کتاب «جنايت مرموز دکتر مرا» اثر ادو گاوا رانپو، ترجمه محمود گودرزي، نشر چترنگ
کتابي شامل شش داستان معمايي و وهمآلود که روايتشان بر اساس منطقي استوار و فراز و نشيبهايي زيرکانه شکل گرفته است. کتاب «جنايت مرموز دکتر مرا» گزيدهاي از چند داستان شاخص ادو گاوا رانپو، نويسنده مشهور ژاپني، است که همگي فضايي رازدآلود و غريب دارند.
در شش داستان کتاب «جنايت مرموز دکتر مرا» خصيصههاي اصلي جهان داستاني ادو گاوا رانپو ديده ميشود. رانپو معتقد بود که «دنياي مرئي وهم است. واقعيت در روياهاي شبانه است»؛ او وهم و خيال را چنان با واقعيت درهمميآميزد که خواننده داستانهايش مبهوت ميشود.
کتاب «جنايت مرموز دکتر مرا» گزيدهاي است از دو کتاب «THE Edogawa Rampo Reader» و «Japanese tales of mystery imagination».
ادو گاوا رانپو را استاد بزرگ داستانهايي معمايي ژاپن و دوران طلايي جنايينويسي ناميدهاند و داستانهايي که در کتاب «جنايت مرموز دکتر مرا» آمده به خوبي هنر داستاننويسي او را نمايش ميدهد.
مروري بر کتاب «جنايت مرموز دکتر مرا»
داستانهاي کتاب «جنايت مرموز دکتر مرا» گرچه مربوط به دوران زندگي ادو گاوا رانپو است اما با سبک و شيوه روايت مدرن نوشته شدهاند و تاثيري زياد بر داستاننويسي پس از خود داشتهاند. رانپو به نسلي از نويسندگان ژاپني تعلق دارد که در دوره گذار ژاپن از سنت به مدرنيسم فعاليت ميکردند و در ميان نويسندگان اين نسل، رانپو چهرهاي شاخص و صاحب سبک به شمار ميرود.
کتاب «جنايت مرموز دکتر مرا» شامل شش داستان با اين عناوين است: «مسافري با تصوير پارچهاي»، «جهنم آينهها»، «تست روانشناسي»، «آمدن اسني»، «جنايات مرموز دکتر مرا» و «کوتوله رقصان». هر شش داستان اين کتاب داستانهايي معمايي و رازآلودند.
رانپو با به کارگيري عنصر تخيل و نيز عناصر وحشت و تشويش، داستانهايي در مرز ميان واقعيت و خيال آفريده و به کنکاش پيچيدگيهاي ذهن انسان پرداخته است. در برخي از داستانهاي کتاب «جنايت مرموز دکتر مرا» اشارههايي به واقعيتهاي علمي نيز ديده ميشود و درواقع رانپو از هر مقولهاي که به ارتقاي روايت داستانياش کمک ميکرده بهره گرفته است.
داستان نخست کتاب «جنايت مرموز دکتر مرا»، با عنوان «مسافري با تصوير پارچهاي»، به خوبي نشان دهنده شيوه روايت و فضاي داستانهاي ادو گاوا رانپو است. در بخشي از اين داستان ميخوانيم: «قصهاي که ميخواهم تعريف کنم نه رؤياست و نه مجموعهاي از اوهام، پس لابد آن مسافر با آن تصوير پارچهاي ديوانه بوده است؛ يا ممکن است نگاه من گويي از وراي بلوري جادويي به گوشهاي از دنيايي ديگر افتاده باشد، همانطور که رؤيا اغلب فرد را به قلمروهاي جهان فراطبيعي ميبرد يا همانطور که ديوانه چيزهايي را ميبيند و ميشنود که ما افراد عادي قادر به درکشان نيستيم. يک روز شرجي و ابري در گذشتهاي نامعلوم، از سفري تفريحي به اوئوتسو برميگشتم، از همان شهري که در ساحل درياي ژاپن قرار دارد و به داشتن سرابهاي بسيار شهره است. هر بار اين قصه را تعريف ميکنم، آنهايي که مرا خوب ميشناسند بناي مخالفت ميگذارند و اشاره ميکنند که من هرگز به اوئوتسو نرفتهام. آنگاه خود را بيش از هميشه متحير و سرگردان ميبينم، چون هيچ مدرکي ندارم که ثابت کند به راستي آنجا بودهام، از خود ميپرسم: نکند تمامش خوابوخيال بوده است؟
اما اگر اينطور باشد، چگونه ميتوان رنگهاي زندهاي را توجيه کرد که در آن رؤيا ديدم؟ بر کسي پوشيده نيست و تمام خواببينندگان معترفاند صحنههايي که در ضمير نيمههوشيار فرد ظاهر ميشود کموبيش عاري از رنگ است، مانند سوسوزدنهاي فيلمي سياهوسفيد.» درهمآمخيتن رويا و تصورات ذهني با عالم واقعيت فضايي معمايي و گاه رعبآور در داستانهاي ادو گاوا رانپو به وجود آورده و اين از خصيصههاي مشترک شش داستان کتاب «جنايت مرموز دکتر مرا» است.
درباره ادو گاوا رانپو نويسنده کتاب «جنايت مرموز دکتر مرا»
ادو گاوا رانپو، با نام اصلي هيرائي تارو، از نويسندگان مشهور ادبيات ژاپن است که در سال 1894 متولد شد. از او به عنوان بنيانگذار ادبيات پليسي در ژاپن ياد ميشود. رانپو علاقه زيادي به ادگار آلن پو و کانون دويل داشت و از سال 1922 به سبک اين دو چهره بزرگ ادبيات پليسي و جنايي، داستانهايي مينويسد و نام مستعارش نيز اداي ديني است به آلن پو. ادو گاوا رانپو نويسندهاي پرکار است است و آثار زيادي از او منتشر شده که از ميان آنها ميتوان به چهل و چهار داستان کوتاه، سي و يک رمان و تعداد زيادي داستان براي کودکان اشاره کرد. ادو گاوا رانپو يکي از نويسندگان اصلي سنت مدرنيسم ژاپني است و تأثير گسترده اي بر فرهنگ عامه و ادبي ژاپن امروزي دارد. «اتاق قرمز»، «جنايت مرموز دکتر مرا»، «شکار و تاريکي» و «مارمولک سياه» آثاري از رانپو هستند که به فارسي ترجمه شدهاند. ادو گاوا رانپو پس از سالها نويسندگي در عرصههاي مختلف نوشتاري در سال 1965 درگذشت.
درباره ترجمه کتاب «جنايت مرموز دکتر مرا»
کتاب «جنايت مرموز دکتر مرا» با ترجمه محمود گودرزي در نشر چترنگ منتشر شده است.
محمود گودرزي، متولد 1356 در شيراز، مترجم است. او در رشته زبان و ادبيات فرانسوي تحصيل کرده و از ميانه دهه هشتاد به ترجمه ادبي و ترجمه آثار سينمايي مشغول است. «مرگ اليويه بکاي و داستانهاي ديگر»، «نانتاس»، «کارميلا»، «اتاق قرمز»، «گذرگاه تاريک»، «پولين»، «زن سياهپوش» و «کولاک» عناوين برخي از ترجمههاي گودرزي هستند.
