو زن در اطرافش هستند که يکي‌شان مي‌کوشد او را از انتقام بازدارد و ديگري که خواهرِ اوست به انتقام وسوسه‌اش مي‌کند و حقه به کار مي‌زند تا برادرش را به انتقام ترغيب کند.
آنچه مي‌خوانيد بخشي از داستان «ماتئو فالکن» از کتاب «کلمبا و دو داستان ديگر» است: «در سال ... 18 که در کُرس بودم، ماتِئو فالکُن در نيم فرسنگي بيشه خانه داشت. در ديار خويش مرد نسبتاً ثروتمندي به‌شمار مي‌آمد که شرافتمندانه مي‌زيست، يعني کاري نمي‌کرد و اموراتش از محصول گله‌هايش مي‌گذشت که شبانانِ کوچ‌نشين در کوه‌هاي منطقه به چرا مي‌بردند. وقتي او را ملاقات کردم، يعني دو سال پس از واقعه‌اي که قصد روايتش را دارم، ظاهراً بيش از پنجاه سال نداشت. مردي کوتاه ولي تنومند را در نظر بياوريد با موهايي ژوليده و سياه همچون شبق، دماغ خميده، لباني باريک، چشماني درشت و تيز و رخساري چغر همچون آستر چکمه. مهارتش در تيراندازي با تفنگ حتي در اين سرزمين، که تيراندازان خوب فراوان‌اند، فوق‌العاده بود. براي مثال ماتِئو هرگز به قوچي که همراه بزغاله‌هايش بود شليک نمي‌کرد، ولي قوچي تنها را از فاصل? صدوبيست پايي با گلوله‌اي در سر يا در شانه، از پا در مي‌آورد. قادر بود شب‌هنگام هم به سهولت روزِ روشن از تفنگ استفاده کند. داستاني از مهارت او برايم تعريف کردند که شايد براي کسي که به کُرس سفر نکرده، باورش سخت باشد. شمعي را پشت کاغذ شفافي به انداز? يک بشقاب و در فاصل? هشتاد پايي قرار مي‌دادند. او نشانه مي‌گرفت، سپس شمع را خاموش مي‌کردند و پس از يک دقيقه، در تاريکي کامل ماشه را مي‌فشرد و با چهار شليک سه سوراخ در کاغذ ايجاد مي‌کرد.
ماتِئو فالکُن با چنين استعداد فوق‌العاده‌اي که داشت شهرت فراواني کسب کرده بود. گفته مي‌شد همانطور که دوست خوبي است دشمن خطرناکي هم هست. البته آدم خيّري بود و در منطق? پورتووِکيو با همه در صلح و آشتي زندگي مي‌کرد. ولي مي‌گفتند در کرت که از آنجا زن گرفته بود، رقيبش را که در جنگ هم مانند عشق خطرناک به حساب مي‌آمد، قدرتمندانه از سر راه برداشته بود. به هر حال شليک گلوله‌اي را که هنگام تراشيدن ريش در برابر آيينه‌اي که به پنجره آويزان بود او را از پا در آورد، به ماتِئو نسبت مي‌دادند.»

دربار? پروسپِر مِريمه، نويسند? کتاب «کلمبا و دو داستان ديگر»
پروسپر مريمه (Prosper Mérimée)، متولد 1803 و درگذشته به سال 1870، داستان‌نويس، مورخ، مترجم و باستان‌شناس فرانسوي بود. مريمه نويسنده‌اي رمانتيک و از پيشگامان رمان کوتاه و نيز چهره‌اي مهم در تاريخ حفاظت از معماري بود.
شهرت مريمه بيشتر به‌خاطر رمان کوتاه «کارمن» است. او در ترجم? ادبيات کلاسيک روسيه به فرانسوي هم دستي داشت و آثاري از پوشکين، گوگول و تورگنيف را از روسي به فرانسوي ترجمه کرد.
از ديگر آثار پروسپر مريمه مي‌توان به داستان «لوکيس» اشاره کرد.

دربار? ترجم? فارسي کتاب «کلمبا و دو داستان ديگر»
کتاب «کُلُمبا و دو داستان ديگر» با ترجم? شهلا خسروشاهي، همراه با تحليل پاتريک بِرتيه بر سه داستاني که در اين کتاب آمده، در انتشارات فرهنگ معاصر منتشر شده است.
شهلا خسروشاهي مترجم ايراني است. از ترجمه‌هاي او مي‌توان به کتاب‌هاي «پرومِته: زندگي بالزاک» و «فرهنگ اساطير يونان و رُم» اشاره کرد.