کینکاس بوربا

کتاب «کينکاس بوربا» اثر ماشادو دِ آسيس
شاهکاري ديگر از ماشادو د آسيس که از يک‌سو کندوکاوي موشکافانه در ذهن و روان آدم‌ها است و از سوي ديگر يک نقد اجتماعي گزنده در قالب روايتي داستاني. رمان «کينکاس بوربا» نخست به شکل پاورقي در يکي از مجلات منتشر شد و سپس در قالب کتاب به چاپ رسيد.
کتاب «کينکاس بوربا» را به نوعي مي‌توان دنباله کتاب «خاطرات پس از مرگ» ماشادو د آسيس دانست چرا که در فصل‌هاي آغازين «کينکاس بوربا» يکي از شخصيت‌هاي رمان «خاطرات پس از مرگ» ظاهر مي‌شود و حضورش را مي‌توان در تمام رمان حس کرد.
ماشادو د آسيس در کتاب «کينکاس بوربا» از منظري انتقادي به وضعيت اقتصادي، اجتماعي و سياسي امپراتوري برزيل مي‌پردازد. امپراتوري که بر اين باور است که توانسته تمام مواهب نظام‌هاي اروپايي قرن نوزدهم را در خود گرد آورد در حالي که هنوز درگير بدوي‌ترين و خشن‌ترين نهادها و ارزش‌هاي جوامع استعمارزده امريکاي لاتين مانده است.
اغلب شخصيت‌هاي داستاني ماشادو د آسيس نوعي شکاف و دوپارگي دارند و به نوعي شقه شقه هستند و جهان ذهني آنها دچار دوپارگي‌شان کرده و در نهايت آنها را به تباهي مي‌کشاند. آنها اغلب آدم‌هايي بلندپروازند و نگرشي اجتماعي دارند و اين ويژگي‌ها در رمان «کينکاس بوربا» هم ديده مي‌شود.
رمان «کينکاس بوربا» در کنار دو رمان ديگر ماشادو د آسيس يعني «خاطرات پس از مرگ براس کوباس» و «دن کاسمورو» به عنوان سه شاهکار آسيس شناخته مي‌شوند.

مروري بر کتاب «کينکاس بوربا»
رمان «کينکاس بوربا»، که پس از رمان «خاطرات پس از مرگ براس کوباس» نوشته شده و ارتباطي هم با آن دارد، يک لبه تيز انتقاد اجتماعي دارد و از اين حيث به دو شاهکار ديگر ماشادو د آسيس شباهت دارد. در جايي از رمان «کينکاس بوربا» اشاره‌اي به رمان «خاطرات پس از مرگ شده» شده و آمده: «اگر لطفي به من کرده باشي و خاطرات پس از مرگ براس کوباس را خوانده باشي، اين کينکاس بوربا همان موجود رانده از عالم هستي است که در آن کتاب حضور داشت، همان گدا، همان وارث نامنتظر و بنيان‌گذار يک مکتب فلسفي. حالا او را در بارباسنا مي‌بيني. هنوز پايش به اين شهر نرسيده عاشق بيوه‌زني از طبقه متوسط شد که چيزي از مال و منال دنيا نداشت، اما اين خانم آنقدر کمرو و خجالتي بود که آه و ناله عاشق بيچاره به جايي نرسيد. اسمش ماريا دِ پيه‌داد بود. برادر اين خانم که همين روبيائوي خودمان باشد، براي سرگرفتن ازدواج آن دو از هيچ تلاشي کوتاهي نکرد. پيه‌داد تن به ازدواج نداد و چندي بعد هم بيماري ذات‌الجنب او را به آن دنيا برد. باري، همين ماجراي رمان‌مانند اين دو مرد را به هم‌رسانيد.»
در کتاب «کينکاس بوربا» نوعي ميل به اروپايي شدن و به عبارتي ميل به مدرنيته وجود دارد و از منظري انتقادي به اين ميل نگريسته شده است.
شخصيت اصلي رمان «کينکاس بوربا» فيلسوف نامتعارفي است که دستگاه فلسفي نامتعارف‌تري از خود دارد. ماشادو د آسيس در خلق اين شخصيت عناصري را از مهم‌ترين جريان‌هاي فلسفي رايج در قرن نوزدهم برگرفته و اين فلسفه‌ها را نقد کرده است. اومانتيسيم «کينکاس بوربا»، نقيضه‌اي بر فلسفه خوش‌بينانه دوره‌اي در اروپا است که بسيار به علم خوش‌بين است و ارزش بسياري برايش قايل است. مي‌توان گفت ماشادو د آسيس با اين نوع نگاه به علم زاويه دارد و با نگاهي انتقادي مي‌خواهد آن را به چالش بکشد يا به عبارت بهتر دست بياندازد.
در کتاب «کينکاس بوربا» راوي دست به اغفال خواننده مي‌زند و تکه‌پاره‌هايي از واقعيت را پيش روي ما مي‌گذارد که توسط راوي يک‌دست و يک‌تکه جا زده شده‌اند. راوي غيرقابل‌اعتماد رمان «کينکاس بوربا» سبب نوعي آشفتگي در روايت مي‌شود و خواننده وادار مي‌شود از ميان تکه‌پاره‌هاي ارايه شده دست به ساخت به واقعيت بزند و اين نشان‌دهنده پيچيدگي و اهميت روايت اين رمان است.
ترجمه فارسي کتاب «کينکاس بوربا» همراه با مقدمه ترجمه انگليسي اثر است. اين مقدمه به قلم ديويد تي. هاربرلي است و به نوعي تفسيري است بر رمان.

درباره ماشادو دِ آسيس نويسنده کتاب «کينکاس بوربا»
ژواکيم ماريا ماشادو د آسيس شاعر و نويسنده مشهور برزيلي است که در سال 1839 در خانواده‌اي تهيدست متولد شد و در 1908 از دنيا رفت. او نخست کارگر چاپخانه بود اما سرانجام به يکي از مهم‌ترين چهره‌هاي فرهنگي برزيل تبديل شد و بنيانگذار و رئيس دايمي فرهنگستان برزيل شد. ماشادو دِ آسيس در دوراني که در چاپخانه کار مي‌کرد با شوقي فراوان هر کتابي را که به دستش مي‌رسيد مي‌خواند و اين سبب شد که او دانش زيادي در ادبيات و هنر و فلسفه کسب کند. او کار در دنياي چاپ را با حروفچيني و تصحيح آغاز کرد و سپس نويسنده ستون در صفحه حوادث روزنامه‌ها شد. او پيگيرانه مي‌خواند و مي‌نوشت و مي‌توان گفت در همه عرصه‌هاي ادبيات آثاري منتشر کرده است: رمان، داستان کوتاه، شعر، نمايشنامه و روزنامه‌نگاري و نقدنويسي. عمده شهرت ماشادو به سه رمان او مربوط است: «خاطرات پس از مرگ براي کوباس»، «کينکاس بوربا» و «دن کاسمورو». ماشادو يکي از مهم‌ترين رمان‌نويسان امريکاي لاتين است. مجموعه آثار او شامل سي و يک جلد است که چاپ اول آن در 1936 منتشر شد. «دن کاسمورو»، «خاطرات پس از مرگ براس کوباس»، «کينکاس بوربا»، «کليساي شيطان»، «روانکاو و داستان‌هاي ديگر» برخي از آثار ماشادو دِ آسيس است که به فارسي ترجمه شده‌اند.

درباره ترجمه کتاب «کينکاس بوربا»
کتاب «کينکاس بوربا» با ترجمه عبدالله کوثري در نشر ني منتشر شده است.
عبدالله کوثري، متولد 1325 در همدان، از مهم‌ترين و شناخته‌شده‌ترين مترجمان سال‌هاي اخير ايران است که آثار متعددي به خصوص در زمينه ادبيات با ترجمه او منتشر شده است. کوثري پيش از آنکه به ترجمه بپردازد شعرهايي در نشريات مختلف منتشر کرده بود و درواقع به عنوان شاعر شناخته مي‌شد و حتي در ده شب گوته نيز شعر خوانده بود. کوثري تحصيلات دانشگاهي‌اش را در رشته اقتصاد در دانشگاه ملي سابق سپري کرد و پس از آن مدتي براي تکميل زبان انگليسي به انگلستان رفت و پس از بازگشت به ايران در کتابخانه دانشگاه ملي به کار مشغول شد. او تا چند سال به عنوان مترجم و ويراستار با پژوهشگاه‌ها و دانشگاه‌ها همکاري داشت اما در سال 1359 با کناره‌گيري از اين مشاغل به عنوان مترجم حرفه‌اي به کار مشغول شد و البته گاهي نيز به ويراستاري پرداخت. در کار ترجمه کوثري تمرکز ويژه‌اي بر ادبيات امريکاي لاتين داشته و تعدادي از شاهکارهاي نويسندگان امريکاي لاتين توسط او به فارسي برگردانده شده‌اند. او جوايزي هم براي ترجمه کسب کرده است. «دن کاسمورو»، «حکومت نظامي»، «ايران، جامعه کوتاه مدت»، «ريچارد سوم»، «ائوريپيدس»، «سنکا»، «جنگ آخر زمان»، «سور بز»، «پوست انداختن» و «مرگ در آند» برخي از ترجمه‌هاي عبدالله کوثري هستند.