فقط یک طاعون ساده

کتاب «فقط يک طاعون ساده» نوشت? لودميلا اوليتسکايا
طاعون در طاعون. کتاب «فقط يک طاعون ساده» داستان وحشتِ ويروسي همه‌گير در دلِ وحشت و خفقان سياسي است؛ داستان گره‌خوردن طاعون و استالينيسم به يکديگر که وحشتِ بيماري را در دل وحشتِ سياسي پديد مي‌آورَد.
لودميلا اوليتسکايا کتاب «فقط يک طاعون ساده» را سال‌ها پيش از شيوع همه‌گيري کرونا و به‌صورت فيلمنامه نوشته بوده است. در دوران همه‌گيري کرونا داستان اين فيلمنامه، که وقايع آن مربوط به روسي? پايان ده? 1930 ميلادي و دوران حکومت استالين است، موضوع روز مي‌شود و از کشوي نويسنده بيرون مي‌آيد.
مجل? آلماني «تئوري ادبيات» دربار? کتاب «فقط يک طاعون ساده» و پيوند آن با کوويد – 19 و توتاليتاريسم مي‌نويسد: «بحران کوويد – 19 سبب شد اوليتسکايا دست‌نوشته‌ي سه دهه‌ي پيشش را از کشو بيرون بياورد. کتاب کوچکِ فقط يک طاعون ساده روايتگر زندگي مردماني است که کنارِ هراسِ شيوع يک بيماري کشنده بايد سياست‌هاي حکومتي توتاليتر براي کنترلِ همه‌گيري را هم تاب بياورند.»

مروري بر کتاب «فقط يک طاعون ساده»
در سال 1939 مردم روسي? شوروي در معرض خطر همه‌گيري طاعون قرار گرفتند. اين اتفاق، که يک رويداد واقعي بود، دستماي? لودميلا اوليتسکايا براي نوشتن کتاب «فقط يک طاعون ساده» قرار گرفته است.
اوليتسکايا در کتاب «فقط يک طاعون ساده» وضعيتي مخوف، ناشي از خطر شيوع طاعون، را ترسيم مي‌کند که در دل يک وضعيت مخوف سياسي پديد آمده و به آن پيوند خورده است.
وقايع کتاب «فقط يک طاعون ساده» در دوران زمامداري ژوزف استالين رخ مي‌دهند؛ دوراني که از نمودهاي معروفِ توتاليتاريسم و اختناق سياسي و حکومت وحشت است. در چنين وضعيتي مواجه? حکومت با خطرِ همه‌گيري چگونه مي‌توانسته بوده باشد و يک حکومت توتاليتر و مستبد، با توجه به ماهيتِ پنهانکار و سيستم پليسي‌اش، چه سياست‌هايي را براي مهار طاعون اتخاذ مي‌کند؟ اين را با خواندن کتاب «فقط يک طاعون ساده» در خواهيد يافت.
لودميلا اوليتسکايا در کتاب «فقط يک طاعون ساده» فضاي وحشت، هم وحشت ناشي از احتمال شيوعِ همه‌گيري و هم وحشت سياسي، و نيز آشفتگي و به‌هم‌ريختگيِ خنده‌دار و درعين‌حال اضطراب‌زاي سيستمي معيوب را ماهرانه و با طنزي سياه ترسيم کرده است. در اين کتاب با فضايي مواجهيم که آميزه‌اي از وحشت و هراس و آشفتگي و مضحکه است.
کتاب «فقط يک طاعون ساده» عرص? جدال و درگيري واقعيت با ايدئولوژي و دستورالعمل است؛ عرص? جدال آن‌چه هست و آن‌چه نظام توتاليتر، تنگ‌نظرانه و به‌زور، مي‌خواهد که باشد؛ عرصه‌اي که در آن همه‌چيز رنگي از ابهام و رمز و راز به خود مي‌گيرد و حکومت مردم را همواره در گيجي و ابهام و اضطراب نگه مي‌دارد.
در بخشي از کتاب «فقط يک طاعون ساده» مي‌خوانيد: «رودُلف با لحن خسته‌اي گفت: "راستش را بخواهيد، رشته‌ي من ميکروبيولوژي است. مي‌ترسم آن چيزهايي که من رويشان تحقيق مي‌کنم با قوانين ديگري زندگي کنند."
جوانک به جوش‌وخروش آمد: "چطور؟ با کدام قوانين ديگر؟ ما همه طبق يک قانون زندگي مي‌کنيم: قانون مارکسيسم – لنينيسم!"
خانم خوش‌پوش به دلهره افتاد: "بفرماييد، بفرماييد ميل کنيد!"
رودُلف خيلي جدي تأييد کرد: "بله، آن که مسلم است و جاي شک ندارد. مسئله فقط اين است که ميکروب‌هاي من اين را نمي‌دانند."»

دربار? لودميلا اوليتسکايا، نويسند? کتاب «فقط يک طاعون ساده»
لودميلا اوگنيونا اوليتسکايا ( ??????? ?????????? ???????)، متولد 1943، داستان‌نويس، نمايشنامه‌نويس، فيلمنامه‌نويس و فعال اجتماعي و سياسي اهل روسيه است. اوليتسکايا فارغ‌التحصيل رشت? ژنتيک از دانشگاه دولتي مسکو است. او بعد از دانشگاه و در دوره حکومت شوروي، دو سال در مؤسس? ژنتيک عمومي کار کرد اما در سال 1970، به دليل خواندن و پخش ادبيات زيرزميني موسوم به ساميزدات، اخراج شد و حدود نُه سال بيکار بود.
اوليتسکايا در آثارش بيشتر به موضوعاتي چون تساهل مذهبي و نژادي، زندگي روزمره، مشکل روشنفکران در فرهنگ شوروي و نيز به اين موضوع که زنان چگونه نقش‌هاي جنسيتي جديد را در جامعه شکل مي‌دهند، مي‌پردازد. آثار او برند? جوايز مختلفي در عرصه‌هاي ملي و بين‌المللي شده است.
اوليتسکايا همچنين يک مفسر و تحليل‌گر اجتماعي است و فعالانه در پروژه‌هاي بشردوستانه براي افزايش دسترسي به ادبيات مشارکت دارد. او در مارس 2014 يکي از سخنرانان اصلي تظاهرات ضد جنگ در مسکو بود. اوليتسکايا از منتقدان سرسخت سياست‌هاي ولاديمير پوتين در روسيه و از منتقدان و مخالفان جنگ روسيه با اوکراين است و از اوايل مارس 2022 روسيه را ترک کرده و ساکن برلين شده است.
از جمله آثار لودميلا اوليتسکايا مي‌توان به «سونيچکا»، «زيبا»، «چادر سبز بزرگ»، «بي‌بي پيک»، »مرباي روسي» و «تدفين‌پارتي» اشاره کرد.

دربار? ترجم? فارسي کتاب «فقط يک طاعون ساده»
کتاب «فقط يک طاعون ساده» با ترجم? آبتين گلکار در نشر برج منتشر شده است.
آبتين گلکار، متولد 1356 در تهران، مترجم ايراني است. او داراي ليسانس زبان و ادبيات روسي از دانشگاه تهران و فوق‌ليسانس و دکتراي همين رشته از دانشگاه ملي تاراس شِوچنکو کي‌يف در اوکراين است.
گلکار آثار فراواني را از ادبيات کلاسيک و مدرن روسي به فارسي ترجمه کرده که بعضي از آن‌ها عبارتند از: «بازرس»، «داستان ملال‌انگيز: از يادداشت‌هاي يک مرد سالخورده»، «اتاق شمار? 6»، «آشيانه‌ي اشراف»، «قلب سگي»، «بارادين»، «دوازده صندلي» و «بازگشت چورب».
آبتين گلکار، به‌خاطر ترجم? کتاب «آشيانه‌ي اشراف» ايوان تورگنيف، در نخستين دور? جايز? ابوالحسن نجفي، جايزه‌اي ويژ? ترجم? ادبيات داستاني، برند? اين جايزه شد.
گلکار تدريس در دانشگاه تربيت مدرس را نيز در کارنام? کاري خود دارد.