جزء از کل

رمان «جزء از کُل»، نوشته استيو تولتز
رمان «جزء از کُل»، با نام اصلي A Fraction of the Whole، نوشته استيو تولتز روايتي نو از داستان قديمي و آشناي کشمکشِ پدران و پسران است. استيو تولتز در اين رمان داستان پدر و پسري به نام مارتين و جاسپر دين را روايت کرده است که با يکديگر در تضادند. جاسپر، که راوي بخش اول رمان است، نمي‌خواهد مثل پدرش منفي‌باف و تلخ باشد. او دوست دارد زندگي را دريابد و اين در حالي است که مارتين، پدر فلسفه‌باف و بدبين او و راوي بخش دوم رمان، تلاش کرده است که پسرش را شبيهِ خود کند. جاسپر، به رغم تقلا براي فاصله‌گرفتن از پدر، نمي‌تواند از سيطره طرز فکر او خلاص شود. رمان، از خلال روايت اين پدر و پسر و با طنزي سياه و تلخ، به مسائل بنيادين آدمي، پيچيدگي‌هاي انسان و جهان و موضوعاتي چون عشق و زندگي و مرگ مي‌پردازد. «جزء از کُل» يکي از مشهورترين رمانهاي قرن بيست و يکمِ استرالياست. متن اصلي اين رمان نخستين بار در سال 2008 منتشر شد و بعد از انتشار خوش درخشيد و نقدهاي مثبتي درباره‌اش نوشته شد و نامزد جايزه «مَن ‌بوکر» شد.

مروري بر رمان «جزء از کُل»
«جزء از کُل» از دو بخش تشکيل شده است. بخش اول رمان روايت جاسپر دين است. جاسپر در زندان است و داستان زندگي خود و تضادهايش با پدر بدبين و فيلسوف‌مآب خود را روايت مي‌کند. او، اگرچه دلِ خوشي از پدرش ندارد، نمي‌تواند او را از ذهن خود پاک کند و ترجيح مي‌دهد حين نقل سرگذشتش با حقيقت حضور پررنگ پدرش در اين سرگذشت کنار بيايد. جاسپر فرزندِ ناخواسته مادر و پدرش بوده و کودکيِ خوشي نداشته و به دليل نوع رفتار پدرش با او، دچار بحران روحي است. پدر او، مارتين، نيز کودکيِ بحراني‌اي را از سر گذرانده است، چون در کودکي مدتي طولاني به کما رفته و بعد که به هوش آمده همه چيز برايش غريبه بوده و همين اتفاق روي طرز نگاه او به جهان و آدمها اثري منفي گذاشته است و او را آدمي بدبين و متنفر از عالم و آدم بار آورده است. بخش دوم رمان روايت مارتين است. از خلال اين روايت‌ها داستان آدمهاي ديگري نيز، که زندگي و سرگذشت‌شان با زندگي دو شخصيت اصلي داستان گره خورده، روايت شده است. رويدادهاي «جزء از کُل» بازه زماني طولاني‌اي را، از سالهاي جنگ جهاني دوم تا قرن بيست و يکم، دربرمي‌گيرد. «جزء از کُل» محصول ذهني طنزانديش با دغدغه‌هايي فلسفي است. تولتز در اين رمان با نگاهي رندانه و موشکاف به کارِ جهان و روحيات و کردارِ آدميان پرداخته است. از ويژگي‌هاي اين رمان جملات فلسفي نقضي است که در جاي جاي آن بيان مي‌شود. هريک از اين جمله‌ها بيانگر نکته‌اي باريک‌تر از مو درباره جهان و موقعيت انسان در آن است. شروع اين رمان را بسيار ستوده‌اند. رمان با سطرهايي آغاز مي‌شود که وجهي از بازي تلخ و در عين حال طنزآميز تقدير با آدمي را به نمايش مي‌گذارد. اينک آن سطرهاي آغازين: «هيچ وقت نمي‌شنويد ورزشکاري در حادثه‌اي فجيع حس بويايي‌اش را از دست بدهد. اگر کائنات تصميم بگيرد درسي دردناک به ما انسان‌ها بدهد، که البته اين درس هم به هيچ درد زندگي آينده‌مان نخورد، مثل روز روشن است که ورزشکار بايد پايش را از دست بدهد، فيلسوف عقلش، نقاش چشمش، آهنگساز گوشش و آشپز زبانش. درسِ من؟ من آزادي‌ام را از دست دادم و اسير زنداني عجيب شدم که نيرنگ‌آميزترين تنبيهش، سواي اين که عادتم بدهد هيچ چيز در جيبم نداشته باشم و مثل سگي با من رفتار شود که معبدي مقدس را آلوده کرده، ملال بود.»

درباره استيو تولتز، نويسنده رمان «جزء از کُل»
استيو تولتز متولد سال 1972 در سيدني استرالياست. تولتز از کودکي و نوجواني شيفته نوشتن بود، اما در اين کار مدام با شکست مواجه مي‌شد و هرچه را که مي‌نوشت نيمه‌کاره رها مي‌کرد. بعد از دانشگاه باز به نوشتن ادامه داد تا بلکه در مسابقه‌اي برنده شود. اما سرانجام رويايي را که تحقق آن محال مي‌نمود به يکسو نهاد و دست از نوشتن کشيد و به کارهاي ديگري پرداخت. اين اما پايان کلنجار تولتز با ادبيات و نوشتن نبود. بعد از اشتغال به کارهاي گوناگون در کشورهاي مختلف، باز بر سرِ روياي نخست آمد. گويي ديگر برايش مسلم شد که راهي جز نوشتن ندارد؛ پس اين بار جدي‌تر دست به کار شد و با عزمي جزم‌تر شروع به کار نوشتن کرد و اولين رمانش شد همين رمان «جزء از کُل» که بسيار مورد استقبال قرار گرفت. استيو تولتز بعد از «جزء از کُل» رمان «ريگ روان» را نوشت که در سال 2015 منتشر شد.
به جز ترجمه پيمان خاکسار، ترجمه‌هاي ديگري نيز از رمان «جزء از کُل» انجام شده است.

درباره ترجمه فارسي رمان «جزء از کل»
معروف‌ترين ترجمه فارسي رمان «جزء از کُل» ترجمه پيمان خاکسار است که در نشر چشمه منتشر شده است. پيمان خاکسار، متولد 1354 در تهران، تحصيلکرده سينما و مترجم و تدوينگر سينما و تلويزيون است. او کار ترجمه را با ترجمه منتخبي از اشعار چارلز بوکوفسکي آغاز کرد. اين اشعار در کتابي با عنوان «سوختن در آب، غرق شدن در آتش» در نشر چشمه منتشر شد. خاکسار بعد از اين کتاب سراغ به ترجمه آثار داستاني ادبيات انگليسي‌زبان رفت و به طور حرفه‌اي به اين کار پرداخت. «عامه‌پسند» و «هاليوود» از چارلز بوکوفسکي، «يکي مثل همه» از فيليپ راث، «سومين پليس» از فلن اوبراين و «اتحاديه ابلهان» از جان کندي تول از ديگر آثار داستاني ترجمه‌شده به قلم پيمان خاکسار است. او، به غير از «جزء از کُل»، رمان «ريگ روان» استيو تولتز را نيز به فارسي ترجمه کرده است.

رتبه رمان «جزء از کُل» در گودريدز: 14/4 از 5