پیامبر و دیوانه - جیبی (شومیز-کارنامه)

کتاب «پيامبر و ديوانه»، اثر جبران خليل جبران
کتاب «پيامبر و ديوانه» شامل دو کتاب شعر از جبران خليل جبران است که هر دو در قالب يک کتاب به فارسي ترجمه و منتشر شده‌اند. «پيامبر و ديوانه» از کتاب‌هاي محبوب مخاطبان فارسي زبان است و تاکنون بيش از هفتاد بار در ايران تجديد چاپ شده است.
بخش نخست کتاب پيامبر و ديوانه شامل کتاب «پيامبر» است. «پيامبر»، با عنوان اصلي The Prophet، مشهورترين کتاب جبران خليل جبران و يکي از پرفروش‌ترين و محبوب‌ترين آثار او در جهان است. متن اصلي اين کتاب نخستين بار در سال 1923 به زبان انگليسي و در امريکا منتشر شد. جبران خليل جبران در اين کتاب شعر و قصه را به هم آميخته و به زباني شاعرانه و از زبان انساني فرزانه از موضوعاتي سخن گفته که هر مخاطبي در هر کجاي جهان به آن‌ها مي‌انديشد. در کتاب «پيامبر» با رويکردي عارفانه از احساسات گوناگون و از زندگي و مرگ سخن رفته و از چيزهايي که زندگي انسان به نحوي با آن‌ها گره خورده است.
گفته شده که در عالم هنر گروه بيتلز و در عالم سياست اينديرا گاندي و جان اف. کندي از اين کتاب تأثير گرفته‌اند.
بر اساس کتاب «پيامبر» در سال 2014 فيلمي انيميشن هم ساخته شده است.
بخش دوم کتاب، با عنوان «ديوانه» و عنوان اصلي The Madman، اثري شاعرانه – داستاني است که بخش‌هايي از آن رنگي از تمثيل‌پردازي دارد. متن اصلي «ديوانه» نخستين بار در سال 1918 به زبان انگليسي در امريکا منتشر شده است.

مروري بر کتاب «پيامبر و ديوانه»
بخش نخست کتاب «پيامبر و ديوانه»، که همان کتاب «پيامبر» است، از بيست و شش شعر منثور تشکيل شده است. جبران خليل جبران در اين بيست و شش شعر خواننده‌اش را با خود به سفر و سير و سلوکي عارفانه مي‌برد و با او از مفاهيم و مضاميني چون عرفان، دين، فلسفه، اخلاق، عشق، شناخت خود و رسيدن به کمال مطلوب سخن مي‌گويد. پيامبر سفري است به درون و جست‌وجويي براي دستيابي به کمال مطلوب به ياري فرزانه‌اي خردمند که در اين سفر راهنماي مسافران است.
شخصيت اصلي کتاب «پيامبر» مردي خردمند به نام المصطفي است. او دوازده سال است که در جزيره‌اي خيالي در تبعيد به سر مي‌برد و منتظر است کشتي‌اي بيايد و او را به ميهنش بازگرداند. المصطفي برخوردار از حکمتي است و مردم جزيره از او مي‌خواهند اين حکمت را با آنها در ميان بگذارد. شعرهاي منثور کتاب «پيامبر» شرح اين حکمت از زبان او هستند. اين شعرها عبارتند از: «درباره مهر»، «درباره زناشويي»، «درباره فرزندان»، «دربارة دَهش»، «درباره خوردن و نوشيدن»، «درباره کار»، «درباره شادي و اندوه»، «درباره خانه»، «درباره پوشاک»، «درباره داد و ستد»، «درباره جرم و جزا»، «درباره قانون»، «درباره آزادي»، «درباره خرد و شور»، «درباره درد»، «درباره شناختِ خويشتن»، «درباره آموزش»، «درباره دوستي»، «درباره سخن‌گفتن»، «درباره زمان»، «درباره خوبي و بدي»، «درباره دعا»، «درباره لذت»، «درباره زيبايي»، «درباره ديانت» و «درباره مرگ».
کتاب «ديوانه» نيز شامل قطعاتي است شاعرانه و منثور و آميخته با حکايت‌هايي تمثيلي. مضمون اين کتاب نيز عارفانه است. «ديوانه» از سي و پنج قطعه تشکيل شده که بعضي از آن‌ها عبارتند از: «چگونه ديوانه شدم»، «خدا»، «دوستِ من»، «مترسک»، «خوابگردها»، «روباه»، «دو زاويه‌نشين»، «درباره دادن و گرفتن»، «هفت خويشتن»، «جنگ»، «سگِ دانا»، «پادشاهِ دانا»، «آرزو»، «تفريحِ تازه»، «زبانِ ديگر»، «انار»، «ستاره‌شناس»، «سه مورچه»، «گورکن»، «چشم»، «شهرِ مبارک»، «مصلوب»، «هنگامي که اندوهِ من به دنيا آمد» و «هنگامي که شادي من به دنيا آمد».

درباره جبران خليل جبران، نويسنده کتاب «پيامبر و ديوانه»
جبران خليل جبران (Gibran Khalil Gibran)، متولد 1883 در لبنان و درگذشته به سال 1931 در امريکا، نويسنده، شاعر، نقاش و فيلسوف لبناني - امريکايي است. او در خانواده‌اي مسيحي در شمال لبنان متولد شد. پدر خانواده مردي بي‌مسئوليت بود و آن‌ها را به حال خود و در فقر رها کرد. جبران کودکي محقر و فقيرانه‌اي را از سر گذراند. در سال 1895 مادرش تصميم به مهاجرت به امريکا گرفت. جبران به همراه مادر و برادر و خواهرهايش به امريکا رفت و ساکن آنجا شد. مادرش در امريکا با دستفروشي و دوره‌گردي و دکان‌داري شکم خود و بچه‌هايش را سير مي‌کرد. جبران در امريکا به مدرسه رفت. مدتي به لبنان بازگشت تا زبان و ادبيات عربي و فرانسه را بياموزد. در لبنان کم‌کم استعداد ادبي و هنري‌اش شکوفا شد و با يکي از دوستانش مجله‌اي به نام «المناره» راه انداخت و اولين نوشته‌هاي عربي و طرح‌هاي سياه‌قلم خود را در آن منتشر کرد. از لبنان دوباره به امريکا و نزد خانواده‌اش رفت. مرگ خواهر بر اثر بيماري سل و مرگ‌هاي پياپي ديگر در خانواده بر جبران تأثيري جدي گذاشت و او را، که پيش از آن نيز حالي آشفته داشت، آشفته‌تر از قبل کرد.
مرگ جبران در سال 1931 و بر اثر سيروز کبدي اتفاق افتاد.
دو زن، که هر دو از جبران بزرگ‌تر بودند، بر زندگي هنري او تأثير بسيار گذاشتند: يکي جوزيفين پيبادي و ديگري مِري هَسکل. جبران از دوره‌اي به بعد آثارش را به زبان انگليسي نوشت و با انتشار کتاب «پيامبر» به چنان شهرتي رسيد که سرانجام از فقري که رنجش مي‌داد نجات يافت. او در پي دنيايي نو بود و در پي اينکه هم ادبيات عرب و هم سرزميني را که در آن متولد شده بود از قيود کهن و نيز از قيد بندگي امپراتوري عثماني، که لبنان در آن زمان تحت سيطره آن بود، خلاص کند. از همين رو هوادار جنبش استقلال‌خواهي در لبنان و خاور ميانه بود و به پيروزي آن اميد داشت. اشعار او نيز در زمان خود پيام‌آور حال و هوايي تازه در شعر عربي بوده‌اند. ادونيس، شاعر بزرگ جهان عرب، درباره آثار جبران معتقد است که در آثار او «حال و هوايي انقلابي، اخلاقي، عرفاني هست که شعر را به عملِ زيستن و ايمان‌آوردن بدل مي‌کند». به اعتقاد ادونيس شعر جبران خليل جبران «با لرزشي غنايي درآميخته است، لرزشي سرشار از شعله‌هاي عصيان در برابرِ واقعيت موجود و آرزويِ رسيدن به واقعيّتي والاتر و شکوهمندتر.»

درباره ترجم? فارسي کتاب «پيامبر و ديوانه»
کتاب «پيامبر و ديوانه» با ترجم? نجف دريابندري در نشر کارنامه منتشر شده است. نجف دريابندري، متولد 1308 در آبادان و درگذشته به سال 1399، از سرآمدان ترجمه در ايران است. از دريابندري آثار متنوعي در زمين? ادبيات و فلسفه و هنر به فارسي ترجمه شده. او همچنين مقاله‌نويسي است آگاه به چم‌وخم نثر و زبان فارسي. ترجمه‌ها و نوشته‌هاي او نمونه‌هاي درخشان از نثر معاصر فارسي‌اند. دريابندري در سال‌هاي پيش از انقلاب مدتي به عنوان سردبير در مؤسس? انتشارات فرانکلين مشغول به کار بود و مدتي هم براي تلويزيون ملي ايران متن فيلم‌هاي خارجي را ترجمه مي‌کرد. بعد از انقلاب اما به‌طور تمام‌وقت به ترجمه و نوشتن پرداخت. او به مناسبت ترجمه آثار ادبي امريکايي به زبان فارسي جايزه تورنتون وايلدر را از دانشگاه کلمبيا گرفته است. دريابندري همسر فهيمه راستکار، دوبلور چيره‌دست و مشهور ايراني و بازيگر سينما و تلويزيون، بود.
از ترجمه‌هاي دريابندري مي‌توان به کتاب‌هاي «سرگذشت هکلبري فين»، «بازمانده روز»، «پيرمرد و دريا»، «گور به گور»، «وداع با اسلحه»، «رگتايم»، «متفکّران روس»، «معني هنر» و «تاريخ فلسف? غرب» و از تأليفات او مي‌توان به «درد بي‌خويشتني» و «کتاب مستطاب آشپزي» (نوشته‌شده با همکاري فهيمه راستکار)، اشاره کرد.
کتاب «پيامبر و ديوانه» با ترجمه‌هايي ديگر و به صورت کتاب‌هايي جداگانه نيز منتشر شده است. از جمله اين ترجمه‌ها مي‌توان به ترجم? حسين الهي قمشه‌اي از کتاب «پيامبر» (منتشرشده در انتشارات روزنه) و ترجم? موسي بيدج از کتاب «ديوانه» (منتشرشده در نشر افق) اشاره کرد.

رتب? کتاب «پيامبر و ديوانه» در گودريدز: 45/3 از 5.