کارمن و چند داستان دیگر

کتاب «کارمن و چند داستان ديگر» اثر پروسپر مريمه
مشهورترين قص? پروسپر مريمه، به‌همراه پنج داستان ديگر از او. کتاب «کارمن و چند داستان ديگر» ترجم? فارسي شش داستان از پروسپر مريمه است. داستان «کارمن»، که درواقع يک رمان کوتاه است، مشهورترين داستان کتاب «کارمن و چند داستان ديگر» و از مهمترين و معروف‌ترين آثار مريمه و اثري مهم و کلاسيک در تاريخ ادبيات داستاني است.
براساس داستان «کارمن» اپرايي معروف هم توسط ژرژ بيزه ساخته شده. اين داستان دستماي? انواع اقتباس‌هاي سينمايي هم بوده که از جمل? آن‌ها مي‌توان به اقتباس‌هاي چارلي چاپلين، رائول والش و ارنست لوبيچ اشاره کرد.
در کتاب «کارمن و چند داستان ديگر» با نمونه‌هايي از آثار يکي از نويسندگان مهم و کلاسيک ادبيات فرانسه آشنا مي‌شويم.

مروري بر کتاب «کارمن و چند داستان ديگر»
چنانکه پيش‌تر نيز اشاره شد کتاب «کارمن و چند داستان ديگر» ترجم? فارسي شش داستان از پروسپر مريمه را دربردارد و داستان بلند يا رمان کوتاه «کارمن» مشهورترين داستان از مريمه است که ترجم? آن در اين کتاب آمده.
ديگر داستان‌هاي کتاب «کارمن و چند داستان ديگر» عبارتند از: «ونوس شهر ايل»، «ماتئو فالکونه»، «تامانگو»، «بازي نرد» و «گلدان اِتروسکي».
رمان کوتاه «کارمن» از مجموع? «کارمن و چند داستان ديگر» با الهام از سفري نوشته شده که مريمه به اسپانيا داشته است.
شخصيت اصلي داستان «کارمن» يک زن کوليِ فالگيرِ شهرآشوب و فتنه‌گر به نام کارمن است که در کارهاي خلاف دست دارد و داستان دربار? ماجراهايي است که پيرامون اين زن و به‌واسط? حضور او و جاذبه و افسون و فتنه‌گري‌هايش رقم مي‌خورد. رمان کوتاه «کارمن» رماني پرحادثه است که در آن از پيچيدگي‌ها و بي‌تابي‌هاي آدمي و سرکشي و بدويت و خشونت و شَر و شورِ مهارناپذير نهفته در درون انسان سخن رفته است. در اين رمان با امور تباه، شخصيت‌هاي تباه و سرنوشت‌هايي تباه مواجهيم و نيز با مواجه? تمدن و بدويت و افسوني مرموز و هراس‌آلود و خشونت‌بار که در بدويت نهفته است.
فصل پاياني رمان کوتاه «کارمن» هم به توضيحات نويسنده دربار? کولي‌ها و ارائ? اطلاعاتي تاريخي دربار? آن‌ها اختصاص دارد.
به‌طور کلي هم? داستان‌هاي مريمه در کتاب «کارمن و چند داستان ديگر» داستان‌هايي با روايت‌هايي جذاب و پرکشش هستند که خواننده را تا به آخر با خود همراه نگه مي‌دارند.
آن‌چه مي‌خوانيد بخشي از داستان «کارمن» از کتاب «کارمن و چند داستان ديگر» است: «همين‌که تنها شديم، دختر کولي از صندوقش ورق‌هايي بيرون آورد که به نظر مي‌رسيد زياد استفاده شده باشند، به‌علاو? يک آهنربا، آفتاب‌پرستي خشک‌شده و چند وسيل? ضروري ديگر براي هنرش. سپس به من گفت با دست چپ و به‌کمک سکه‌اي ورقي انتخاب کنم و بعد مراسم جادويي آغاز شد. ذکر پيشگويي‌هايش فايده‌اي ندارد، اما دربار? نحو? عملکردش، بديهي بود که در ساحرگي به کمال رسيده بود.
متأسفانه کمي بعد مزاحممان شدند. در ناگهان با خشونت باز شد و مردي که تا چشم‌ها در پالتويي قهوه‌اي پيچيده شده بود داخل اتاق آمد و هم‌زمان دختر کولي را با لحني نه‌چندان دل‌انگيز خطاب قرار داد. سخنانش را درک نمي‌کردم، اما لحن صدايش نشان مي‌داد که خلقش بسيار تنگ است. زن چينگانه با ديدنش نه حيرتي از خود نشان داد و نه خشمي، اما به پيشوازش شتافت و با پرحرفي‌اي شگفت‌انگيز به زباني مرموز که پيش از آن نيز مقابلم به کار برده بود چند جمله‌اي به او گفت. کلم? پايلو که مرتب تکرار مي‌شد تنها کلمه‌اي بود که فهميدم. مي‌دانستم کولي‌ها دربار? تمام مرداني که از نژادشان نباشند اين واژه را به کار مي‌برند. با اين تصور که دربار? من حرف مي‌زنند، منتظر دعوا بودم و از حالا دستم را روي پاي? يکي از چهارپايه‌ها گذاشته بودم و با خود محاسبه مي‌کردم تا لحظ? دقيق پرت کردن چهارپايه به سر شخص مزاحم را حدس بزنم. مرد مزاحم با خشونت دختر کولي را هل داد و به‌سمت من پيش آمد...»

دربار? پروسپر مريمه، نويسند? کتاب «کارمن و چند داستان ديگر»
پروسپر مريمه (Prosper Mérimée)، متولد 1803 و درگذشته به سال 1870، داستان‌نويس، مورخ، مترجم و باستان‌شناس فرانسوي بود. مريمه نويسنده‌اي رمانتيک و از پيشگامان رمان کوتاه و نيز چهره‌اي مهم در تاريخ حفاظت از معماري بود.
شهرت مريمه بيشتر به‌خاطر رمان کوتاه «کارمن» است. او در ترجم? ادبيات کلاسيک روسيه به فرانسوي هم دستي داشت و آثاري از پوشکين، گوگول و تورگنيف را از روسي به فرانسوي ترجمه کرد.
از آثار پروسپر مريمه مي‌توان به داستان‌هاي «کُلُمبا» و «لوکيس» اشاره کرد.

دربار? ترجم? فارسي کتاب «کارمن و چند داستان ديگر»
کتاب «کارمن و چند داستان ديگر» با ترجم? محمود گودرزي در نشر افق منتشر شده است.
محمود گودرزي، متولد 1356، مترجم ايراني است. او فارغ‌التحصيل کارشناسي ادبيات فرانسه از دانشگاه تهران است. از گودرزي ترجمه‌هاي مختلفي از ادبيات داستاني کلاسيک و مدرن جهان منتشر شده که بعضي از آن‌ها عبارتند از: «کانديد يا خوش‌باوري»، «سفرهاي گاليور»، «پي‌ير و ژان»، «ژنرال ارتش مرده»، «دراکولا»، «شکار و تاريکي»، «اتاق قرمز»، «شاهين مالت»، «بَري ليندون» و «عُقاب».
گودرزي همچنين آثاري را در زمين? کتاب کودک و نوجوان، زندگي‌نامه و ادبيات نمايشي به فارسي ترجمه کرده‌ است که از آن جمله مي‌توان به کتاب‌هاي «سندباد (سفر به سوي خطر)»، «محمد علي: سلطان رينگ»، «گابريل گارسيا مارکز»، «جرم داريم تا جرم» و «وودي آلن» اشاره کرد.