کتاب «1984» نوشته «جورج اورول»
Nineteen Eighty-Four
کتاب «1984» نوشته «جورج اورول» يک پيشنهاد خوب براي مطالعه است. اورول در داستانش جامعهاي را نشان ميدهد که صاحبنظران آن را «پاد آرمانشهر» ناميدهاند. پاد آرمانشهر تا پيش از نوشته شدن رمان «1984» معنا و جايگاهي در ادبيات نداشت. آرمانشهر اما واژهاي بود که توسط ارسطو در«رساله جمهور» مطرح شده بود. ارسطو درکتاب «جمهور» نشانههاي موردنظرش از جامعه آرماني را توضيح ميدهد و معلمان و شاعران را در طبقات خاص خودشان قرار ميدهد. پس از ارسطو بيان واژه «اتوپيا» توسط «تاموس مور» مورد نظر و توجه مردم بعد از رنسانس قرار گرفت. «مور» ديدگاهي مثبت نسبت به آينده و اميدواريهايي براي انسان شرح داده بود. اما کتاب «1984» اورول کاملا با آرمانشهر «مور» متفاوت است. ويژگيهايي که اورول مطرح ميکند تماميتخواه و منفي است. جورج اورول به گونهاي بسيار ملموس و زيبا توانسته است؛ نا اميدي و از همه بدتر ناتواني بشر در يک جامعه را به تصوير بکشد. بدين جهت جامعه ترسيم شده اورول «پاد آرمان شهر» نام گرفته است. داستان کتاب «1984» يکي از شاهکارهاي ادبيات جهان محسوب ميشود که تأثير بسياري بر فرهنگ عامه و همچنين رسانهها داشت. تا جاييکه بعضي از واژههاي کتاب در اصطلاحات روزمره مردم و روزنامهها بسياراستفاده ميشد. اين کتاب ارزشمند تاکنون به 65 زبان در سراسر دنيا ترجمه شده است. CNN درباره کتاب نوشته است:
Arguably the greatest dystopian novel ever written.
«مسلما بهترين رمانِ پادآرمان شهري که تا به حال نوشته شده است.»
در سال 1956 فيلمي اقتباسي توسط مايکل ردفورد از رمان ساخته شد. در فيلم مذکور تغييراتي جزئي نسبت به رمان وجود داشت فيلم بسيار به متن وفادار بود و مورد استقبال مردم قرار گرفت.
بهتر است بدانيد: کتاب «1984» جزء 100 کتاب قرن لوموند طبقه بندي شده است. همچنين در فهرست برترين رمانهاي انگليسي گاردين قرار دارد.
مروري بر کتاب «1984»
کتاب دنيايي را به تصوير ميکشد که هولناک است. در دنياي داستان سه کشور با نام اوشينيا، اوراسيا و ايستيشيا وجود دارد. اين سه کشور هميشه با هم در حال جنگ هستند. رخداد داستان در کشور اوشينيا است. جامعه به سه طبقه کارگر، اعضاي حزب يا مردم عادي و اعضاي مرتبه بالاي حزب تقسيم ميشود. نوشتن در جامعه قدغن است و همه افراد بايد از رئيس حزب پيروي به نام «برادر بزرگ» کنند. کل جامعه توسط تلويزيونهاي تله اسکرين تحت نظر است و آزادي فردي وجود ندارد. براي همه کساني که در آن جامعه هستند يک مسأله حقيقي وجود دارد نه چيز ديگري. حقيقت حزب براي آنان تنها مورد زندگيشان است. شخصيتي به نام وينستون اسميت در طبقه عادي افکاري در سر دارد که براي جامعه خطرناک محسوب ميشود. اسميت تنها فردي است که غذاي کافي براي زنده ماندن دغدغهاش نيست. او به مبارزه با حزب فکر ميکند. اسميت با آشنايي دختري که جوليا نام دارد با او رابطه عاطفي و عاشقانه برقرار ميکند. روابطي که در جامعه آنها ممنوع است. اما دوستي آنها و اتفاقاتش ماجراهاي داستان را پيش ميبرد.
در بخشي از کتاب «1984» ميخوانيم:
وينستون خيال داشت خاطرات روزانهي خود را در آن يادداشت کند. اين کار غيرقانوني نبود (در واقع هيچکاري غير قانوني نبود، چون اصلا قانوني وجود نداشت.) اما اگر متوجه ميشدند، به طور حتم، مجازات مرگ. يا حداقل بيست و پنج سال محکوميت در اردوگاه کار در انتظارش بود. وينستون، سر قلمي به قلم خود وصل کرد و آن را به درون جوهر فرو برد. قلم، ابزار منسوخ شدهاي بود که ديگر به ندرت حتي براي امضا کردن به کار ميرفت و او صرفا به اين دليل که نميخواست آن کاغذ خوشرنگ و زيبا را با يک خودکار خط خطي کند، ترجيح داده بود اين قلم را با دردسر زياد و به طور پنهاني تهيه کند.»
درباره نويسنده کتاب «1984»
اريک آرتور بلر با نام مستعار جورج اورول در سال 1903 در هندوستان از خانوادهاي انگليسي ـ هندي متولد شد. او نويسنده، منتقد ادبي، شاعر و روزنامهنگار انگليسي بود. اورول در مدرسهاي شبانه روزي تحصيل کرد، پس از پايان دوران تحصيلش به استخدام نيروي پليس امپراتوري بريتانيا درآمد. به همين جهت او را به «برمه» که همان «ميانمار» امروزي است، فرستادند. زندگي در «برمه» جورج اورول را متوجه موضوعاتي کرد که تا آن روز از آن خبر نداشت. او در «برمه» به فساد امپراتوري بريتانيا پي ميبرد. اين موارد به اورول در ساختار داستانهايش کمک به سزايي کرده است. جورج اورول از کودکي دوست داشت نويسنده شود. او در مقاله «چرا مينويسم؟» بيان کرده: «از پنج يا ششسالگي ميدانستم که نويسنده خواهم شد.» ويژگي کتابهاي اورول نثر ساده و قابل فهم او براي همگان است. خودش اعتقاد دارد: داستانها براساس زندگي مردم عادي و اتفاقاتي است که براي آنها در طول زندگي اتفاق ميافتد. همين امر سبب شده افراد بسياري بتوانند کتابهاي او را بخوانند و درک کنند.
«آس و پاسها در پاريس و لندن»، «روزهاي برمه»، «هواي تازه»، «دختر کشيش»، «نفس در هواي تازه»، «جادهاي به اسکله ويگان» و «همه جا پاي پول در ميان است» از ديگر آثار خواندني اورول هستند. اما «مزرعه حيوانات» و کتاب «1984» از مشهورترين کتابهاي او به شمار ميروند که در ايران هم مخاطبان بسياري از اين دو کتاب استقبال کردهاند.
سرانجام جورج اورول در سال 1950 درگذشت.
درباره ترجمه فارسي کتاب «1984»
آثار اورول بارها به فارسي ترجمه شدهاند. داستان «1984» نيز چندين مرتبه به فارسي برگردانده شده است. «صالح حسيني» از نشر نيلوفر «مريم فيروز بخش» و «حميدرضا بلوچ» از نشر مجيد (به سخن) کتاب را ترجمه کردهاند. مهدي بهرهمند، سيروس نورآبادي و خديجه خدايي از ديگر مترجمان کتاب هستند.
«کاوه ميرعباسي» يکي ديگر از مترجمان کتاب است، ترجمه «ميرعباسي» از سوي نشر چشمه براي علاقهمندان منتشر شده است.
رتبه کتاب «1984» در گودريدز: 4.2 از 5
