رمان «کتابخان? نيمهشب» نوشت? مت هيگ
يک رمان فلسفيِ خوشخوان درباب معناي زندگي و اضطرابهاي وجودي. رمان «کتابخان? نيمهشب»، با عنوان اصلي The Midnight Library، رماني است فانتزي – فلسفي دربار? امکان تجرب? چندين و چند زندگي.
مت هيگ در رمان «کتابخان? نيمهشب»، در قالب داستاني ُجذاب و پُرکشش، از موضوعاتي چون معناي زندگي، احساس بيمعنايي و حسرت بابت کارهاي نکرده و راههاي نرفته و دلهر? وجودي برآمده از اين حسرت سخن ميگويد و ما را دربرابر اين پرسش قرار ميدهد که اگر بيش از يک بار فرصتي براي زيستن در اين جهان داشته باشيم و بتوانيم زندگي سپريشدة خود را دستکاري و آن را از نو و اينبار جورِ ديگري زندگي کنيم، آنوقت هر زندگيِ متفاوت با آنچه واقعاً زيستهايم چه پيامدي در بر دارد و آيا واقعاً زندگياي بهتر از زندگي فعليمان خواهد بود و آيا راههاي نرفتهاي که حسرتشان را در زندگي ميخوريم واقعاً جاي حسرتخوردن دارند و واقعاً زندگيهايي مناسب ما بودهاند؟
رمان «کتابخان? نيمهشب» رماني است درباب اينکه يک بار بيشتر براي زيستن در اين جهان فرصت نداريم و بهتر است به جاي حسرتِ راههاي نرفته، زندگي اکنونمان را دريابيم و راجع به آنچه نکردهايم خيالات بيهوده نبافيم و واقعبينانه به خودمان و زندگي بنگريم.
متن اصلي رمان «کتابخان? نيمهشب» نخستين بار در سال 2020 منتشر شده است.
مروري بر رمان «کتابخان? نيمهشب»
مت هيگ در رمان «کتابخان? نيمهشب» کتابخانهاي خيالي در جايي ميان مرگ و زندگي طراحي ميکند و آن را مکاني در نظر ميگيرد که گويي بيرونِ زمان قرار دارد؛ جايي بيآغاز و بيپايان، با بينهايت کتاب که در هرکدامِ آنها احتمال و امکاني براي زيستن هست و با گشودن هر يک از کتابهاي اين کتابخانه ميتوان يکي از آن احتمالات و امکانها را تجربه کرد و در پيامد آن نگريست.
رمان «کتابخان? نيمهشب» دربار? زني تنها و سيوپنجساله به نام نورا سيد است که در زندگي احساس پوچي و بيمعنايي ميکند. نورا زني است با حسرت راههاي نرفته و کارهاي نيمهکاره. او فلسفه خوانده، اهل موسيقي است و زماني هم خوانندة يک گروه موسيقي بوده، اما موسيقي را هم، مثل خيلي از کارهاي ديگر زندگياش، رها کرده و اکنون در يک فروشگاهِ وسايل موسيقي کار ميکند.
نورا در رمان «کتابخان? نيمهشب» زنيست که حس ميکند در زندگي شکست خورده است. او، در اوج احساس پوچي و بيهودگي و شکست، بر آن ميشود که به زندگياش پايان دهد. اين تصميم، آغاز سفرِ ناخواست? نورا به جايي غريب به نام «کتابخان? نيمهشب» است؛ نورا با خودکشي نه به جهان عدم، بلکه به جايي ميان مرگ و زندگي وارد ميشود؛ به «کتابخان? نيمهشب» که با مواجه کردن او با شيوههاي مختلف زيستن، شيوههايي که او حسرتشان را ميخورد، امکان تأملي عميقتر در معناي زندگي و فرصتهاي از دست رفت? زندگياش را براي او فراهم ميکند.
کتابخانهاي که نورا در رمان «کتابخان? نيمهشب» از آن سر درآورده است، بيشمار کتاب دارد و هم? اين کتابها هم تنها مخصوص زندگي نورا هستند و دربردارندة احتمالات مختلف و متنوع زندگي او. در اين کتابخانه، يک زن کتابدارِ مهربان و خردمند با گشادهرويي درِ کتابخان? مخصوصِ نورا را به روي او ميگشايد و ميگذارد که نورا وارد شود و در اين کتابخانه، کتابهاي زندگياش را ورق بزند و در معرض انتخابهاي گوناگون قرار بگيرد و چندين و چند زندگي را تجربه کند. نورا در هر کتاب يکي از راههاي نرفتهاي را که حسرتشان را خورده بوده است تجربه ميکند. او در «کتابخان? نيمهشب» اين فرصت را پيدا ميکند که بارها و بارها و هربار به صورتي متفاوت با قبل زندگي کند و پيامد هر يک از اين زندگيها را هم ببيند. اين امکان شگفتانگيز دست آخر تحولي را در نگرش نورا به خود و زندگي رقم ميزند.
مت هيگ در رمان «کتابخان? نيمهشب» فلسفه و روانشناسي و قصه و تخيل و فانتزي را بههم پيوند زده و چاشنياي از طنز نيز به اين ترکيب افزوده است.
دربار? مت هيگ، نويسند? رمان «کتابخان? نيمهشب»
مت هيگ (Matt Haig)، متولد 1975، نويسند? انگليسي است. او نويسندة آثاري داستاني و غيرداستاني براي کودکان و بزرگسالان است و روزنامهنگاري را هم در کارنام? کاري خود دارد.
اولين رمان مت هيگ «آخرين خانواده در انگليس» نام داشت. از ديگر آثار او ميتوان به کتاب غيرداستاني «دلايلي براي زنده ماندن» و رمانهاي «چگونه زمان را متوقف کنيم»، «انسانها» و «گربه بودن» اشاره کرد.
هيگ نويسندهاي با آثاري پرفروش و پُرمخاطب است و به خاطر آثارش جوايز بلو پيتر و اسمارتيز را دريافت کرده است.
دربار? ترجم? فارسي رمان «کتابخان? نيمهشب»
رمان «کتابخان? نيمهشب» با ترجم? امين حسينيون در نشر ثالث منتشر شده است.
امين حسينيون، متولد 1361 در تهران، داستاننويس، مترجم و فيلمنامهنويس ايراني است. حسينيون تحصيلکرد? رشت? سينما با گرايش فيلمنامهنويسي و نيز داراي فوق ليسانس ادبيات نمايشي است. او، هم در حوز? ادبيات کودک و نوجوان و هم در حوز? ادبيات بزرگسال، داستان نوشته است.
حسينيون همکاري با نشريات تخصصي کودک و نوجوان، نظير «کتاب ماه کودک و نوجوان»، را نيز در کارنام? کاري خود دارد و براي اين نشريات مقالههايي را نوشته و ترجمه کرده است. از حسينيون نقدها و مقالاتي ادبي نيز در نشريات حوز? بزرگسال منتشر شده است.
از آثار داستاني امين حسينيون ميتوان به کتابهاي «سياسيا در شهر مارمولکها» و «شهر شرنگ» و از ترجمههايش ميتوان به کتابهاي «نفس عميق»، «وسپرها برميخيزند» و «کتابخان? شخصي من» اشاره کرد.
از رمان «کتابخان? نيمهشب» ترجمههاي فارسي ديگري هم موجود است که از آن جملهاند ترجم? صبا نوروزي، منتشر شده در بنگاه ترجمه و نشر کتاب پارسه، و ترجم? فائزه فرهادي، منتشر شده در انتشارات روشنگران و مطالعات زنان.
