کتاب «ليدي ال» اثر رومن گاري
رماني که به تعبيري روايتي است درباره حديث نامکرر عشق و البته آرمانهاي مبارزه سياسي آن هم در زمانهاي پرتلاطم. رومن گاري در رمان «ليدي ال» عشق و مبارزه و آرمان سياسي را در کنار هم قرار داده و روايتي از پيوند عشق و سياست در آستانه دوراني تازه به دست داده است.
در رمان «ليدي ال» از يکسو با عشقي آتشين روبروييم و از سوي ديگر با شوق به مبارزه سياسي در بستر پرآشوب سالهاي پاياني قرن نوزدهم.
کتاب «ليدي ال» از رمانهاي مشهور رومن گاري است که بر اساس آن فيلمي هم به همين نام به کارگرداني پيتر اوستينوف و با بازي سوفيا لورن و پل نيومن ساخته شده است.
رمان «ليدي ال»، با مرور خاطرات و سير زندگي ليدي ال يا آنت پيش ميرود. او در روايت رمان زني است سالخورده که يک اتفاق نظم هميشگي زندگياش را بر هم ميزند و او تصميم ميگيرد گذشتهاش را شرح دهد؛ گذشتهاي پرحادثه و عجيب که سالها از آن ميگذرد اما همچنان تکاندهنده است.
مروري بر کتاب «ليدي ال»
رومن گاري در نوشتن رمان «ليدي ال» تصويري از دوراني پرآشوب به دست داده و مضمون عاشقانه رمانش را در بستري تاريخي قرار داده است. «ليدي ال» اما فقط تصويرگر زمانهاي پرآشوب نيست بلکه نسبتي بيشتر با واقعيت دارد و اين به يکي از شخصيتهاي اين کتاب مربوط است.
ماجراي «ليدي ال» از نقطه ثبات آغاز ميشود. ليدي ال، که اينک زني است سالخورده و بياعتنا و گوشهگير، در خانه اشرافياش دوران پاياني عمرش را سپري ميکند و به نظر ميرسد هيچچيز نميتواند نظم معمول زندگي او را برهم بزند.
اما حادثهاي که خارج از اراده شخصيت اصلي رمان «ليدي ال» است، ثبات و آرامش کنوني او را برهم ميزند و او مجبور ميشود نقبي به گذشتهاش بزند و سِري پنهان را در روزگار سپري شده فاش کند. آنچه موجب ميشود ليدي ال از پس اين همه سال به سراغ گذشته پنهان شدهاش برود، اتفاقي است که اين گذشته يا نمادي از آن را تهديد ميکند.
در آغاز رمان «ليدي ال»، او را ميبينيم که در خانه مجللش در انگلستان، روزهاي پيري را در آرامش سپري ميکند: «به پشتي صندلي خود تکيه داده، سرش را بر مخده کوچکي که در سي سال اخير در مسافرتها همراه خود داشت گذاشته بود. نقشهاي روي مخده را بسيار دوست ميداشت. اين نقشها، حيوانات گوگوناگوني را نشان ميداد که در باغ بهشت، در صلح و صفا با يکديگر به سر ميبردند. دستش بر عصاي ظريفش قرار داشت. از پنجره به قبه عمارت کلاهفرنگي مينگريست که در آن سوي درختهاي شاهبلوط، استخرها، و محوطه گلکاري در برابر آسمان انگليس گسترده بود...»
آنچه آرامش روزهاي پيري ليدي ال را بر هم ميزند به همين عمارت کلاهفرنگي مربوط است که به زودي خبر احتمال تخريبش را ميشنود و همين باعث ميشود که احساس کند گذشتهاش با تهديد روبرو است و براي حفظ آن تصميم به روايت گذشته ميگيرد. شخصيت اصلي رمان «ليدي ال»، دراصل آنت نام دارد و او زني است فرانسوي که گذشتهاي داشته کاملا متفاوت با آن چيزي که امروز در آن به سر ميبرد. آنچه زندگي آنت را در روزگار گذشته دگرگون ميکند، آشنايياش با جواني است که سخت به او دل ميبازد.
ديگر قهرمان رمان «ليدي ال»، شخصيتي است که رومن گاري او را از واقعيت گرفته و وارد داستانش کرده است: آرمان دني، قهرمان آنارشيست رمان «ليدي ال» شخصيتي واقعي و تاريخي است و رومن گاري بر اساس منابع و مدارک زيادي که درباره زندگي و افکارش نوشته شده، اين رمان را نوشته است.
آنت يا ليدي ال در جواني ماجرايي عاشقانه با آرمان دني داشته که سالها آن را پنهان نگه داشته است. حالا ما در دوران پيري او روايتش را از گذشته، از عشقي پرشور و از آرمان آزادي، ميشنويم و اين درواقع روايت اصلي رمان «ليدي ال» رومن گاري است.
درباره رومن گاري نويسنده کتاب «ليدي ال»
رومن گاري، نويسنده، فيلمنامهنويس، کارگردان، خلبان و ديپلمات فرانسوي، در سال 1914 در ليتواني متولد شد. مادرش زني نيمهاشرافي و بازيگر تئاتر فرانسوي مسکو بود. خود رومن گاري در جايي گفته بود که «يک قطره خون فرانسوي ندارم اما فرانسه در رگهايم جاري است.» مادرش به فرانسه علاقه زيادي داشت و ميخواست به فرانسه برود تا فرزندش آنجا متولد شود اما کمي دير به صرافت سفر افتاده بود و رومن در ميانه راه در لهستان به دنيا آمد و تا چهاردهسالگي نيز آنجا ماند. مادر رومن گاري زني بود کمنظير که در ورشو و بعد در نيس چندباري خياطخانههايي راه انداخت و به ثروت رسيد و ورشکست شد. او به پسرش گفته بود که تو نويسندهاي فرانسوي خواهي شد و به سفارت فرانسه خواهي رسيد و نشان لژيوندونور را دريافت خواهي کرد. رومن گاري در چهاردهسالگي وارد فرانسه شد و تحصيلات متوسطهاش را در نيس گذراند و سپس در پاريس درس حقوق خواند و در دوران خدمت سربازي در مدرسه هواپيمايي مربي تيراندازي شد. رومن گاري در جنگ جهاني دوم به نيروي هوايي پيوست. در سال 1945 به خدمت وزارت خارجه فرانسه درآمد و براي چند سال سخنگوي فرانسه در سازمان ملل بود و سپس کاردار سفارت در بوليوي و سرکنسول فرانسه در امريکا شد. رومن گاري در 1961 از مشاغل رسمي کنارهگيري کرد و به مدت شش سال از طرف نشريات امريکايي به دور دنيا سفر کرد و مقالههايي براي اين نشريات نوشت. به عنوان نويسنده و کارگردان دو فيلم ساخت: «پرندگان ميروند در پرو ميميرند» در 1968 و «بکس» در 1971. اما در کارنامه رومن گاري رمان و داستان مهمترين جايگاه را دارد. او جوايز معتبري براي کتابهايش دريافت کرد و از مشهورترين آنها ميتوان به «خداحافظ گاري کوپر»، «ليدي ال»، «ميعاد در سپيدهدم»، «سگ سفيد»، «تربيت اروپايي»، «ريشههاي آسمان»، «مردي با کبوتر»، «زندگي در پيشرو» اشاره کرد. رومن گاري در سال 1980 با شليک گلولهاي به زندگي خود پايان داد. در يادداشتي که کنارش پيدا شد، نوشته بود: «ديگر کاري در اين دنيا نداشتم... به من خوش گذشت، متشکرم و خداحافظ!»
درباره ترجمه کتاب «ليدي ال»
کتاب «ليدي ال» با ترجمه مهدي غبرايي در نشر ناهيد منتشر شده است.
مهدي غبرايي، متولد 1324 در لنگرود، مترجم باسابقه ايراني است. غبرايي پس از سپري کردن تحصيلات ابتدايي و متوسطه در لنگرود در سال 1347 براي تحصيل در رشته علوم سياسي وارد دانشگاه تهران شد. او از آغاز دهه 60 به صورت حرفهاي به کار مترجمي پرداخت و تاکنون آثار متعددي از ادبيات کشورهاي مختلف توسط او به فارسي ترجمه شدهاند. «موجها»، «کوري»، «دل سگ»، «داشتن و نداشتن»، «چاقوي شکاري»، «اين ناقوس مرگ کيست؟» و «کافکا در کرانه» برخي از ترجمههاي غبرايي هستند.
