یادداشت های زیرزمینی

معرفی کتاب

معرفي رمان يادداشت ‌هاي زيرزميني يک رمان روان‌شناختي و فلسفيِ کلاسيک درباب تحقير و رنج و طردشدگي و در نقد جبرگرايي و عقل‌گرايي افراطي و ايدئولوژي‌هاي آرمانشهري. يادداشت‌هاي زيرزميني، با عنوان اصلي ??????? ??? ????????، از آثار مهم و مطرح داستايفسکي و از شاهکارهاي کلاسيک ادبيات قرن نوزدهم روسيه است.متن اصلي کتاب يادداشت‌هاي زيرزميني داستايفسکي اولين بار در سال 1864 منتشر شده است. اين رمان بر متفکران و هنرمندان و نويسندگان مختلفي از جمله مارتين اسکورسيزي در فيلم «راننده‌تاکسي»، فرانتس کافکا در رمان «مسخ» و فلسف? فريدريش نيچه تأثير گذاشته است. دربار? رمان يادداشت ‌هاي زيرزميني راوي و شخصيت اصلي يادداشت‌هاي زيرزميني داستايفسکي مردي بي‌نام و ساکن سن پترزبورگ است که در تاريخ ادبيات به «مرد زيرزميني» معروف شده است. رمان به‌صورت روايت اول‌شخص و مونولوگ اين شخص روايت مي‌شود.مرد زيرزمينيِ رمان يادداشت‌هاي زيرزميني در اين رمان از افکار و انديشه‌هاي خود سخن مي‌گويد که در تقابل با ايدئولوژي‌هاي آرمانشهري و جبرگرايي و عقل‌گرايي افراطي قرار دارد. راوي همچنين در اين رمان داستان‌هايي از زندگي خود را تعريف مي‌کند که حالتي اعترافي دارند و از نقاط تاريک شخصيت او پرده برمي‌دارند.راوي يادداشت‌هاي زيرزميني يک انسان مطرود و تحقيرشده است؛ مردي تنها و منزوي و درگير با خاطراتي که بيانگر افکار او و عقده‌ها و تنش‌هاي روحي‌اش هستند. او از تحقير و تخريب خود نيز ابايي ندارد و بي‌تعارف از پليدي‌ها و عقده‌ها و ضعف‌هايش سخن مي‌گويد و آن‌ها را روي دايره مي‌ريزد.در کتاب يادداشت‌هاي زيرزميني مثل تمام آثار داستايفسکي سخن از پيچيدگي‌ها و تضادهاي دروني آدمي و تاريک‌جاهاي روح انسان است و سخن از اينکه انسان پيچيده‌تر از آن است که بتوان او را به فرمول‌هايي فلسفي و علمي و آرمانشهري تقليل داد.يادداشت‌هاي زيرزميني همچنين تصويري از نظام اجتماعي و سلسله‌مراتبي روسي? قرن نوزدهم در دوراني که داستايفسکي در آن زندگي مي‌کرد به دست مي‌دهد.کتاب يادداشت‌هاي زيرزميني فيودور داستايفسکي با ترجم? بابک شهاب در انتشارات وال منتشر شده است. بخشي از رمان يادداشت ‌هاي زيرزميني «من بيمارم... من آدم بدسرشتي هستم، آدمي نفرت‌آورم. به‌گمانم کبدم بيمار است. هرچند از بيماري‌ام هيچ نمي‌دانم و يقين ندارم که چه بيماري‌اي دارم. من در پي درمان نيستم و تا امروز هم تن به مداوا نداده‌ام، هرچند طبيب‌ها را شايست? احترام مي‌دانم. از اينها گذشته، بي‌نهايت خرافاتي نيز هستم، يا دست‌کم به آن ميزان که علم پزشکي را سزاوار تکريم بدانم (آن‌قدري سواد دارم که به خرافه‌پرستي نگروم و باز خرافاتي‌ام). اما بي‌ميلي‌ام به درمان فقط از سر کينه‌توزي است. اين را احتمالاً درک نکنيد، اما خودم مي‌دانم؛ و طبيعتاً نمي‌توانم به شما بفهمانم که در صورت خودداري‌ام از درمان آتش کينه‌توزي‌ام دامن چه کسي را خواهد گرفت. من به‌خوبي مي‌دانم که با پس‌زدن طبيب‌ها، نمي‌توانم آب ايشان را گِل کنم و بهتر از هرکسي مي‌دانم که تنها بازند? اين بازي خودم هستم و بس. با اين‌همه، تنها دليل روگرداني‌ام از معالجه، کينه‌توزي‌ام است. مي‌گوييد کبدم بيمار است؟ خُب، باشد! آرزو مي‌کنم از اين هم ناخوش‌تر بشود!» دربار? فيودور داستايفسکي، نويسند? رمان يادداشت ‌هاي زيرزميني فيودور ميخائيلوويچ داستايفسکي (????? ?????????? ???????????)، متولد 1821 و درگذشته به سال 1881، نويسند? روس بود. از داستايفسکي به‌عنوان يکي از بزرگترين رمان‌نويسان دنيا ياد مي‌شود. او از بزرگترين نويسندگان دوراني از تاريخ ادبيات روسيه است که به عصر طلايي ادبيات اين کشور موسوم است.داستايفسکي نويسنده‌اي چيره‌دست در شخصيت‌پردازي است. او همچنين در آثارش به طرح مسائلي اساسي پرداخته که انسان هميشه با آن‌ها درگير است. آثار او تصويرگر پيچيدگي‌ها، تضادهاي دروني و اضطراب‌هاي بشري و کشمکش انسان با بحرانهاي هستي‌شناختي و وجودي‌اند.آثار داستايفسکي همچنين با آينده‌نگري به پيدايش نظام‌هاي توتاليتر قرن بيستم هشدار داده‌اند. با خواندن آثار او تصويري از مسائل اجتماعي روسي? قرن نوزدهم نيز به دست مي‌آوريم.چهار رمان «جنايت و مکافات»، «ابله»، «شياطين» و «برادران کارامازوف» را شاهکارهاي فيودور داستايفسکي مي‌دانند. «شب‌هاي روشن»، «روياي عموجان»، «نازنين»، «يادداشت‌هاي زيرزميني»، «تمساح» و «يک اتفاق مسخره» از ديگر آثار داستاني او هستند.داستايفسکي همچنين روزنامه‌نگاري چيره‌دست بود و مدتي ماهنامه‌اي فلسفي، ادبي، اقتصادي و سياسي با عنوان «زمان» را سردبيري مي‌کرد.از داستايفسکي غير از رمان و داستان کوتاه، ترجمه و آثاري غيرداستاني هم به‌‌جا مانده است. رمان يادداشت‌ هاي زيرزميني براي چه مخاطباني مناسب است؟ خواندن يادداشت‌هاي زيرزميني را به هم? علاقه‌مندان ادبيات داستاني، خصوصاً علاقه‌مندان داستان‌هاي کلاسيک روسي، پيشنهاد مي‌کنيم.